دلار در محدوده ۲۶۴ هزار تومان؛ فروش ۱۰ هزار دلار با کارت ملی آغاز شد

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، بازار ارز در شرایطی وارد نخستین روز معاملاتی هفته شده که دلار از کانال ۲۶۰ هزار تومان عبور کرده و به محدوده ۲۶۴ هزار تومان رسیده است. همزمان بانک مرکزی فروش اسکناس با کارت ملی را با سقف ۱۰ هزار دلار برای هر فرد آغاز کرده؛ سیاستی که قرار است بخشی از تقاضای ارز را از بازار آزاد به شبکه رسمی منتقل کند.

پنج بانک ملت، ملی، تجارت، صادرات و سامان در این مرحله وارد فرآیند فروش شده‌اند و افراد بالای ۱۸ سال می‌توانند با ارائه کارت ملی تا سقف تعیین‌شده ارز دریافت کنند. بانک مرکزی نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که در مرحله نخست یک میلیارد دلار و در مجموع تا ۲ میلیارد دلار اسکناس برای این طرح عرضه خواهد کرد.

۱۰ هزار دلار با کارت ملی چطور فروخته می‌شود؟

طبق دستورالعمل جدید، هر فرد بالای ۱۸ سال می‌تواند با کد ملی خود تا سقف ۱۰ هزار دلار ارز دریافت کند. این سقف در مقایسه با سهمیه قبلی افزایش قابل‌توجهی داشته و خرید این ارز نیز مانعی برای استفاده از برخی دیگر از سرفصل‌های ارزی ایجاد نمی‌کند.

اما برای بازار ارز، عدد ۱۰ هزار دلار به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. مسئله اصلی این است که چه میزان ارز واقعا به متقاضیان تحویل داده می‌شود و این عرضه با چه نرخی و با چه استمراری ادامه پیدا می‌کند.

فاصله نرخ بانکی با دلار ۲۶۴ هزار تومانی

یکی از مهم‌ترین نکات اجرای این طرح، فاصله میان نرخ عرضه رسمی و بازار آزاد است. بانک مرکزی نرخ اولیه عرضه را در محدوده ۲۵۹ هزار تومان اعلام کرده، در حالی که دلار آزاد اکنون در محدوده ۲۶۴ هزار تومان قرار گرفته است. به این ترتیب، فاصله دو نرخ به حدود ۵ هزار تومان رسیده است.

در صورت ثابت ماندن این فاصله و خرید سقف کامل ۱۰ هزار دلار، اختلاف اسمی دو نرخ به حدود ۵۰ میلیون تومان می‌رسد. البته این رقم به معنای سود قطعی خریدار نیست؛ چراکه قیمت بازار آزاد، نرخ فروش بانک و شرایط عرضه می‌تواند تغییر کند.

همین فاصله قیمتی اما یکی از عوامل مهم در میزان تقاضا برای سهمیه جدید خواهد بود. هرچه شکاف میان نرخ بانکی و بازار آزاد بیشتر باشد، انگیزه مراجعه برای خرید سهمیه نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.

یک میلیارد دلار در مرحله اول

بانک مرکزی برای این سیاست، عرضه تا ۲ میلیارد دلار اسکناس را در نظر گرفته است. بر اساس اعلام این بانک، در مرحله نخست یک میلیارد دلار از طریق شعب منتخب بانک‌ها و صرافی‌های بانکی عرضه می‌شود.

بنابراین عدد ۲ میلیارد دلار به معنای ورود همزمان تمام این مبلغ به بازار نیست. مرحله نخست با یک میلیارد دلار آغاز شده و میزان اثرگذاری آن به سرعت، حجم و استمرار عرضه بستگی خواهد داشت.

این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چون دلار در زمان آغاز اجرای طرح در محدوده ۲۶۴ هزار تومان قرار گرفته است. به همین دلیل، بازار حالا نه فقط به عدد اعلام‌شده بانک مرکزی، بلکه به میزان ارز قابل تحویل در شعب نگاه می‌کند.

دلار ۲۶۴ هزار تومان؛ آزمون سیاست جدید

افزایش قیمت دلار همزمان با آغاز فروش سهمیه جدید، این سیاست بانک مرکزی را در نقطه مهمی قرار داده است. در روزهای اخیر دلار از محدوده‌های ۲۴۰ و ۲۵۰ هزار تومان عبور کرده و حالا به محدوده ۲۶۴ هزار تومان رسیده است. داده‌های بازار نیز ثبت سطوح بالای جدید برای دلار در ۱۱ مهر را نشان می‌دهد.

از سوی دیگر، نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله در همین روز ۱۷۵ هزار و ۲۲۸ تومان اعلام شده است. بنابراین فاصله میان نرخ مرکز مبادله و بازار آزاد نیز همچنان قابل‌توجه است.

در چنین شرایطی، عرضه اسکناس با کارت ملی می‌تواند بخشی از تقاضای خرد را به شبکه بانکی منتقل کند. با این حال، اندازه واقعی این اثر به حجم ارز تحویلی و رفتار بازار در روزهای آینده بستگی دارد.

هدف بانک مرکزی از عرضه جدید چیست؟

بانک مرکزی پیش‌تر اعلام کرده بود که برای مدیریت بازار ارز، عرضه تا ۲ میلیارد دلار اسکناس را در دستور کار قرار داده و در مرحله نخست یک میلیارد دلار عرضه خواهد کرد. همزمان سقف خرید ارز با کارت ملی به ۱۰ هزار دلار افزایش یافته است.

در این چارچوب، فروش ارز با کارت ملی را می‌توان یکی از ابزارهای افزایش عرضه و هدایت بخشی از تقاضا به شبکه رسمی دانست.

اما تجربه بازار نشان داده است که فاصله میان اعلام سیاست و اثر واقعی آن می‌تواند زیاد باشد. آنچه اکنون اهمیت دارد این است که این ارز با چه حجمی وارد بازار شود و آیا استمرار عرضه می‌تواند رفتار تقاضا را تغییر دهد یا نه.

۲ میلیارد دلار در برابر دلار ۲۶۴ هزار تومانی

فروش ۱۰ هزار دلار با کارت ملی حالا در پنج بانک آغاز شده و بانک مرکزی برای اجرای این سیاست، در مرحله نخست یک میلیارد دلار و در مجموع تا ۲ میلیارد دلار اسکناس در نظر گرفته است.

در طرف دیگر، دلار آزاد در محدوده ۲۶۴ هزار تومان قرار گرفته و فاصله آن با نرخ اولیه عرضه بانکی به حدود ۵ هزار تومان رسیده است.

بنابراین آزمون اصلی سیاست جدید بانک مرکزی از همین‌جا آغاز می‌شود. اگر عرضه واقعی و مستمر باشد، بخشی از تقاضای بازار می‌تواند به شبکه رسمی منتقل شود. اما اگر حجم عرضه با تقاضای ایجادشده فاصله داشته باشد، اثر آن بر بازار آزاد نیز باید در معاملات روزهای آینده سنجیده شود.

حالا بازار ارز منتظر یک عدد دیگر است؛ نه سقف ۱۰ هزار دلاری، بلکه میزان دلاری که واقعا از شعب بانک‌ها خارج و وارد دست متقاضیان می‌شود.