شالبافان: نمایش هیجانی صحنه‌های خودکشی در فیلم‌ها می‌تواند برای نوجوانان جنبه آموزشی داشته باشد

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت، با اشاره به ضرورت رعایت اصول مسئولانه در تولید و انتشار محتوای مرتبط با خودکشی اظهار کرد: متأسفانه در روز‌های اخیر شاهدیم برخی جنبه‌های مهم در رسانه‌های تصویری به درستی رعایت نمی‌شود که یکی از آنها نمایش صحنه‌های خودکشی، اقدام به خودکشی یا خودکشی منجر به مرگ است.

وی افزود: به نظر می‌رسد نمایش این صحنه‌ها به شکل غیرمسئولانه، به هیچ وجه رویکرد مناسبی نیست. در مقابل، رسانه‌هایی مانند سینما و تلویزیون می‌توانند تجربه‌های مثبت و ماندگاری برای مردم ایجاد کنند و حتی در پیشگیری از خودکشی نقش داشته باشند.

شالبافان با اشاره به یکی از نمونه‌های ماندگار سینمایی در زمینه پیشگیری از خودکشی گفت: در یکی از فیلم‌های معروف، فردی که قصد خودکشی دارد به دلیل تجربه یک لذت ساده و توجه به طعم یک میوه از تصمیم خود منصرف می‌شود. چنین آثاری نشان می‌دهند که سینما و هنر می‌توانند با یک روایت درست، پیام مهمی درباره ارزش زندگی منتقل کنند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ادامه داد: متأسفانه در نقطه مقابل، این روز‌ها در برخی آثار شبکه نمایش خانگی و بعضاً فیلم‌های سینمایی، صحنه‌های خودکشی به شکلی هیجانی نمایش داده می‌شوند و حتی گاهی خودکشی به عنوان یک راهکار در داستان ارائه می‌شود.

وی تصریح کرد: در برخی موارد شخصیتی که در طول داستان مرتکب تخلفات و اقدامات غیرقانونی متعددی شده است، به جای اینکه در پایان داستان با پیامد رفتار خود مواجه شود یا به قانون سپرده شود، دست به خودکشی می‌زند. همچنین گاهی صحنه‌های مربوط به خودکشی به صورت عریان و با جزئیات نمایش داده می‌شوند که می‌تواند برای افراد تحت تأثیر، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، جنبه یادگیری داشته باشد و این موضوع بسیار نگران‌کننده است.

شالبافان با تأکید بر اینکه رده‌بندی سنی به تنهایی برای جلوگیری از پیامد‌های چنین محتوایی کافی نیست، گفت: صرفاً اینکه در ابتدای یک فیلم عبارت «منفی ۱۸» درج شود، نمی‌تواند مشکل اصلی را حل کند. لازم است اصول علمی و ملاحظات مربوط به پیشگیری از خودکشی از مرحله تولید اثر مورد توجه قرار گیرد.

وی خطاب به سینماگران و تولیدکنندگان آثار تصویری اظهار کرد: توصیه ما این است که سینماگران محترم پیش از تولید آثار مرتبط با خودکشی، آموزش‌های لازم را دریافت کنند و درباره نحوه نمایش این صحنه‌ها از متخصصان مشاوره بگیرند و به این مشاوره‌ها نیز توجه کنند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت افزود: هدف همه ما این است که جامعه سالمی داشته باشیم، اما اگر محتوای رسانه‌ای بدون توجه به ملاحظات سلامت روان تولید شود، ممکن است نتیجه عکس داشته باشد.

شالبافان با اشاره به نقش وزارت بهداشت در حمایت از تولیدکنندگان آثار فرهنگی گفت: وزارت بهداشت آمادگی کامل دارد در این زمینه با سینماگران همراهی کند و نمونه‌های خوبی نیز در سال‌های اخیر تولید شده است.

وی ادامه داد: حدود دو سال است که در جشنواره فیلم فجر جایزه فیلم برتر سلامت روان اهدا می‌شود و امسال نیز رقابت میان آثار خوب و قوی بسیار نزدیک بود. این نشان می‌دهد که می‌توان آثار باکیفیت و در عین حال مسئولانه‌ای در حوزه سلامت روان تولید کرد.

شالبافان با بیان اینکه گاهی نمونه‌های منفی بیشتر مورد توجه فضای رسانه‌ای قرار می‌گیرند، گفت: ممکن است مثال‌های بد و منفی فضای رسانه‌ای بیشتری به خود اختصاص دهند و همین مسئله نگرانی‌ها را در جامعه افزایش دهد؛ بنابراین لازم است در کنار تولید آثار مثبت، درباره نحوه مواجهه با نمونه‌های آسیب‌زا نیز دقت بیشتری صورت گیرد.

وی همچنین بر مسئولیت نهاد‌های نظارتی تأکید کرد و گفت: به نظر ما نهاد‌های نظارتی در این زمینه وظیفه دارند و حداقل می‌توانند مشورت گرفتن و دریافت راهنمایی تخصصی را برای اهالی رسانه و تولیدکنندگان آثار مرتبط با خودکشی الزامی کنند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در پایان از اهالی رسانه خواست نسبت به تأثیر محتوای مرتبط با خودکشی بر سلامت عمومی حساس باشند و گفت: از اهالی مطبوعات و رسانه‌ها درخواست داریم این دغدغه را به اهالی فرهنگ و سینما منتقل کنند؛ چراکه نحوه روایت خودکشی می‌تواند تأثیر پررنگی بر سلامت عمومی جامعه داشته باشد و لازم است در نقد، تولید و بررسی آثار، این جنبه مورد توجه کافی قرار گیرد.