تعريف جناب رسانه ملي از شادي و نشاط كودكانه چيست؟!

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ مهديه اصلاني؛ شايد بتوان حساس ترين و مهم ترين ساعات كنداكتورهاي پخش رسانه ملي را ساعات پخش برنامه هاي كودكان و نوجوان برشمرد؛ ساعاتي كه متولدين دهه 80 جمهوري اسلامي ايران پاي دستگاه جادو مي نشينند و با تمام وجود حواس و تمركز، هر آنچه كه رسانه ملي به صورت پيام براي‌شان مي‌فرستد، دريافت مي‌كنند.

حساسيت تربيت نسل نكته‌اي است كه در آموزه‌هاي ديني و انقلابي ما بشدت به آن توجه شده و اين در حالي است كه مديوم‌هاي مختلف رسانه اي با بارهاي فرهنگي مختلف و اهداف گوناگون به ذهن اين نسل حمله‌ور شده است (انيميشن هاي مختلف و بازي هاي كامپيوتري و …)

 

توجه به برنامه‌سازي كودكان به دليل همه حساسيت هايي كه مسلماً نتايجش سال ها بعد دامنگير جامعه خواهد شد، مديران رسانه ملي را مسئول و موظف مي كند كه توجه ويژه‌اي به ساخت و توليد اين بخش از توليدات رسانه ملي داشته باشند.

 

متولدين دهه سوم انقلاب در اين چند سال اخير شاهد برنامه هايي بودند كه جنس آنها رفته رفته تغيير كرده و تبديل به مدلي شده است كه در حال حاضر شاهد آن در همه برنامه هاي كودك هستيم.

 

روند رو به رشد برنامه سازي كودكان در شبكه هاي يك، دو و پنج با تيپ‌سازي شخصيت مجريان برنامه ها و تيپ سازي عروسك ها و داستان گويي ها در قالب نمايش‌ها و بازي‌ها در فضايي با دكورهاي رنگي و شاد و ترانه و سرودهاي مختلف، ويژگي هايي است كه مي توان براي اين مدل برشمرد.

خلاقيت نوع اجرا و تيپ سازي ها نكاتي است كه برنامه هاي كودك را در اين چند ساله مورد توجه و استقبال قرار داده است (شخصيت هايي مانند عمو پورنگ و عموهاي فتيله‌اي) كه اين مسئله به نوبه خود نكته مهمي است، اما اين مسئله نبايد مانع آن شود كه برنامه سازان و مديران چشم خود را بر روي انتقادات و نكته هاي منفي ببندند.

نكته اي كه در اين متن و در چند سطر ادامه قصد مطرح كردن آن را داريم يكي از رويكردهاي مهم مدل اشاره شده در برنامه سازي كودكان است.

ايجاد شادي و نشاط و فضاي اميدبخش نكته اي است كه مقام معظم رهبري چندين بار در بيانات خود خطاب به مديران رسانه ملي و برنامه سازان متذكر شده اند و جنس برنامه هاي كودكان به اين نكته چه در فضاي دكور و چه در اجراي برنامه محتاج است، اما چگونگي تبديل فضا به فضايي شاد و پرانرژي مسئله اي است كه نياز به تعمق و تامل بسيار دارد.

در اين چند سال اخير تعريف رسانه ملي از مسئله شادي و نشاط و قالب هاي آن تغيير كرده است و به شكل بسيار نازلي درآمده است؛ به طور مثال جشن هاي برگزار شده توسط صدا و سيما با همكاري شهرداري تهران در ماه مبارك رمضان.

 

اجراي نمايش هاي تند و ريتميك و سرودهايي كه با رقص و حركات موزون مجري هاي برنامه هاي كودك (عموهاي فتيله اي) همراه است، الگويي از شادي را به كودكان ارائه مي دهد كه ذائقه و سليقه اين نسل را رفته رفته تغيير داده است؛ تقليد محض بدون هيچ خلاقيتي از آهنگ ها و موسيقي هاي مبتذل لس‌آنجلسي با اين هدف كه شعر و سرودي آموزشي بر روي آن اجرا مي‌شود، توجيه مناسبي براي تخريب و تغيير تعريف شادي در كودكان نيست.

 

رقصيدن علني مجريان برنامه ها (براي نمونه برنامه فتيله) مسئله اي است كه احتياج به ديد نقادانه يا چشم هاي تيزبين ندارد، فقط كافي است چند دقيقه اي وقت خود را به ديدن برنامه هاي كودك اختصاص دهيم.

 

از نسلي كه سليقه اش در سنين كودكي (انعطاف پذيري سن براي شكل گيري شخصيت انساني) با آهنگ هاي مبتذل و لهو توسط رسانه ملي جمهوري اسلامي ايران كه مورد اعتماد و وثوق خانواده هاست، تغيير كرده، چگونه مي توان انتظار داشت كه در جواني بتواند نوع تفريح و ذائقه اي كه ما برايش تعريف كرده ايم را تغيير دهد و پذيراي الگوهاي ديني در مدل شادي و تفريح باشد.

توليد و خلق آثار هنري براي كودكان بسيار سخت است، اما سخت بودن نبايد موجب شود كه ما براي رسيدن به هدف از راه هاي دم دستي و ساده بدون توجه به عواقب آن استفاده كنيم.

مدل انتقال مفاهيم با استفاده از نمايش و سرود شايد يكي از مهمترين روش هايي است كه در ذهن كودك جاي مي گيرد؛ آلوده كردن اين روش با موسيقي هاي مبتذل و حركاتي كه در هيچ جاي متن آموزه هاي اسلامي ما جايي ندارد، ذهن انسان را به اين عبارت كه «هدف وسيله را توجيه مي كند»! سوق مي دهد.

اما قيمتي كه بابت اين توجيه در سال هاي بعد توسط جامعه بايد پرداخت شود، بسيار گزاف تر از هزينه اي است كه شايد امروز بايد صرف خلاقيت و توليد موسيقي هاي فرهنگي و حماسي در عرصه برنامه سازي كودكان گردد.