ضد حمله!

محمد رضا محقق

در اتوبان قم – تهران و در حال عزيمت به سمت تهران و سينما فلسطين، سالن اهالي قلم و سينمايي نويس‌هاي جشنواره فيلم فجر امسال بودم كه موج راديوي ماشين توسط راننده، روي راديو فرهنگ تنظيم شد و گوش‌هاي من هم تيز تا ببينيم و بشنوم كه از جشنواره چه خبر و از همان جا اخبار را دنبال كنم.

برنامه اي به نام «هفت اقليم» معجوني از حرف هاي بي ربط و مهمل بود كه آخرش هم برنامه سينما را كامل اعلام نكردند!

صحبت درباره نقد فيلم اول روز اول، يعني «هر شب تنهايي» ساخته رسول صدرعاملي بود و منتقد نسبتاً محترم برنامه، با بازي با كلمات جملات بي سر و ته و بي معنايي را تحويل داد و رفت.

راننده گفت: ظاهراً اين آقاي منتقد كه توي اين برنامه حرف مي زند،‌ تخصص در نوعي صحبت كردن دارد كه كسي از آن چيزي نفهمد و من توي دلم گفتم که احتمالاً خودش هم از حرف هايش چيزي نفهمد!

جشنواره فيلم فجر، عناوين عجيب و غريب و دهان پر كن دارد. 

اين جشنواره بيش از آن كه جشنواره فيلم هاي معنوي و خوب باشد نمايشگاه عناوين بخش هاي پر زرق و برق و از درون - معمولاً - تهي است؛ در جستجوي حقيقت، جام جهان نما، جلوه گاه شرق و ...

فيلم هاي روز اول، بدون در نظر گرفتن عنوان بخش هايش عبارت بودند از «هر شب تنهايي»، «قصه هاي پريان براي بچه هاي شرور»، «كاپيتان ابورائد»، «كاتين»، «زاويه مقابل»، «عصيان فيلمسازان»، «‌خطر در بانكوك» و «هنوز زنده» فيلمي درباره كشيلوفسكي.

مهم ترين فيلم و البته معروف ترينش، آخرين كار آندره وايدا، يعني «كاتين» محصول لهستان، سال 2007 بود.

فيلم، درباره محلي به نام كاتين است كه در جنگ جهاني دوم، حدود 15 هزار افسر ارتش، استاد دانشگاه و انديشمند لهستاني در آن قتل عام مي شوند.

کاتين، فيلمبرداري فوق العاده اي دارد، موسيقي اش معركه، و بازي هايش بسيار خوب و بجاست.

روايت زخم تاريخي مردم لهستان در جريان جنگ جهاني دوم، بستر تلفيق تمام مولفه هاي سينماورزانه اي است كه به خوبي در كاتين گرد آمده و تلاقي هنرمندانه اي ساخته است؛ گرچه فيلمنامه به لحاظ ضعف در قهرمان محوري و وجود گسست داستاني به كليت فيلم آسيب رسانده است.

آندره وايدا، پيش از اين در فيلم هاي «يك نسل»، «كانال» و «خاكستر و الماس» نيز به ايمان مالوف و مشهورش در بازگشت به تاريخ، يعني جنگ جهاني دوم توجه كرده و در كاتين به نوع ديگري اين مواجهه را با بازسازي رماني با همين مضمون و درون مايه پي گرفت.

نامزد شدن براي اسكار، تنها گوشه اي از ارزش هاي بصري و فضاسازي هاي جدي و معتبر و زيباي فيلم را مي نماياند و در كنار اين، موسيقي روان و سترگ كريشنف پندرسكي و فيلمبرداري فوق العاده پاول ادلمن، موجد تاكيد و قدرگزاري مضاعف است.

فضاي جشنواره و منتقدان، تحت تاثير حضور بهرام بيضايي و اثرش «وقتي همه خوابيم» است؛ اولين فيلم دومين روز سالن مطبوعاتِ؛ سال هاست كه چنين انتظار و شوري براي ديدن اثري از كسي در جشنواره نبوده و حضور فيلمي از بهرام بيضايي، خود يك اتفاق است و قابل توجه./انتهاي پيام/