مسجد گوهرشاد در اوج تعالی معماری دوران تیموری ساخته شده است

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از مشهد، یعقوب دانش دوست ظهر امروز در نشست «شاخص های معماری سنتی در مسجد گوهرشاد»، با بیان اینکه هرکس بخواهد در مورد مسجد گوهرشاد حرفی بزند باید اطلاع دقیقی از دوران تیموری داشته باشد، تصریح کرد: مسجد گوهرشاد یک بنای بسیار مهم است و زمانی ساخته شده است که سبک معماری دوران تیموری به اوج تعالی خودش رسیده بود.

 

وی ادامه داد: در دوران تیموریان و زمانی که خود تیمور سرکار بوده است، سبک معماری تیموریان به خاطر سختگیری های و رفتارهای تیمور شکل گرفت.

 

محقق و پژوهشگر معماری افزود: یکی از اتفاقات آن روزگار این بود که معماران وهنرمندان زیر فشار شدید تیمور بودند و خیلی از آن ها حتی به دست وی کشته می شدند.

 

دانش دوست در خصوص علت این فشار و راه حال هنرمندان گفت: معماران آن دوره برای آن که بتوانند برنامه های تیمور را سر زمان و به موقع انجام بدهد دست به ابتکارات جالبی می زدند.

 

وی تصریح کرد: معماران با مطالعاتی که انجام دادند سه راه حل برای جلب رضایت تیمور پیدا کردند؛ یکی آنکه سعی کردند سرعت ساخت بنا ها را بالا ببرند و دوم آن که بنا های بلندتری بسازند، چون تیمور به ارتفاع زیاد علاقه داشت.

استاد معماری وشهرسازی در خصوص سومین راه حل معماران گغت: از آن جایی که تیمور علاقه ی زیادی به تزئینات بنا داشت، بنا ها و ساختمان ها را با زیبایی و تزئینات  فوق العاده می ساختند.

 

دانش دوست در خصوص اقدامات عملی برای رسیدن به این اهداف خاطر نشان کرد: معماران برای آن که سرعت کار را زیاد کنند اسکلت و پیکر بنا را از تزئینات جدا می کردند.

 

وی تصریح کرد: یعنی یک بنا را با سرعت و با استفاده از امکانات موجود می ساختند و بعد تزئینات را به آن ملحق می کردند؛ در واقع همزمان تزئینات را در کارگاه دیگری می ساختند.

 

استاد معماری وشهرسازی استفاده از گچ کاری را هم یکی از دلایل زیبایی معماری تیموریان دانست و در خصوص افزایش ارتفاع بنا در دوران تیموریان تصریح کرد: طرح ساختمان و نما را طوری می ساختند که ظاهرا بنا بلند به نظر می رسید، بدون این که واقعا بلند باشد.

 

دانش دوست ادامه داد: یکی از کارهایی که می کردند این بود که پایه های باریک و بلند می ساختند و طاق هایی را انتخاب می کردند که کشیده و بلند بود.

 

وی با بیان این که این طاق ها باعث می شد که چشم بنا را بلندتر ببیند، تصریح کرد: خطوط عمودی در بنا ها با تنوع زیادی ایجاد می شد و حتی این خطوط تا گنبدها هم پیش می رفت.

 

استاد معماری و شهرسازی با نمایش عکس هایی از مسجد گوهرشاد گفت: کشیدن « لاله اله الا الله » در گلدسته ها باعث شده است که این گلدسته ها بلندتر به نظر برسد.

 

دانش دوست ادامه داد: در مسجد گوهرشاد مناره ها از روی زمین شروع و تا نوک گنبد رفته اند که این کار باعث شده باشکوه تر و بلند تر به نظر برسد.

 

وی افزود: به لحاظ تزئینات مسجد گوهر شاد فوق العاده است به طوری که کاشی های مورد استفاده به هیچ وجه شبیه به هم نیستند.

 

پژوهشگر و متخصص معماری در ادامه با در خصوص مشکلات مسجد گوهرشاد گفت: در قسمت هایی که اداره اوقاف کار می کند یا آستان قدس، مسئولین حرف گوش نمی دهند، مثلا سال ها قبل اداره اوقاف کتیبه ای را که دور تا دور لبه ی مسجد قرار دارد را مرمت کرد اما در این کار کتیبه ها را جابه جا نصب کرد.

 

دانش دوست در پایان با بیان نمونه های دیگری از این اشتباهات خاطر نشان کرد: امیدوارم روزی برسد که این اشتباهات اصلاح شود و مسجد گوهرشاد همانند روز اولش باشد.

 

لازم به ذکر است، این نشست به همت موسسه آفرینش های هنری آستان قدس رضوی در دانشکده فنی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد.