نوش داروی دولت نتیجه نداد/ سکه و ارز گران شد

گروه اقتصادی «خبرگزاری دانشجو»، حسین شرفی؛ هنوز چند روز بیشتر از تصویب افزایش نرخ سود سپرده ها نگذشته است که دلار  سکه باز هم روند افزایشی قیمت را پیش گرفته اند. هر دلار که روز گذشته ۱۸۳۰ تومان معامله می شد امروز به ۱۸۸۰ تومان افزایش پیدا کرده است.

قیمت سکه طرح قدیم که روز گذشته ۸۶۰ هزار تومان بوده، امروز با پنج هزار تومان کاهش با قیمت ۸۵۵ هزار تومان خرید و فروش شده است.

بازار طلا و ارز در يک ماه گذشته به شدت دچار آشفتگی شده است و ارزش ريال ايران نسبت به دلار، تا پيش از دخالت دولت در اين بازار، تا ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده بود.
 

بعد از بحران یک ماهه در بازار ارز و طلا، بانک مرکزی از روز شنبه هشتم بهمن برنامه تک نرخی ارز را که چند ماه پیش کنار گذاشته بود، دوباره به اجرا گذاشت. و اعلام کرد که صرافی هايی حق ندارند ارز را بيش از نرخ مصوب به مشتريان بفروشند.

بعد از اعلام این برنامه تازه و افزایش نرخ سود سپرده های بانکی از حدود ۱۲ درصد به ۲۱ درصد، التهاب بازار ارز کاسته شد. پیش از اجرای این برنامه تازه، قیمت هر دلار نزدیک به دو هزار و ۱۰۰ تومان، یورو دو هزار و ۶۰۰ تومان و پوند سه هزار و ۲۰۰ تومان افزایش پید کرده بود.

قیمت هر دلار در اولین روز اجرای این برنامه تا کمتر از ۱۸۰۰ تومان کاهش پیدا کرد اما گزارشها نشان می دهد که در سومین روز اجرای این برنامه، قیمت هر دلار دستکم ۸۰ تومان افزایش پیدا کرده است.

با اين حال، گزارش ها حاکی است که گرچه صرافی ها نرخ بانک مرکزی را بر روی تابلوهای خود درج کرده اند ولی از خريد و فروش دلار به نرخ مصوب خودداری می کنند و ازدحام زيادی مقابل بانک های ارائه کننده ارز صورت گرفته است.

در واکنش به بحران اخير در بازار ارز و طلا، رییس کل بانک مرکزی افزایش قیمت سکه و ارز را حبابی خوانده و گفت: «دولت هیچ منفعت سیاسی‌ای در افزایش قیمت ارز و سکه نداشته و به هیج عنوان افزایش قیمت سکه و ارز با اراده دولت انجام نشد.»

حمید بهمنی، درباره سکوت دو هفته‌ ای دستگاه های اجرایی در قبال نوسانات بازار سکه و ارز گفته است: دولت هیچ سکوتی در این باره انجام نداد و بلافاصله وقتی تصمیم لازم اتخاذ شد، بانک مرکزی آن را اعلام کرد.

سیاستی که شکست خورد؛ خطر در کمین مسکن

به نظر می‌رسد سیاست بانک مرکزی در افزایش نرخ بهره بانکی و تک نرخی کردن قیمت ارز در کنار تهدیدهای امنیتی دلالان و صرافی‌ها، تنها برای چند روز توانست تب تند بازار سکه و ارز را کاهش دهد.
 

 

«عدم نظارت بانک مرکزی بر بازار و سودجویی دلالان» می‌تواند در بازار موثر باشد، اما به باور کارشناسان اقتصادی ریشه مشکلات در جای دیگری است.

در این شرایط صاحبان سرمایه‌های در گردش، بازار طلا و ارز را پر بازده و امن‌تر از سایر زمینه‌های سرمایه‌گذاری قلمداد می‌کنند. در همین حال برخی از کارشناسان پیش بینی می‌کنند که بازار مسکن نیز به زودی شاهد افزایش قیمت‌ها خواهد بود.
 

بر اساس این ارزیابی‌ها، در صورت تداوم جو اقتصاد دستوری و افزایش برخورد‌ها با فعالان بازار طلا و ارز، این احتمال وجود دارد که سرمایه‌ها به سمت بازار مسکن سرازیر شود و افزایش چشمگیر قیمت‌ها را در این رشته به‌دنبال داشته باشد.

عدم استقلال بانک مرکزی
 

كارشناسان اقتصادي با تاكيد بر عدم استقلال  بانك مركزي و ميزان توانمندي اش در كنترل بازار سكه و ارز معتقدند: بانك مركزي به حد كافي استقلال ندارد و اصولا سياست هاي بانك مركزي بر مبناي علم اقتصاد نبوده است و تاكنون نيز اگر قادر به كنترل بازار بود، مي بايست كاري اساسي انجام مي داد؛ چرا كه سياست اتخاذ شده كنوني نيز توسط سياست مداران گرفته شده نه مردان اقتصادي دولت.

همچنين با نگاهي گذرا مي توان دريافت كه، بانك مركزي نتوانسته است به دو  وظيفه ي مهم خود كه حفظ قدرت پول ملي و كاهش تورم است، به نحو احسنت عمل كند.
 

از سویی دیگر برخی نیز با توجه به کم‌تحرکی و حتی بی‌تفاوتی دولت در برابر بحران در هفته‌های نخست، کاهش ارزش ریال را اقدامی آگاهانه از سوی دولت می‌دانند که هدف آن افزایش درآمد ریالی دولت و جبران کسری بودجه‌ی بوده است نه اقدامی از سوی بانک مرکزی.
 

شمس الدين حسينی، وزير اقتصاد، روز يکشنبه به سايت «خانه ملت»، خبرگزاری مجلس، گفته است که مشکل بازار سکه و ارز حل شده است.

وی اظهار داشت: سکوت دولت درباره نوسانات بازار سکه و ارز به علت سرماخوردگی بود.

وزیر اقتصاد ایران در پاسخ به اين پرسش که «برخی کارشناسان معتقدند کند عمل کردن دولت در کنترل بازار سکه و ارز باعث نابسامانی اين بازار در روزهای اخير شده است»، گفت: هرچه از دوست رسد، نيکوست.

آقای حسينی، همچنین هفته پيش علت التهاب در بازار ارز و سکه در تعطيلات آخر هفته را «ارسال پيامک گسترده يک خبرگزاری» اعلام کرده و گفته بود: اين اقدام با فضاسازی رسانه ای همراه بوده و نرخ دروغينی برای قيمت ارز در روزهای تعطيل تعيين شده است.

به دنبال اين اظهارات، انگشت اتهام به سوی خبرگزاری ها نشانه رفت.

اظهارات وزير اقتصاد در حل مشکل بازار سکه و ارز در حالی بيان می شود که به رغم تک نرخی شدن قميت ارز، خريد و فروش زيادی در بازار انجام نمی شود و ساعاتی پس از اجرايی شدن تصميم بانک مرکزی، قيمت انواع ارزها بار ديگر افزايش يافت.

اینجاست كه باید از رئیس مجلس پرسید آیا ماندن شمس الدین حسینی در باب همایون هیچ شوكی به اقتصاد كشور وارد نكرد؟ اگر بهارستان در انجام وظیفه نظارتی خود خطای بزرگی در دادن رأی اعتماد مجدد به وزیر اقتصاد مرتكب نمی‌شد اقتصاد كشور تا این حد بحرانی می‌شد؟ اگر وزیر اقتصاد به این شرط كه در انجام وظایف خود كوتاهی نكند از استیضاح مربوط به رسوایی اقتصادی سه هزار میلیارد تومان نمی‌جهید آیا باز هم مشکلات بخش تولید که به نحوی با بازار ارز  و سکه گره خورده است اینگونه توسط سخنگوی اقتصادی دولت توجیه می شد؟