گرانی گواهینامه مانعی برای آموزش و افزایش خطر رانندگی بدون مجوز

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو، هزینه دریافت گواهینامه رانندگی به  ۱۶ میلیون تومان رسیده است؛ رقمی که برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین و بازدارنده است و می‌تواند برخی افراد را از طی کردن مسیر قانونی دریافت گواهینامه منصرف کند. در شرایطی که داشتن گواهینامه علاوه بر یک مدرک قانونی، نشان‌دهنده طی کردن دوره آموزش و کسب مهارت لازم برای رانندگی است، افزایش هزینه آن می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از مسائل اقتصادی داشته باشد، از کاهش استقبال از آموزش رانندگی گرفته تا افزایش احتمال رانندگی افراد فاقد گواهینامه و ایجاد خطر برای خود و دیگران.

وقتی گواهینامه از یک مدرک ضروری به هزینه‌ای سنگین تبدیل می‌شود

گواهینامه رانندگی قرار نیست یک مدرک لوکس باشد، فلسفه وجودی آن این است که فرد پیش از نشستن پشت فرمان، آموزش‌های لازم را دریافت کند، با قوانین و مقررات آشنا شود و توانایی کنترل خودرو را به دست آورد بنابراین هرچه دسترسی به این فرآیند آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر باشد، افراد بیشتری می‌توانند از مسیر قانونی وارد چرخه رانندگی شوند.

اما افزایش هزینه دریافت گواهینامه، به‌خصوص برای جوانانی که در ابتدای مسیر اشتغال و زندگی مستقل قرار دارند، می‌تواند به یک مانع جدی تبدیل شود، وقتی فرد با هزینه‌ای چندین میلیون تومانی مواجه می‌شود، ممکن است دریافت گواهینامه را به تعویق بیندازد یا اساساً از آن صرف‌نظر کند.

این در حالی است که خودرو در زندگی امروز برای بسیاری از مردم یک وسیله ضروری برای رفت‌وآمد و کار است، اگر فردی خودرو داشته باشد، اما توان پرداخت هزینه‌های دریافت گواهینامه را نداشته باشد، احتمال استفاده غیرقانونی از خودرو نیز افزایش پیدا می‌کند.

هزینه بالا می‌تواند قانون‌گریزی را بیشتر کند

رانندگی بدون گواهینامه تنها یک تخلف ساده نیست و قانون برای آن مجازات کیفری در نظر گرفته است، مطابق ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی، رانندگی بدون گواهینامه می‌تواند برای مرتکب مجازات حبس داشته باشد؛ بنابراین تبدیل شدن فرآیند دریافت گواهینامه به یک هزینه سنگین، از منظر سیاست جنایی نیز قابل توجه است.

واقعیت این است که نمی‌توان از یک سو شهروندان را به رعایت قانون و دریافت گواهینامه دعوت کرد و از سوی دیگر هزینه ورود به این فرآیند را آن‌قدر افزایش داد که بخشی از جامعه توان پرداخت آن را نداشته باشد.

موضوع فقط درباره جریمه و مجازات فرد فاقد گواهینامه نیست، مسئله مهم‌تر، امنیت عمومی است. فردی که آموزش کافی ندیده و مهارت رانندگی او توسط مراجع مربوط تأیید نشده، هنگام رانندگی می‌تواند برای خود، سرنشینان خودرو، عابران پیاده و سایر رانندگان خطر ایجاد کند، به همین دلیل، سیاست درست باید به جای دشوار کردن دسترسی مردم به گواهینامه، بر آموزش باکیفیت، آزمون دقیق و هزینه قابل پرداخت تمرکز کند.

گواهینامه ارزان‌تر؛ سرمایه‌گذاری برای ایمنی جامعه

گواهینامه در اصل باید نتیجه یک فرآیند آموزشی باشد، نه محصولی که تنها افراد دارای توان مالی بالا بتوانند به‌راحتی برای دریافت آن اقدام کنند، اگر هدف، کاهش تصادفات و افزایش ایمنی در جاده‌ها و خیابان‌هاست، باید کاری کرد که بیشترین تعداد ممکن از رانندگان، آموزش استاندارد ببینند و صلاحیت آنها برای رانندگی احراز شود.

البته کاهش هزینه نباید به معنای کاهش کیفیت آموزش یا آسان‌گیری در آزمون‌ها باشد، اتفاقاً آموزش باید جدی‌تر و استانداردتر شود؛ اما هزینه این آموزش و دریافت گواهینامه باید به شکلی تعیین شود که مانع اقتصادی برای شهروندان ایجاد نکند.

در شرایطی که هزینه‌های زندگی افزایش یافته، ۱۶ میلیون تومان برای بسیاری از افراد رقم قابل توجهی است، اگر این روند ادامه پیدا کند، ممکن است تعداد افرادی که دریافت گواهینامه را به آینده موکول می‌کنند افزایش یابد؛ در نتیجه، به جای اینکه شهروند بیشتری وارد چرخه قانونی و آموزشی رانندگی شود، بخشی از افراد ممکن است بدون طی کردن مراحل قانونی پشت فرمان بنشینند.

گواهینامه باید یک ابزار برای افزایش قانون‌مداری و ایمنی باشد، نه مدرکی که به دلیل قیمت بالا به کالایی لوکس تبدیل شود، کاهش هزینه‌ها، تسهیل دسترسی به آموزش استاندارد و در عین حال حفظ سختگیری در آزمون می‌تواند هم به نفع مردم و هم به نفع ایمنی جامعه باشد.

در نهایت، هدف از صدور گواهینامه فقط ارائه یک کارت به راننده نیست، هدف این است که فردی که پشت فرمان می‌نشیند، آموزش دیده، قانون را می‌شناسد و توانایی کنترل خودرو را دارد، هر سیاستی که مردم را از این مسیر دور کند، می‌تواند در بلندمدت هزینه‌های اجتماعی و ایمنی بیشتری به همراه داشته باشد، بنابراین گواهینامه باید برای همه شهروندان واجد شرایط، قابل دسترس و مقرون‌به‌صرفه باشد؛ چرا که راننده آموزش‌دیده، بخشی از امنیت عمومی جامعه است.