طرحهاي در دست اقدام دفتر مركزي مشاوره دانشجويي وزارت بهداشت
دانشجويان به لحاظ حساسيت دوران رشد و شرايط بحراني اين برهه از زندگي، بويژه در سالهاي اول ورود به دانشگاه، فشارها و ناراحتيهاي بيشتري را تجربه مي كنند و به نوعي بيشتر در معرض آسيبهاي اجتماعي هستند كه از آن جمله مي توان به گسستن از زندگي قبلي در خانواده، ورود به زندگي دانشجويي و نياز به سازگاري با محيط دانشگاه و خوابگاه دانشجويي، مديريت مسائل معيشتي، تحصيلي و عاطفي اشاره كرد.
ساير كاركنان دانشگاه كه با قشر دانشجويي در ارتباط مستقيم قرار دارند نيز به نوبه خود در افزايش و تشديد يا كاهش و ترميم مشكلات ويژه دانشجويان سهيم هستند، بنابراين دانشجويان نيازمند توجه خاص مي باشند و ارتقاي سطح بهداشت روان فردي و اجتماعي آنها و تعامل و ارتباط متقابلشان با دانشگاهيان مي تواند زمينه پيشگيري از آسيبهاي احتمالي را فراهم كند.
بنا به ضرورت حفظ و ارتقاي بهداشت رواني دانشجويان و راهكارهاي مراكز مشاوره دانشگاه ها براي جلوگيري از بروز آسيبهاي اجتماعي در دانشجويان، گفت و گويي با افسانه صادقي، مسئول دفتر مركزي مشاوره معاونت دانشجويي وزارت بهداشت در خصوص خدمات ارائه شده از سوي اين مركيز به دانشجويان انجام گرفته است كه مشروح آن را مي خوانيد.
شبكه خبر دانشجو- دفتر مركزي مشاوره دانشجويي وزارت بهداشت چه طرحهايي در دست اقدام دارد؟ جزئيات هر طرح را در صورت امكان توضيح دهيد؟
صادقي: طرح اول طرح پايش و سنجش سلامت (روان) دانشجويان است؛ با توجه به اين موضوع كه افراد تحصيلكرده هر كشور جزو سرمايه هاي ملي آن كشور محسوب شده و نيز چنانچه سلامت را ايفاي نقش كامل انسان در ابعاد جسمي- رواني- اجتماعي و معنوي بدانيم حفظ و ارتقاي سلامت دانشجويان به مثابه منافع و سرمايه ملي امري ضروري است، بنابراين ادارات مشاوره دانشجويي به منظور ارائه خدمات مطلوب روانشناختي به قشر دانشجويي هر ساله كليه دانشجويان ورودي جديد را با استفاده از پرسشنامه GHQ28 (سلامت عمومي) غربالگري كرده تا به منظور ارتقاي سلامت دانشجويان برنامههاي آموزشي مناسب و پيگيريهاي لازم انجام پذيرد.
طرح دوم شيوه نامه مداخله در رفتارهاي خود آسيب رسان است؛ با توجه به اينكه شرايط غيرمترقبه و موقعيتهاي بحراني در هر محيطي مي تواند اتفاق بيفتد و نيز به منظور پيشگيري از بروز مشكلاتي كه دانشگاهها ممكن است با نحوه اقدام و مداخله در هنگام بروز رفتارهاي خود آسيب رسان مواجه شوند دفتر مركزي مشاوره معاونت دانشجويي، فرهنگي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به منظور يكسان سازي و هماهنگ سازي مجموعه اقدامات دانشگاهها جهت مقابله و مداخله موثر هنگام بروز رفتارهاي خود آسيب رسان دستور العمل خود را با استفاده از تجارب قبلي و اسناد موجود تدوين و به شكل شيوه نامه گام به گام به دانشگاههاي علوم پزشكي سراسر كشور جهت اجرا ابلاغ كرده است.
طرح سوم طرح جامع پيشگيري از افت تحصيلي است؛ با توجه به اينكه افت تحصيلي در محيطهاي آموزشي مي تواند باعث ايجاد آسيبهاي رواني- اجتماعي و از سوي ديگر موجب رشد هويت شكست و نيز سطح خودپنداري دانشجو را متزلزل و نهايتاً موجب هدر رفتن سرمايه هاي ملي، مادي و معنوي شود، دفتر مركزي مشاوره جهت درمان افت تحصيلي به نحوي كه دانشجو به طور خودكار و خودانگيزي بالا، فعاليت تحصيلي كند، اقدام به طراحي و تدوين اين طرح كرده كه هدف از اجراي اين طرح تدوين يك الگوي مداخلهاي چند بعدي و آزمون اثربخشي آن و بررسي تاثير اقدامات مشاوره اي و روانشناختي كاملاً تخصصي در توانمندي دانشجويان داراي افت تحصيلي است.
طرح چهارم طرح نظام ارتباط دانشگاه و خانواده است؛ هدف از تدوين اين طرح استفاده از پتانسيل حمايتي- نظارتي خانواده در سازگاري رواني، اجتماعي و آموزشي دانشجويان دانشگاه با در نظر گرفتن دانشجويان به عنوان بزرگسالان جوان جامعه و احترام كامل به استقلال و خودمختاري آنها و اجتناب از ايجاد استرس در خانواده و يا محول كردن وظايف دانشگاه به خانواده است.
طرح پنجم اعتباريابي و تعيين نقطه برش سه تست غربالگري (GHQ28-GHQ12-K10) است؛ يكي از اهداف ادارات مشاوره دانشجويي شناسايي دانشجويان آسيب پذير است، اما آنچه كه مطرح است اين است كه آيا پرسشنامههاي مذكور از اعتبار كافي براي شناسايي دانشجويان ورودي جديد برخوردار است يا خير؟
شبكه خبر دانشجو- سلامت رواني دانشجويان و شادابي محيط دانشگاه چگونه تامين مي شود؟
صادقي: ديدگاههايي وجود دارد كه منابع انساني (كه منظور همان سرمايه هاي ملي يك كشور يا افراد تحصيلكرده است) دانشجويان را محور اصلي توسعه كشور پنداشته و براي سلامت جسماني و رواني افراد بهاي زيادي قائل هستند.
احساس بهزيستي روانشناختي و به تبع آن احساس نشاط، خلاقيت و كارايي همه در گرو سلامت جسماني و رواني منابع انساني جوامع است، از اين رو تامين بهداشت روان دانشجويان و ايجاد نشاط و شادكامي در اين قشر كه از گردانندگان آتي كشور ما هستند از اولويتهاي سياستگذاران و برنامه ريزان دفتر مركزي مشاوره دانشجويي وزارت بهداشت بوده و در اين راستا اجراي برنامه هاي غربالگري يكي از اساسي ترين راهبردهاي پيشگيرانه است كه هدف آن شناسايي افراد به لحاظ آسيب پذيري در برابر مخاطرات اجتماعي است تا براساس آن مداخلات پيشگيرانه متناسب با زيرگروههاي شناسايي شده انجام پذيرد.
اين برنامه ها كه نيمرخي از وضعيت سلامت روان دانشجويان فراهم مي آورد مي تواند براي مسئولان مبناي برنامه ريزي و مداخلات باشد و در كنار اين برنامه ها اجراي برنامه هاي مفرح، ايجاد يك فضاي شاد و با نشاط در دانشگاه ها امري ضروريست.
شبكه خبر دانشجو- مهمترين آسيبهايي كه دانشجويان با آن مواجهند شامل چه مباحثي مي شود؟
صادقي: مباحث هويتي، مشكلات ارتباطي، مشكلات هيجاني نظير اضطراب و افسردگي، مهارتهاي تحصيلي و ... از جمله مشكلاتي است كه دانشجويان در معرض آنها هستند.
شبكه خبر دانشجو- نوع خدمات ادارات مشاوره وزارت بهداشت در چه سطوحي به دانشجويان ارائه مي شود؟
صادقي: خدمات ارائه شده در ادارات مشاوره دانشجويي كلاً در سه سطح اول و دوم و سوم پيشگيري و يا در سه سطح فراگير، انتخابي و نشاندار انجام مي شود.
خدمات سطح اول: در برگيرنده فعاليتهاي است كه تاكيد اصلي خود را بر ارائه اطلاعات براي تاثير اوليه در حيطه هاي شناختي- رفتاري مخاطب خود قرار مي دهد.
اين خدمات اغلب شكل گروهي داشته و اطلاعات ارائه شده در اين سطح غالباً به توصيف وضعيت سالم و يا شرايط مختلف پرداخته و راه حل هاي بازداري و اجتناب را از بروز يا تشديد مشكل ارائه كرده و يا در مورد نحوه تغيير، تعديل و يا اصلاح اين شرايط آگاهي مي دهد.
كارگاهها، كلاس و سخنراني هاي آموزشي، بروشور، پمفلت، تراكت، جزوه ها و بسياري از آثار تصويري و نمايشي و نيز برخي از تماسهاي انفرادي جزو خدمات اين سطح است.
خدمات سطح دوم: با هدف شناسايي، تشخيص، تعديل و رفع زودرس نارساييها و مشكلات ارائه خدمات مي دهند و نوع خدمات ارائه شده در اين سطح عبارتند از خدمات روانشناختي روان درماني، مشاوره مددكاري - روان سنجي و ...
خدمات سطح سوم: شامل خدمات بازتواني براي افرادي است كه به علل مختلف در كاركردهاي شناختي، عاطفي و يا رفتاري در حيطه شخصيتي، تحصيلي، اجتماعي، شغلي، خانوادگي و ... دچار اختلال شديد و ناتواني مي شوند./انتهاي پيام/