«تا ثريا»؛ جنايت و مكافاتي جديد تا ثريا!

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ اين شب‌ها يك سريال تلويزيوني نسبتا پر مخاطب احساساتي و هيجان‌گرا در بهترين ساعت پخش از شبكه اول تلويزيون به نمايش در مي‌آيد كه به نظر مي‌رسد در تحريك و تهيج احساسات مخاطبان در راستاي آنچه نويسنده و كارگردان مدنظر داشته سنگ تمام گذاشته است.

 

گرچه اين اتفاق به صورت نسبي و اغلب سريال هاي تلويزيوني رخ مي‌دهد اما آنچه تا ثريا را از مابقي متمايز مي‌كند و در جايگاه ويژه‌اي قرار مي‌دهد حجم انبوه اين تحريك و تهيج و نوع ميزانسن و فيلم‌برداري خاص و عجيب آن است كه نقش مؤثري در ممتاز ساختن سريال داشته است.

چند سوال مهم در چنين موقعيت قابل طرح است: 1- سريالي اين‌چنين با كدام هدفمندي محتوايي و مضموني توليد مي شود و اين متريال تصويري صرف كدام زمينه‌هاي فكري مي‌گردد. 2- براي انتقال اين مضامين و پيام‌هاي فكري از چه قالب‌هاي تصويري و كدام فضاهاي بصري استفاده شده است. 3-  اينكه آيا اين قالب‌هاي بصري متناسب با آن مضامين و محتواهاي فكري بوده است.

هر يك از اين سوال‌ها را مي‌توان به صورت نسبي و با در نظر گرفتن كليت فضاي كار و نيز با توجه به اصل نظريه پرداخت هنري و در اينجا در غالب سريال نمايشي مورد سنجش و تحليل و پاسخگويي قرار داد كه هر كدام از سه طيف سازندگان اثر، منتقدان حرفه‌اي و مخاطبان عادي مي توانند به سهم خود به آن بپردازند.

 

اما يك نكته اصلي و شايد هم يك وجه مغفول مانده در مورد سريال تا ثريا وجود دارد كه معلوم نيست چرا مورد توجه مديران تلويزيون و كساني كه امكانات ساخت به اين سريال دادند قرار نگرفته است:

قضيه از اين قرار است ما با يك سريال تفكرگرا روبه‌رو نيستيم و نبايد آيه قرآني كه قبل از شروع تيتراژ اول سريال مي‌آيد ما را بفربيبد و گول بزند و نه حتي بعضي نشانه‌گزاري هاي جعلي و باسمه‌اي نويسنده و كارگردان، كاملا هويدا است به‌خاطر دريافت مجوز و امكانات ساخت بوده است و از درون تهي است و هيچ پشتوانه جدي و اصيلي ندارد مثل آن سلسله‌جلسات به ظاهر مذهبي و عرفاني و يا تنبه و تذكارهاي بعضي از كاركترها در برخي موقعيت‌ها و صحنه‌ها اينها همه وقتي زير چتر كليت اثر قرار مي‌گيرد بيشتر به اين شوخي مبتذل يا يك فريب سرشار از نيرنگ شبيه تر است تا هر چيز ديگري. چرا؟

چند دليل مهم، جدي و تكان دهنده وجود دارد كه به طرزي عجيب و باور نكردني در دامنه سريال شكل مي‌گيرد، پرورش مي‌يابد و در نهايت به تابلو و پيام اصلي فيلم بدل مي‌شود كه البته مهم‌ترين نشانه و شاخصه و كاركتر اصلي اين موقعيت شخصيت اول سريال يعني بانوي به اسم ثريا است يك زن مذهبي و «به شدت» چادري شخصيتي كه به تدريج به منفورترين و بدترين كاركتر سريال تبديل مي‌شود و در اوج اين انحراف و غوطه خوردن در درياي مكافات اين جنايت‌ها چهره زمخت و خشني از يك آدم پا به سن گذاشته را به نمايش مي‌گذارد كه با ظاهري مذهبي به دنبال اميال به قول او سخيف و بي‌ارزش نفساني‌اش مي‌رود و در همان حال با طبيعي ‌ترين، مهم‌ترين و حساس‌ترين خواسته‌هاي به حق فرزند جوانش مخالف مي‌ورزد و ...

قبول كنيم كه موقعيت تكان دهنده و مشكوكي است كه به لطف مديران سيما و سازندگان سريال تا ثريا در ذهن مخاطبان گسترده اين برنامه تلويزيوني شكل گرفته است شكل گرفتني كه مي‌تواند در ذهن و انديشه مخاطب به نتايج وخيم و خطرناكي منجر شود كه شده‌ است!

 

درباره اين سريال و جوانب مختلف ساختاري و محتواي‌اش حرف و سخن بسيار است و نقد و تحليل فراوان كه در بخش‌هاي بعدي اين نوشتار به آنها خواهيم پرداخت.