بحران سوريه و اضلاع اصلي موضع‌گيري‌هاي منطقه‌اي

به گزارش خبرنگار حوزه بين الملل «خبرگزاري دانشجو»‌ به نقل از روزنامه الشرق الاوسط، عملكرد كشورهاي منطقه و موضع گيري آنان در قبال بحران سوريه، نقشي اساسي در سير اين بحران داشته كه خود اين كشورها نيز از اين روند تأثير مي پذيرند.

مقصود از كشورهاي منطقه تنها پنج كشور مجاور سوريه نيستند، بلكه كشورهاي ديگر منطقه را نيز شامل مي شوند.

در اين ميان تركيه، عراق، ايران، كشورهاي حاشيه خليج فارس و علاوه بر آن مصر، فلسطين، لبنان و اسرائيل از جمله مهمترين كشورها هستند كه به صورت مستقيم و غيرمستقيم از نتايج بحران سوريه بشدت متأثر مي شوند؛ البته اقدامات آنان در طول بحران نيز بر اين روند تأثيرگذار است.

تقسيم بندي منطقه اي ميان اين كشورها ناشي از عوامل ايدئولوژيك و همچنين سياسي است و همين امر نيز مبتني بر منافع دولت ها و احزاب سياسي و همچنين گروه هاي مذهبي و اجتماعي است؛ البته مواضع شخصيت هاي سياسي و اجتماعي تأثيرگذار و مسائل اقتصادي نيز در اين ميان نقش مهمي دارد.
 

يك ضلع اين تقسيم بندي را محور مقاومت تشكيل مي دهد كه متشكل از ايران و حزب الله بوده و با ادامه بحران، عراق نيز به آن پيوسته است.

اساس موضع گيري اين ضلع تركيبي از مسائل ايدئولوژيك، ديني و سياسي است،‌ اما مهمترين مسئله در اين باره مناقشه اعراب و اسرائيل و مسئله فلسطين است.

 

ضلع ديگر را تركيه، همسايه شمالي سوريه تشكيل مي دهد كه اكثريت اتحاديه عرب، بويژه شوراي همكاري خليج فارس نيز با موضع اين ضلع موافق است.

موضع گيري اين ضلع در حمايت از مخالفان دولت سوريه بوده و مبتني بر جهت گيري ها و منافع قومي و سياسي مي باشد كه با ابعاد ايدئولوژيك و ديني تركيب شده است.

ضلع سوم اسرائيل است كه به لحاظ مبناي موضع گيري، منحصر به فرد بوده و به نظر مي رسد به لحاظ پيگيري نتيجه بحران نيز اين گونه باشد.

اسرائيل از شروع بحران نگراني خود را نسبت به چگونگي روند آن نشان داده و علت اين نگراني بيش از همه امنيت اسرائيل و بويژه ثبات و امنيت منطقه جولان و تأثير ناامني اين منطقه بر اوضاع داخلي اسرائيل بوده است.

در ميان اين اضلاع سه گانه موضع گيري برخي كشورهاي منطقه مانند لبنان از پيچيدگي خاصي برخوردار است.

لبنان از شروع بحران سوريه تا كنون موضع نسبتاً بي طرفانه اي نسبت به هر دو طرف درگير گرفته است كه اين امر نيز به حساسيت هاي موجود در عرصه سياسي در داخل لبنان مربوط مي شود.
 

 

اين حساسيت ها به دليل شكاف بزرگي است كه ميان حزب الله و گروه 8 مارس كه در حمايت از دولت بشار اسد موضع گرفته اند، از يك سو و  گروه 14 مارس و حزب المستقبل با موضع گيري به نفع معارضان از سوي ديگر است.

اين وضعيت در ميان نخبگان لبنان نيز كه در چارچوب هيچ يك از احزاب و گروه هاي مذكور فعاليت نمي كنند،‌ وجود دارد.

اين موضع گيري ها عواقب بين المللي نيز دارند و تلاش هاي مختلفي صورت مي گيرد كه به دلايل مختلف به دنبال به تأخير انداختن حل بحران سوريه هستند و اين امر با ادامه روند تحولات سوريه بيشتر خود را نشان خواهد داد.