ستاره‌اي برآمده از كهكشان هويت ملي در آسمان سينماي ايران

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ در بخش پيشين اين نوشتار اشاره اي داشتيم به عقبه تاريخي سينماي دفاع مقدس و سبقه اي كه اين جريان هنري برآمده از آن بود و يادآور شديم كه سينماي دفاع مقدس بي‌ترديد مهم‌ترين تجلي ارزشي در تاريخ سينماي ايران پس از انقلاب بوده و نيز اينكه اين سينما را مي‌توان با‌عنوان مهم‌ترين دستاورد انقلاب اسلامي در حوزه هنر هفتم دانست.

 

اما حقيقت آن است كه سينماي دفاع مقدس كه طي دهه‌هاي گذشته با‌ عنوان جرياني فعال و پويا در حوزه سينماي ايران محسوب مي‌شده است به دلايلي چند، به اين توفيق و موقعيت نائل آمده كه شايد مهم‌ترين آنها تعلق و وابستگي اين سينما و مهم‌ترين و اصيل‌ترين و افتخار آميز ترين اتفاق تاريخي ملت ايران طي قرن‌هاي اخير يعني جنگ 8 ساله باشد.

جنگ تحميلي كه بعد‌ها عنوان دفاع مقدس بر خود گرفت بدون هيچ ترديد و اغراقي مهم ترين فراز تاريخي ملت و سرزمين ماست كه طي آن تابلو عظيم و زيبا و جذاب و خيره كننده و چشم‌نوازي از دليرمردي ها، رشادت‌ها، ايثارگري‌ها، توانمندي‌ها و تجليات ايماني و معنوي را برساخت و به جهانيان نماياند.

8 سال دفاع مقدس پديد‌آوردند تاريخي پرخون جان بركفانه، عبرت آموز و داراي ويژگي‌هاي منحصر به فردي در حوزه هاي انساني، جغرافيايي و روحاني بود كه شرح آن مجالي فراخ و موقعيتي طولاني مي‌طلبد كه آنچه تا كنون درباره اين دوران مهم و حساس و خاطرانگيز در طي اين سال‌ها گفته و نوشته شده و به تصوير در‌آمده تنها ذره‌اي و قطره‌اي از آن اقيانوس بي‌كران است.

و سينماي دفاع مقدس كه قطعا و حتما گل سرسبد و برترين و والاترين و بهترين ژانر سينمايي در تاريخ سينماي ما و جلوه بارزي از سينماي ملي در بهترين و درست ترين تعريف آن است به اين دليل به چنين جايگاهي نائل آمده است كه آبشخور آن هويت و پايداري ملي بوده و زمينه‌هاي فكري و پشتوانه روايي و داستاني آن از متن همين هويت ملي و ميهني نشأت مي‌گيرد و به راستي و درستي مي‌توان سينماي دفاع مقدس را نمونه بارز و كاملي از ظهور سينماي اصيل ملي دانست كه مليت و دين و آلام و آمال مردم به آرمان‌هاي انقلابيشان در آن نماد و نمودي بارز و روشن و اصيل و فراگير دارد.

سينماي دفاع مقدس طي دهه 60 و 70 و حتي اوايل دهه 80 با فراز و فرود ها و افت و خيزهايي همراه بود كه طبيعي هم بود اما در مجموع به‌عنوان يك جريان فعال و مداوم سينما و البته داراي تأثير گذاري جدي شناخته شد اما اين روند طي سال‌هاي بعد يعني در سال هاي دهه 80 به بعد روب ه افول و نزول گذاشت و كم كم از صحنه سينماي ايران محو شد و صرفا به بارقه‌هايي كه گاه‌گداري در آسمان اين سينما همچون شهابي رخ مي‌نمود و ناپديد مي‌گشت، بسنده كرد.

در حالي كه به گفته بسياري از بزرگان و اهل نظر و آگاهان امر و از آن جمله رهبر انقلاب در ديدار با سينماگران و كارگردانان ايران آنچه تا كنون در طي اين سال ها در حوزه سينما از انبوه خاطرات و فرازهاي برجسته جنگ 8 ساله به نمايش در آمده به نشانه قطره‌اي از دريا است و چه بسيار نقاط روشن و فرازهاي تاريخي و لحظات برجسته و بزرگي كه هنوز در اين سينما جلوه‌اي نيافته و چه بسا هنوز به گوش و چشم اهالي سينماي ايران نيز راه نيافته باشد.

اين نكته مهم و خطير و دريغ آلودي بود كه در بيانات رهبر فرزانه انقلاب، حضرت آيت‌الله خامنه اي در ديدار چند سال پيش ايشان با سينماگران و اصحاب هنر هفتم به جديت مورد تأكيد قرار گرفت كه تأييدي است بر آنچه در اين نوشتار دربخش قبلي‌اش مورد توجه و تنبه نگارنده قرار گرفته است.

اما سينماي دفاع مقدس در طي ده‌هاي گذشته و به ويژه در دهه 60 تا 70 كارنامه درخشان و پرپيماني را از خود به يادگار گذاشت كه مرور و بررسي آن ما را متوجه خاطره‌هاي سينماي قابل توجهي نسبت به آثار شاخص اين سينما مي‌نمايد.

 

فيلم‌هايي كه هر يك به خودي خود توانستند يك خاطره دل‌انگيز و تجربه سينماي جذاب و دوست داشتني را براي اهالي سينما رقم بزنند و لحظات خوبي را براي مخاطبانشان بيافرينند. فيلم هايي كه در بخش هاي بعدي اين نوشتار بدان ها خواهيم پرداخت و تجديد خاطره اي خواهيم داشته با برترين و برجسته ترين آثار سينماي ايران در حوزه دفاع مقدس.