تتر بعد از مذاکرات نیویورک برگشت؛ چرا قیمت دلار پایین نیامد؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، رفتار تتر در این دو روز یک نکته مهم دارد؛ خبر مذاکره توانست قیمت را برای مدتی پایین بیاورد، اما هنوز نتوانسته شرایط بازار ارز را تغییر دهد. تا ساعت ۱۳:۳۵، قیمت تتر نسبت به یک ماه قبل همچنان حدود ۱۳.۵ درصد بالاتر است و در مقایسه با سقف ۲۳۸ هزار و ۵۹۳ تومانی یک سال اخیر نیز فاصله دارد.

برای فهم این رفتار، باید میان دو اتفاق تفاوت گذاشت: کاهش ریسک سیاسی و تغییر واقعی متغیرهای اقتصادی. اولی می‌تواند قیمت را در کوتاه‌مدت جابه‌جا کند، اما دومی است که می‌تواند مسیر نرخ ارز را برای مدت طولانی‌تری تغییر دهد.

در نیویورک چه گذشت؟

در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، عباس عراقچی و استیو ویتکاف با حضور جرد کوشنر در تماس‌هایی برای بررسی پایان جنگ و مسائل مرتبط با تنگه هرمز گفت‌وگو کردند. درباره شکل دقیق این تماس روایت‌های متفاوتی منتشر شد؛ ویتکاف از گفت‌وگو از طریق میانجی‌ها سخن گفت و رسانه‌های ایرانی از دیدار عراقچی و ویتکاف خبر دادند. ترامپ نیز این گفت‌وگوها را سه‌ساعته و بسیار خوب توصیف کرد و از ادامه مذاکرات در آینده نزدیک گفت.

بنا بر حدس و گمان‌های رسانه‌ها در این گفت‌وگوها، تهران رفع محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و پایان جنگ را از جمله شروط خود مطرح کرده و موضوع بازگشایی تنگه هرمز را به کاهش فشار نظامی و رفع محاصره مرتبط دانسته است. هم‌زمان، ترامپ در سخنرانی سازمان ملل مواضع سختی علیه ایران مطرح کرد. بنابراین آنچه به بازار رسید، نه یک توافق نهایی، بلکه باز شدن یک مسیر گفت‌وگو در کنار ادامه اختلافات بود.

چرا تتر ابتدا پایین آمد؟

تتر در معاملات امروز بین حدود ۲۲۲ هزار و ۶۰۰ تا ۲۲۸ هزار و ۷۰۰ تومان نوسان کرده و در ساعت ۱۳:۳۵ به حدود ۲۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. داده روزانه نشان می‌دهد قیمت پایانی روز قبل نیز حدود ۲۲۸ هزار و ۸۰۰ تومان بوده است.

افت اولیه را می‌توان واکنش طبیعی معامله‌گران به کاهش موقت نگرانی‌های سیاسی دانست. وقتی احتمال کاهش تنش بالا می‌رود، بخشی از تقاضایی که صرفاً برای پوشش ریسک یا حفظ ارزش دارایی ایجاد شده، می‌تواند عقب‌نشینی کند.

اما این واکنش تا زمانی که به تغییر واقعی در عرضه و دسترسی به ارز منجر نشود، الزاماً پایدار نیست. به همین دلیل، بازار پس از واکنش اولیه دوباره به محدوده بالاتر برگشت.

نقطه اصلی ماجرا اقتصاد است، نه خود خبر مذاکره

قیمت ارز فقط به خبرهای سیاسی واکنش نشان نمی‌دهد؛ انتظارات درباره آینده عرضه و تقاضای ارز نیز در آن نقش دارد.

اگر یک گشایش سیاسی بتواند مسیر تجارت خارجی، انتقال درآمدهای صادراتی و دسترسی به منابع ارزی را بهبود دهد، اثر آن می‌تواند از یک واکنش کوتاه‌مدت فراتر برود. در چنین شرایطی، هم بخشی از تقاضای احتیاطی کاهش پیدا می‌کند و هم چشم‌انداز عرضه ارز تغییر می‌کند.

اما اگر مذاکرات صرفا در سطح تماس سیاسی باقی بماند و تغییری در محدودیت‌های تجاری، جریان درآمدهای ارزی یا دسترسی به منابع ایجاد نکند، دلیل اقتصادی کافی برای افت پایدار نرخ ارز شکل نگرفته است. در این حالت، بازار ممکن است ابتدا به خبر واکنش نشان دهد و سپس دوباره به متغیرهای قبلی برگردد. به همین دلیل، افت چند هزار تومانی تتر را نباید به‌تنهایی نشانه تغییر مسیر بازار دانست.

فاصله تتر و دلار چه پیامی دارد؟

در داده‌های فعلی، تتر حوالی ۲۲۸ هزار تومان قرار دارد و دلار آزاد در محدوده بالاتری معامله می‌شود. این اختلاف به‌تنهایی نشانه صعود یا نزول نیست؛ زیرا تتر و اسکناس دلار در بازارهای متفاوتی معامله می‌شوند و نقدشوندگی و ساختار معاملات آنها یکسان نیست.

با این حال، کنار هم گذاشتن این دو نرخ یک نکته را روشن می‌کند: خبر مذاکرات هنوز به اندازه‌ای اثرگذار نبوده که بازار ارز نقدی را وارد یک کاهش محسوس و پایدار کند.

بنابراین، برای سنجش اثر واقعی مذاکرات باید به رفتار چند روز آینده و مهم‌تر از آن، نشانه‌های تغییر در جریان ارز و تجارت خارجی توجه کرد، نه فقط واکنش چند ساعته قیمت.

تتر در یک ماه گذشته چه می‌گوید؟

داده‌های امروز نشان می‌دهد تتر نسبت به یک ماه قبل حدود ۱۳.۵ درصد رشد کرده است؛ یعنی حتی پس از افت اخیر، قیمت هنوز بالاتر از سطح یک ماه گذشته قرار دارد. در همین روز نیز دامنه نوسان از حدود ۲۲۲ هزار و ۶۰۰ تا ۲۲۸ هزار و ۷۰۰ تومان بوده است.

این اعداد نشان می‌دهد اتفاق امروز بیشتر یک اصلاح در مسیر صعودی اخیر بوده تا اینکه به‌تنهایی بتوان آن را آغاز یک روند کاملا جدید دانست.

در چنین شرایطی، بازار برای تغییر جهت پایدار به نشانه‌ای فراتر از خبر نیاز دارد؛ نشانه‌ای که اثر آن در اقتصاد واقعی قابل مشاهده باشد.

تتر فعلا به نتیجه اقتصادی مذاکرات نگاه می‌کند

نوسان امروز تتر یک پیام روشن دارد که  بازار به خبر گفت‌وگو واکنش نشان داده، اما هنوز برای کاهش پایدار نرخ ارز متقاعد نشده است.

اگر تماس‌های نیویورک در ادامه به کاهش واقعی تنش، بازتر شدن مسیر تجارت و بهبود دسترسی به منابع ارزی منجر شود، اثر آن می‌تواند از یک افت کوتاه‌مدت فراتر برود. در غیر این صورت، نوسان اخیر بیشتر بازتاب تغییر موقت انتظارات خواهد بود.

بنابراین، برای تتر در مقطع فعلی خود «خبر مذاکره» تعیین‌کننده نیست؛ اثر اقتصادی مذاکرات بر عرضه ارز و میزان تقاضای احتیاطی است که می‌تواند مسیر بعدی قیمت را مشخص کند.