راز شروع حملات میگرنی چیست؟ / این اشتباهات سردرد را بدتر می‌کند

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، سردرد از شایع‌ترین عارضه‌هایی است که ممکم است در طول روز به آن مبتلا شوید. معمولا سردرد‌های خفیف به دلیل خستگی، کم‌آبی بدن، کم‌خوابی، گرسنگی و کار طولانی با صفحه‌نمایش به وجود می‌آیند و با نوشیدن کمی آب و استراحت کردن؛ بر طرف می‌شوند.

اما اگر سردرد شما شدیدتر بود و علائم دیگری نیز مانند تهوع به همراه داشت و با استراحت از بین نرفت، احتمال دارد که شما مبتلا به بیماری «میگرن» باشید. اما بیماری میگرن چیست و چه تفاوتی با سردرد معمولی دارد؟

واژه میگرن به معنای «درد در نیمی از سر» است و دلیل این نام‌گذاری این بود که در گذشته، پزشکان گمان می‌کردند که این درد فقط در نیمی از سر به وجود می‌آمد. میگرن چیزی فراتر از یک سردرد معمولی است و اختلالی عصبی است که فرد نسبت به برخی محرک‌ها، حساس‌تر از اوقات معمول واکنش نشان می‌دهد. درد میگرنی معمولا ضربان‌دار و شدیدتر است و ممکن است در نیمی از سر بیشتر احساس شود. البته در برخی افراد هم‌ای درد هر دو سمت سر را درگیر می‌کند.

ریشه‌های بیماری میگرن؛ از عوامل ارثی تا محرک‌های محیطی

شدت درد میگرنی می‌تواند از متوسط تا درد شدید متغیر باشد و معمولا با فعالیت‌های روزانه مانند راه رفتن و حرکت دادن سر، شدت پیدا کند و وخیم‌تر شود. معمولا فرد در این حالت ترجیح می‌دهد تا در یک محیط آرام، تاریک و به دور از سر و صدا، استراحت کند. پزشکان هنوز علت دقیق بیماری میگرن را به طور کامل تشخیص نداده‌اند، اما مشخص شده که عوامل ژنتیکی، فعالیت غیرطبیعی مسیر‌های عصبی مرتبط با درد و واکنش بیش از حد مغز به برخی محرک‌ها در شکل‌گیری آن نقش دارند.

چه چیز‌هایی میگرن را تشدید می‌کنند؟

محرک‌های میگرن در همه افراد یکی نیست و بسته به شخص می‌تواند متفاوت باشد. امکان دارد یک نوع ماده غذایی، شرایط خاص محیط و بوی شدید محرک میگرن باشد.

برخی محرک‌های شایع میگرن عبارت‌اند از:

• کم‌خواب و به هم خوردن ساعت طبیعی خواب

• استرس، فشار کاری و تنش‌های عاطفی

• نخوردن صبحانه، گرسنگی و رژیم غذایی سخت‌گیرانه

• مصرف نکردن کافی آب و مایعات

• تغییرات هورمونی مانند قاعدگی در بانوان

• نور‌های شدید و کار کردن زیاد با صفحه نمایشگر

• صدای‌های بلند

• عطر‌های قوی، بوی سیگار و مواد شیمیایی

• فعالیت شدید بدنی

مراحل چهارگانه میگرن

مدت زمان حمله میگرنی در افراد متفاوت است، اما به طور کلی این سردرد بین ۴ ساعت تا سه روز طول می‌کشد. این بازه زمانی مربوط به مرحله اصلی میگرن یعنی درد است و افراد قبل از آغاز و پایان درد نیز درگیر هستند و علائمی را تجربه می‌کنند. اما این بیماری چه مراحلی دارد؟

میگرن چهار مرحله دارد که همه افراد الزاما قرار نیست تمام مراحل را حس کنند. مرحله اول میگرن نشانه‌های قبل از شروع درد است که به آن پیش‌درآمد می‌گویند. اینجا هنوز سردرد آغاز نشده است وممکن است موارد زیر بروز کند: عوض شدن خلق، کاهش انرژی، سفتی عضلات گردن، تغییر اشتها و میل به برخی خوراکی‌ها.

مرحله بعدی پدیدار شدن برخی علائم بینایی و عصبی قبل از درد است. این علائم در همه مبتلایان دیده نمی‌شود و فقط حدود یک‌سوم افراد آن را تجربه می‌کنند. در اینجا مجموعه‌ای از علائم پیش از شروع یا همزمان با درد رخ می‌دهد:

• دیدن لکه‌های نورانی، خطوط زیگزاگ یا نقاط درخشان

• تاری دید یا ایجاد اختلال موقت در میدان بینایی

• احساس گزگز یا بی‌حسی در صورت، دست یا یک طرف بدن

• اختلال موقت در صحبت کردن یا پیدا کردن کلمات

• احساس سرگیجه یا تغییر در درک محیط

مرحله آخر پس از درد سر است و ممکن است برخی افراد حس کنند هنوز به حالت عادی برنگشته‌اند. این حالت ممکن است چند ساعت تا یک روز بعد از سردرد شدید رخ دهد و علائم زیر را دارد:

• خستگی شدید

• احساس ضعف یا بی‌حالی

• کاهش تمرکز

• احساس گیجی یا کندی ذهن

• ادامه حساسیت به نور یا صدا

از کجا بفهمیم مبتلا به میگرن هستیم؟

تشخیص این موضوع که مبتلا به میگرن هستید یا نه، فقط با درد شدید سر مشخص نمی‌شود؛ زیرا هر سردردی لزوما ریشه میگرنی ندارد. اگر نشانه‌های زیر را به صورت الگویی تکرار شونده در خودتان دیدید، حتما به پزشک مراجعه کنید تا ابتلای شما به میگرن بررسی شود:

• درد معمولا متوسط تا شدید با حالت ضربان‌دار یا کوبنده

• احساس بیشتر درد در یک طرف سر

• بیشتر شدن سردرد با راه رفتن، تکان دادن سر یا ورزش کردن

• همراه شدن تهوع، استفراغ، حساسیت به نور، صدا یا بو با سردرد

• طول کشیدن سردرد بین ۴ تا ۷۲ ساعت (۳ روز)

چه کار‌هایی سردرد میگرنی را برطرف می‌کند؟

اگر پیش از مراجعه به پزشک، حمله میگرنی به شما دست داد، نگران نشوید و اقدامات زیر را انجام دهید. هدف از این اقدامات، کاهش محرک‌های اطراف و آرام‌تر شدن بدن است. توجه داشته باشید که اقدامات زیر به معنای عدم مراجعه به پزشک و معاینه توسط متخصص نیست.

• در محیط آرام و کم‌نور استراحت کنید و از صفحه موبایل و تلویزیون استفاده نکنید

• جرعه جرعه و به اندازه آب بنوشید

• بر روی پیشانی، شقیقه‌ها یا پشت گردن؛ کمپرس سرد قرار دهید

• معده‌تان خالی نباشد

غذا‌هایی که باعث عود کردن میگرن می‌شوند

در کنار اقدامات بالا، سعی کنید از خوردن غذا‌ها و خوراکی‌های زیر، پرهیز کنید. البته باید گفت که واکنش افراد به خوراکی‌ها متفاوت است ولی مواد زیر به عنوان بیشترین محرک‌ها شناخته می‌شوند:

• غذا‌های آماده مانند کنسرو، سوسیس و کالباس

• مصرف بیش از حد قهوه و چای

• فست‌فود

• نوشیدنی‌های انرژی‌زا

• شکلات (در برخی افراد)