هشدار درباره افزایش خطر اعتیاد در نوجوانان آسیبدیده از جنگ/ جنگ نباید زنجیره درمان اعتیاد را قطع کند
به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، دکتر عباس متولیان، دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد، در آستانه برگزاری این کنگره که با محوریت «جنگ، بیثباتی و اعتیاد؛ ضرورت پاسخ علمی و اجتماعی» از ۲۹ مهر تا اول آبانماه در مرکز همایشهای رازی تهران برگزار میشود، با اشاره به تأثیر جنگ بر افزایش آسیبهای روانی و اجتماعی اظهار داشت: پژوهشها نشان میدهد مواجهه با خشونت، سوگ، ناامنی، جابهجایی، اختلال در تحصیل و کاهش کارکرد خانواده میتواند احتمال بروز مشکلات روانشناختی و رفتارهای پرخطر، از جمله مصرف مواد مخدر، را در نوجوانان و جوانان افزایش دهد.
وی افزود: جنگ از جمله پدیدههایی است که بر الگوهای مصرف مواد مخدر تأثیر میگذارد. هرچند لزوماً انتظار نداریم کودکان در زمان جنگ مستقیماً به مصرف مواد روی آورند، نگرانی اصلی، شکلگیری مسیری است که ممکن است در سالهای آینده به اعتیاد منجر شود.
افراد دارای سابقه اعتیاد و آسیبدیدگان جنگ در معرض خطر بیشتر
متولیان در پاسخ به این پرسش که کدام گروههای اجتماعی بیشتر در معرض افزایش مصرف مواد یا عود اعتیاد قرار دارند، گفت: نخستین گروه پرخطر، افرادی هستند که پیش از بحران به اختلال مصرف مواد مبتلا بودهاند؛ بهویژه کسانی که روند درمان آنها ناپایدار بوده یا دسترسیشان به خدمات درمانی و حمایت اجتماعی مختل شده است.
وی ادامه داد: افراد دچار سوگ، آسیبدیدگان مستقیم جنگ، آوارگان، کسانی که شغل یا مسکن خود را از دست دادهاند و افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نیز در معرض آسیب بیشتری قرار دارند. همچنین افرادی که از شبکه حمایت خانوادگی و اجتماعی ضعیفی برخوردارند، آسیبپذیرتر هستند.
دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد با اشاره به شواهد بهدستآمده از جمعیتهای مهاجر و آواره تصریح کرد: آسیبهای روانی، مشکلات اقتصادی و دشواری دسترسی به خدمات درمانی با افزایش خطر مصرف مواد مخدر ارتباط دارند.
پیامدهای جنگ بر اعتیاد کودکان ممکن است سالها بعد آشکار شود
متولیان با تأکید بر اهمیت توجه به سلامت روان کودکان و نوجوانان گفت: کودکان از مهمترین گروههایی هستند که ممکن است آثار جنگ بر آنها امروز به شکل اعتیاد مشاهده نشود، اما پیامدهای آن پنج یا ده سال بعد آشکار شود.
وی افزود: حمایت از خانواده، حفظ ارتباط کودکان با مدرسه، شناسایی زودهنگام مشکلات روانی و فراهمکردن محیطهای امن و حمایتکننده، بخشی اساسی از سیاستهای پیشگیری از اعتیاد در آینده است.
دبیر علمی این کنگره همچنین درباره محورهای علمی آن اظهار داشت: همهگیرشناسی اعتیاد، جنبههای زیستی و روانیاجتماعی اعتیاد، درمان، کاهش آسیب، سیاستگذاری، اعتیاد در گروههای خاص، اختلالات همزمان، ملاحظات پزشکی، پیشگیری از اعتیاد و ارائه تجربهها و نوآوریها از مهمترین موضوعاتی هستند که با حضور متخصصان و صاحبنظران بررسی خواهند شد.
جنگ نباید زنجیره درمان اعتیاد را قطع کند
در ادامه، دکتر رضا دانشمند، دبیر اجرایی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد، با تأکید بر ضرورت استمرار خدمات درمانی در شرایط بحرانی گفت: درمان اعتیاد و ارائه خدمات کاهش آسیب در شرایط جنگی از خدمات حیاتی نظام سلامت به شمار میروند و نمیتوان ارائه آنها را تا پایان بحران متوقف کرد.
وی با بیان اینکه در شرایط جنگی تمرکز نظام سلامت بهطور طبیعی به درمان مجروحان و بیماریهای حاد معطوف میشود، افزود: اگرچه این تغییر اولویت قابل درک است، به حاشیه رفتن سلامت روان و درمان اعتیاد میتواند زمینهساز شکلگیری بحرانی ثانویه شود.
دانشمند تصریح کرد: قطع درمان افراد وابسته به مواد شبهافیونی، تعطیلی مراکز کاهش آسیب، اختلال در دسترسی به داروهایی مانند متادون، بوپرنورفین و نالوکسان و قطع ارتباط بیماران با درمانگران، میتواند به عود اعتیاد، بیشمصرفی مواد (اوردوز)، مرگ و افزایش آسیبهای اجتماعی منجر شود.
دبیر اجرایی این کنگره با اشاره به توصیههای سازمان جهانی بهداشت (WHO) گفت: این سازمان نیز بر تداوم خدمات سلامت روان، درمان اختلالات مصرف مواد و حفظ درمان آگونیستی اپیوئید در شرایط اضطراری تأکید دارد.
وی خاطرنشان کرد: پیام اصلی کنگره این است که جنگ نباید زنجیره درمان اعتیاد را قطع کند و پایان جنگ نیز به معنای پایان پیامدهای اعتیاد نیست.
دانشمند در پایان تأکید کرد: اگر از امروز برای تداوم درمان، گسترش خدمات کاهش آسیب، حمایت از سلامت روان و پایش دقیق جمعیت برنامهریزی کنیم، میتوان از بخشی از آسیبهایی که احتمال دارد در سالهای آینده بروز کنند، پیشگیری کرد.