کد خبر:۱۴۴۶۱۸۰
گزارش|
خاموشی برق در شهریور؛ گرما فروکش کرد اما قطعی برق نه، پایان خاموشیها چه زمانی است؟
با وجود آسیبهای واردشده به شبکه برق در حملات آمریکایی ـ صهیونی، خاموشیها در شهریور همچنان ادامه دارد؛ حالا وعده پایان قطعیها تا نیمه این ماه، به آزمونی جدی برای وزارت نیرو تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، تابستان امسال برای صنعت برق ایران فقط یک تابستان گرم و پرمصرف نبود. شبکه برق کشور همزمان با رشد مصرف و افزایش فشار ناشی از گرما، آثار آسیبهای واردشده به زیرساختهای انرژی در جریان جنگ با دشمن آمریکایی-صهیونی را نیز تحمل کرد؛ بهطوری که مقامهای وزارت نیرو از آسیب به بخشی از ظرفیت نیروگاهی و خطوط انتقال برق خبر دادهاند. با این حال، تلاش شبانهروزی نیروهای صنعت برق باعث شد شبکه از یک سناریوی گسترده و خارج از کنترل خاموشی عبور کند. اکنون با ورود به شهریور، مسئله برای مردم یک گام جلوتر رفته است: خاموشیها دقیقا چه زمانی کاهش مییابد، قطعیهای طولانیتر از زمان اعلامشده چرا رخ میدهد و وعده پایان خاموشیها تا نیمه شهریور چقدر به تحقق نزدیک شده است؟
شهریور رسید؛ اما خاموشی هنوز تمام نشده است
ورود به شهریور بهطور طبیعی باید با کاهش تدریجی فشار بر شبکه برق همراه باشد، اما انتشار برنامههای مدیریت بار در روزهای ابتدایی این ماه نشان میدهد شبکه هنوز برای حفظ تعادل میان تولید و مصرف به مدیریت بار نیاز دارد.
در سوم شهریور، برای برخی استانها از جمله کرمانشاه و مناطق دیگری از کشور برنامههای خاموشی یا مدیریت بار منتشر شده است. استمرار این برنامهها به این معنا نیست که تمام مناطق اعلامشده الزاما با خاموشی مواجه میشوند؛ چراکه اجرای برنامههای مدیریت بار به شرایط لحظهای شبکه، میزان مصرف و وضعیت تولید وابسته است و ممکن است تغییر کند. با این حال، همین استمرار یک پیام روشن دارد: با پایان مرداد، مسئله خاموشی بهطور کامل پایان نیافته است.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری دارد که صنعت برق در ماههای گذشته با فشارهایی فراتر از یک تابستان عادی روبهرو بوده است. مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، پیشتر اعلام کرده بود که در جریان جنگ رمضان بیش از ۷ هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی کشور آسیب دیده و حدود ۴۵۰۰ مگاوات از این ظرفیت با آسیب جدی مواجه شده است؛ بخشی از این ظرفیت نیز با اقدامات تعمیراتی به مدار بازگشته است.
در بخش انتقال نیز عباس علیآبادی، وزیر نیرو، اعلام کرده بود که در جریان حملات اخیر چهار خط انتقال ۴۰۰ کیلوولت و دو خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت آسیب دیدهاند و نیروهای صنعت برق برای بازسازی آنها وارد عمل شدهاند.
بنابراین آنچه شبکه برق در تابستان امسال تجربه کرد، صرفا نتیجه افزایش مصرف ناشی از گرما نبود؛ اما اکنون که مرحله اولیه بحران پشت سر گذاشته شده، مطالبه عمومی نیز باید از «عبور از بحران» به «بازگشت پایدار برق» تغییر کند.
وعده پایان خاموشیها؛ نیمه شهریور نزدیک است
وزارت نیرو پیشتر نیمه شهریور را بهعنوان نقطه مهمی برای پایان یا رفع مشکل خاموشیها اعلام کرده بود. عباس علیآبادی در اظهاراتی بر رفع مشکل خاموشیها تا نیمه شهریور تاکید کرده است.
اکنون سوم شهریور هنوز فاصلهای تا این موعد باقی مانده است؛ بنابراین نمیتوان از هماکنون درباره تحقق یا عدم تحقق این وعده قضاوت نهایی کرد. اما ادامه مدیریت بار در روزهای ابتدایی شهریور باعث شده روزهای پیشرو به یک دوره مهم برای سنجش عملکرد شبکه تبدیل شود.
اگر با کاهش دما و مدیریت مصرف، خاموشیهای خانگی در روزهای آینده کاهش محسوسی پیدا کند، وعده وزارت نیرو به نتیجه نزدیک شده است. اما اگر جدولهای خاموشی همچنان گسترده باقی بماند، قطعیهای خارج از برنامه تکرار شود یا زمان خاموشیها افزایش پیدا کند، ضرورت ارائه توضیح دقیقتر درباره وضعیت شبکه بیشتر خواهد شد.
به بیان سادهتر، نیمه شهریور دیگر فقط یک وعده زمانی نیست؛ به یک نقطه سنجش برای افکار عمومی تبدیل شده است.
دو ساعت خاموشی؛ اگر بیشتر شد، علت چیست؟
یکی از مهمترین دغدغههای مشترکان در هفتههای اخیر، تفاوت میان زمان اعلامشده خاموشی و زمان واقعی بازگشت برق است.
وزیر نیرو پیشتر تاکید کرده بود که خاموشی برنامهریزیشده نباید بیش از دو ساعت باشد و در صورت طولانیتر شدن قطعی، احتمال بروز مشکل فنی وجود دارد و مشترکان میتوانند موضوع را از مسیرهای اعلامشده شرکتهای توزیع برق پیگیری کنند.
این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا خاموشی ناشی از مدیریت بار با قطعی بر اثر حادثه فنی، خرابی تجهیزات یا تعمیرات اضطراری یکسان نیست.
اگر قرار است برق یک منطقه برای دو ساعت قطع شود اما بازگشت برق به دلیل حادثه فنی به تاخیر بیفتد، مردم باید بدانند چه اتفاقی رخ داده است. در غیر این صورت، تمام قطعیها از نگاه مشترک یکسان دیده میشود و تفاوت میان مدیریت بار و حادثه فنی برای افکار عمومی از بین میرود.
از همینجا یک مطالبه مشخص شکل میگیرد که آمار خاموشیهای برنامهریزیشده و فنی باید از یکدیگر تفکیک شود.
انتشار روزانه یا هفتگی اطلاعاتی درباره تعداد خاموشیها، مجموع ساعات قطعی، تعداد مشترکان تحت تاثیر و سهم حوادث فنی میتواند تصویر واقعیتری از وضعیت شبکه ارائه کند.
کدام استان ها بیشتر تحت فشارند؟
انتشار برنامههای خاموشی در استانهای مختلف نشان میدهد مسئله مدیریت بار محدود به یک منطقه خاص نیست. در روزهای اخیر برای استانهایی مانند کرمانشاه و آذربایجان غربی نیز برنامههای قطعی منتشر شده و در استانهای دیگر نیز اطلاعیههای مدیریت مصرف و خاموشی در مقاطع مختلف منتشر شده است.
با این حال، از روی تعداد اطلاعیهها نمیتوان گفت کدام استان بیشترین خاموشی را دارد. برای چنین مقایسهای باید دستکم چهار شاخص در دسترس باشد: مجموع ساعات قطعی، تعداد دفعات خاموشی، تعداد مشترکان متاثر و تفکیک خاموشی برنامهریزیشده از فنی.
نبود چنین دادهای باعث میشود تصویر دقیقی از توزیع فشار شبکه در استانهای مختلف وجود نداشته باشد.
یک داشبورد رسمی و بهروز که نشان دهد هر استان در یک شبانهروز یا یک هفته چه میزان خاموشی داشته است، میتواند بخشی از این خلا اطلاعاتی را جبران کند.
جنوب ایران؛ خاموشی در گرمای ۵۰ درجه معنای دیگری دارد
موضوع در استانهای جنوبی حساستر است. خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستانوبلوچستان در شرایطی با فشار شبکه مواجهاند که گرمای شدید، استفاده از وسایل سرمایشی را از یک انتخاب به ضرورتی برای زندگی روزمره تبدیل میکند.
در چنین شرایطی، خاموشی دو ساعته در یک شهر گرمسیر را نمیتوان از نظر اجتماعی و رفاهی با خاموشی مشابه در یک منطقه خنکتر مقایسه کرد. قطع برق در این مناطق مستقیما بر امکان استفاده از کولر و سایر تجهیزات سرمایشی اثر میگذارد و میتواند فشار مضاعفی بر خانوارها، کسبوکارها و مراکز خدماتی وارد کند.
از سوی دیگر، همین مناطق در جریان حملات اخیر نیز با آسیبهایی به زیرساختهای انرژی مواجه بودند. وزیر نیرو در تیرماه اعلام کرده بود چهار خط انتقال ۴۰۰ کیلوولت و دو خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت در جریان حملات آسیب دیدهاند و عملیات بازسازی آنها انجام شده است.
بنابراین اولویت دادن به پایداری برق در مناطق بسیار گرم، نه به معنای نادیده گرفتن سایر استانها، بلکه به معنای توجه به هزینه متفاوت خاموشی در نقاط مختلف کشور است.
معافیت جنوب از خاموشی؛ یک وعده که نیازمند توضیح است
وزارت نیرو پیشتر از معافیت استانهای خوزستان، بوشهر، هرمزگان و سیستانوبلوچستان از خاموشیهای برنامهریزیشده خبر داده بود و اعلام کرده بود برق صرفهجوییشده در سایر نقاط برای تامین نیاز این مناطق اختصاص خواهد یافت.
حالا با توجه به ادامه اطلاعیههای مربوط به مدیریت بار در برخی مناطق، یک سؤال مشخص برای افکار عمومی مطرح است: دامنه این معافیت دقیقا چیست؟
آیا منظور، حذف خاموشی برنامهریزیشده خانگی است؟ آیا قطعیهای ناشی از حادثه فنی و اضطراری از این قاعده مستثنی هستند؟ و اگر مصرف بهطور ناگهانی افزایش پیدا کند، این سیاست چگونه اجرا میشود؟
پاسخ روشن به این پرسشها میتواند از شکلگیری برداشتهای متناقض درباره وضعیت برق در جنوب جلوگیری کند.
مسئله برق با پایان گرما تمام نمیشود
حتی اگر خاموشیها در نیمه دوم شهریور کاهش پیدا کند، نمیتوان مسئله برق ایران را پایانیافته تلقی کرد.
گرمای شدید یکی از عوامل تشدیدکننده فشار بر شبکه است، اما ناترازی برق مسئلهای ساختاریتر از یک دوره اوج مصرف تابستانی است. سرمایهگذاری، توسعه ظرفیت تولید، شبکه انتقال و توزیع، فرسودگی بخشی از زیرساختها و فاصله میان رشد مصرف و ظرفیت قابل اتکا، همگی در تعیین وضعیت شبکه نقش دارند.
به همین دلیل، کاهش خاموشیها با پایین آمدن دما یک موفقیت مهم خواهد بود، اما پایان خاموشی با حل ناترازی یکی نیست.
هدف بلندمدت باید آن باشد که شبکه نه فقط در شهریور و مهر، بلکه در تابستانهای بعدی نیز بتواند بدون اتکا به خاموشیهای گسترده پاسخگوی تقاضا باشد.
مردم هم در عبور از شهریور نقش دارند
مدیریت شبکه برق در شرایط فعلی یک مسئولیت یکطرفه نیست. توانیر بارها بر ضرورت کاهش مصرف در ساعات اوج تأکید کرده است. همراهی مردم در مدیریت استفاده از وسایل سرمایشی، خاموش کردن تجهیزات غیرضروری و انتقال بخشی از مصرف به ساعات کمبار میتواند فشار روی شبکه را کاهش دهد.
اما انتظار از مردم زمانی نتیجه بیشتری خواهد داشت که در مقابل، اطلاعرسانی دقیق و قابل اعتماد نیز وجود داشته باشد. وقتی مشترک بداند کاهش مصرف او در ساعات اوج چه اثری بر شبکه دارد و در صورت قطعی برق باید چه مسیری را برای پیگیری طی کند، مشارکت عمومی از یک توصیه ساده به بخشی از مدیریت واقعی شبکه تبدیل میشود.
عبور از بحران کافی نیست؛ مردم ثبات میخواهند
صنعت برق ایران تابستان امسال با شرایطی متفاوت از یک سال عادی مواجه شد. بخشی از زیرساختهای برق در جریان حملات آسیب دید، ظرفیتهایی از مدار خارج شد و نیروهای عملیاتی صنعت برق برای بازگرداندن شبکه به وضعیت پایدار وارد عمل شدند. در یکی از گزارشهای وزارت نیرو نیز از فعالیت گسترده نیروهای عملیاتی و ترمیم سریع آسیبهای شبکه سخن گفته شده است.
این تلاشها را نمیتوان نادیده گرفت؛ اما عبور از بحران، پایان مطالبه مردم نیست.
اکنون سوال اصلی این است که برق پایدار چه زمانی به زندگی روزمره مردم برمیگردد؟
مردم حق دارند بدانند برنامه خاموشی شهریور تا چه زمانی ادامه خواهد داشت، قطعیهای طولانیتر از زمان اعلامشده چه علتی دارند، وضعیت استانهای گرمسیر چگونه مدیریت میشود و وعده پایان خاموشیها تا نیمه شهریور تا چه اندازه محقق خواهد شد.
پاسخ روشن به این پرسشها نه در تقابل با صنعت برق، بلکه در حمایت از اعتماد عمومی و حتی در دفاع از تلاش نیروهای این صنعت است.
ایران از یک تابستان سخت عبور کرده است؛ حالا انتظار مردم این است که نتیجه این عبور را نه فقط در آمار، بلکه در زندگی روزمره خود و با خاموشی کمتر و برق پایدارتر لمس کنند.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
