چه چیزی در کیف دیپلماتیک عاصم منیر است؟ / رمزگشایی از نقش فرمانده ارتش پاکستان در تغییر استراتژی ترامپ در قبال ایران
گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو_ سفر چهارم عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران، در شرایطی رخ میدهد که واشنگتن از یک سو تهدید به سنگینترین تحریمهای تاریخ میکند و از سوی دیگر، از طریق کانالهای منطقهای به دنبال بازگشت به میز مذاکره است. اما چرا فرمانده ارتش پاکستان به «پل میانهای» میان تهران و واشنگتن تبدیل شده و چه پیامهایی در کیف دیپلماتیک او نهفته است؟ در این گزارش، ابعاد تغییر استراتژی ترامپ و شرطهای ایران برای بازگشت به تعهدات را بررسی میکنیم.
سفر چهارم؛ فراتر از یک بازدید دیپلماتیک
تکرار سفرهای عاصم منیر به تهران، نشانه اهمیت نقش پاکستان به عنوان کانال ارتباطی میان ایران و آمریکا است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، از سفر رسمی فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان به تهران خبر داد. نکته حائز اهمیت این است که این چهارمین حضور منیر در تهران از زمان آتشبس ۱۹ فروردین ۱۴۰۴ است. اینکه در هر چهار سفر، یک نظامی ارشد به جای وزیر خارجه راهی تهران شده، نشاندهنده ماهیت امنیتی و حساس این میانجیگری در سایه تنشهای منطقهای است.
تضاد تحریمهای سنگین و میانجیگری مخفیانه
سفر میانجی پاکستان در اوج تهدیدهای تحریمی، نشاندهنده تلاش واشنگتن برای ارتباط غیرمستقیم با تهران است.
سفر منیر دقیقاً در روزی صورت میگیرد که رسانهها از احتمال اعلام «سنگینترین بسته تحریمی تاریخ» علیه ایران توسط دولت ترامپ خبر میدهند. این تضاد آشکار نشان میدهد که واشنگتن در عین بهکارگیری ابزار فشار اقتصادی، همزمان از کانالهای غیررسمی برای سنجش واکنش تهران و باز کردن مسیر گفتوگو استفاده میکند. رویترز گزارش داده است که منیر روابط نزدیکی با ترامپ ایجاد کرده و اکنون نقش انتقال پیامهای محرمانه را بر عهده دارد.
شکست فشار حداکثری و تغییر استراتژی ترامپ
*ناکامی فشار حداکثری و مقاومت ایران، ترامپ را به تغییر استراتژی و پذیرش میانجیهای منطقهای واداشت.
تحلیلها نشان میدهد که سیاست فشار حداکثری ترامپ نتوانسته است ایران را به عقبنشینی وادار کند. بازگشت آمریکا به ابزارهای دیپلماتیک غیرمستقیم، گواه ناکامی واشنگتن در پذیرش واقعیتی به نام «ایستادگی ایران» است. ترامپ که در ابتدا بر مدار زور و تهدید نظامی ایستاده بود، اکنون تحت فشار شرایط داخلی و سیاسی، به دنبال تغییر استراتژی و استفاده از میانجیهای منطقهای است تا از بنبست فعلی خارج شود.
تفاهمنامه اسلامآباد؛ کلید یا بنبست؟
بازگشت آمریکا به تعهدات تفاهمنامه اسلامآباد، شرط اصلی تهران برای بازسازی اعتماد و مذاکره است.
در کیف دیپلماتیک عاصم منیر، پرونده «تفاهمنامه اسلامآباد» قرار دارد. تهران در مواجهه با میانجیگری پاکستان، خواستار بازگشت عملی آمریکا به تعهداتی است که در این یادداشت تفاهم امضا کرده، اما هرگز آنها را اجرا نکرده است. از دیدگاه مقامات ایرانی، تنها راه بازسازی اعتماد، حرکت بر اساس «احترام و عدالت» است و هرگونه زیادهخواهی جدید از سوی کاخ سفید، مسیر را دوباره به نقطه صفر باز میگرداند.
چشمانداز آینده؛ میانجیگری ممکن یا غیرممکن؟
سفر منیر در شرایطی است که ایران فشار اقتصادی آمریکا را ابزاری ناکارآمد و تکراری میبیند.
سفر منیر در حالی صورت میگیرد که پاکستان، ترکیه و عربستان توافق دفاعی مشترکی امضا کردهاند و نقش کشورهای منطقه در تأمین امنیت خود در حال افزایش است. در این معادله، ایران با تکیه بر تجربه دوام در برابر بمبارانها و تحریمهای ۴۰ ساله، فشار اقتصادی آمریکا را ابزاری ناکارآمد میبیند. اکنون باید دید آیا عاصم منیر میتواند میان دو ذهنیت متضاد (زور ترامپ و مقاومت ایران)، پل میانهای برای یک توافق جامع بسازد یا خیر.