نگرانی روس ها در مورد سوریه به هم خوردن موازنه منطقه‌ای است/ ترکیه به عنوان نوک حمله ناتو در منطقه عمل می کند

به گزارش خبرنگار بین الملل «خبرگزاری دانشجو»، جهانگیر کرمی ديروز در دومین روز از نشست هم اندیشی فعالان بین المللی جبهه فکری انقلاب اسلامی در سازمان بسيج دانشجويي، به بررسی پیامدهای تحولات اخیر خاورمیانه، سیاست های روسیه در منطقه و اقدامات این کشور در عرصه بین المللی بعد از این تحولات پرداخت.

 

وي همچنين در سخنرانی خود به تشریح تغییر شرایط منطقه ای و اقدامات انجام شده در قبال این تحولات از سوی مسکو پرداخت.

 

اين استاد دانشگاه در ابتدا با اشاره به اینکه بسیاری از کشورهای جهان در برخورد با بیداری اسلامی غافلگیر شدند، گفت: دولت روسیه نیز نسبت به این پدیده غافلگیر شد اما بعدها که توانست اطلاعات جدیدتری در مورد منطقه به دست آورد، با این نگاه وارد تعامل با مسائل منطقه ای شد که این تحولات پدیده ای غربی و یا دست کم در راستای منافع غرب است.

 

 

کرمی با اشاره به اینکه روسیه به چند دلیل دارای منافع گسترده ای در منطقه خاورمیانه است، تصریح کرد: مهم ترین علت وجود این منافع تعاملات اقتصادی و تجاری است، چنانکه آمارها نشان می دهند که گردش مالی میان روسیه و خاورمیانه بین 40 تا 50 میلیارد دلار در سال است و این با توجه به وضعیت اقتصادی روسیه فاکتور مهمی در اتخاذ سیاست های منطقه ای روسیه است.

 

وي ادامه داد: عامل دیگر متحدان سابق روسیه در منطقه بویژه سوریه و اهمیت حفظ آنها برای این کشور است.

 

اين استاد دانشگاه بيان داشت: سومین عامل این است که روسیه بشدت به دنبال حفظ وضع موجود نه تنها در خاورمیانه بلکه در همه مناطق جهان است چرا که به هم خوردن هر وضعیتی در محیط بین  المللی را به زیان خود می دانند، زیرا توان تاثیرگذاری در بازی های بین المللی جدید را در خود نمی بیند.

 

كرمي ادامه داد: عامل دیگر این است که در نگاه روس ها اسلام گرایی عاملی است  که در صورت قدرت یافتن در منطقه تبدیل به تهدیدی برای آنان می شود، چرا که روس ها دارای دست کم سی میلیون مسلمان در داخل مرزهای خود هستند و بیم آن را دارند که اسلام گرایان با دست یافتن به قدرت ضمن حمایت از این مسلمانان عاملی برای تهدید روسیه شوند.

 

وی افزود: این تهدید برای روس ها زمانی پررنگ تر می شود که آنان اسلام را در کنار غرب می بینند مانند حوادث افغانستان دهه 1980 و یا حوادث کوزوو، بنابراین روس ها هر گونه پیوندی میان مسلمانان و غرب را خطرناک تلقی می کنند.

 

اين استاد دانشگاه با اشاره به اینکه آمریکا بعد از حوادث یازده سپتامبر و تجربه دوره ای از اسلام ستیزی به این نتیجه رسید که نمی تواند در مقابل اسلام گرایی بایستد، گفت: بعد از این تجربه آمریکا تصمیم گرفت در کنار اسلام گرایان و جریان های معتدل اسلام گرایی قرار گیرد تا بتواند این پدیده را مهار کرده و آن را علیه دیگران به کار گیرد.

 

كرمي ادامه داد: با توجه به این مسائل مسکو در حال حاضر معتقد است اسلام گرایان معتدل و آمریکا در جنگ جدیدی مانند جنگ افغانستان و چچن علیه روسیه قرار دارند.

 

 

وي در ادامه با اشاره به اهمیت استراتژیک سوریه برای روسیه گفت: سوریه طی سال های گذشته یک بازار 2-3 میلیارد دلاری برای روسیه بوده است و از سوی دیگر سواحل سوریه در آب های دریای مدیترانه تنها پایگاه نظامی دریایی روس ها در خارج از خاک روسیه است.

 

اين استاد دانشگاه افزود: جنبه دیگر اهمیت سوریه برای روس ها این است که سقوط دولت کنونی سوریه به منزله سقوط آخرین حکومت شبیه به روسیه در منطقه است و از دست دادن دمشق به عنوان یک متحد منطقه ای به مثابه از دست دادن یک پایه اطلاعاتی، نظامی و سیاسی در خاورمیانه برای روس هاست که امری ناخوشایند برای آنهاست.

 

كرمي در ادامه تصریح کرد: مهم تر از همه این ها برای روس ها نگرانی از به هم خوردن موازنه قدرت در منطقه است.

 

وی افزود: روسیه معتقد است اگر دولت سوریه سقوط کند ترکیه نقش اصلی را در منطقه ایفا خواهد کرد و یک ترکیه قدرتمند بر مسائل مربوط به قفقازجنوبی، ایران، دریای خزر و حتی قفقاز شمالی برای روسیه تهدید جدی خواهد بود.

 

این استاد دانشگاه تاکید کرد: بنابر مسائل فوق الذکر، مشکل عمده روس ها در ارتباط با مسئله سوریه افزایش نقش ترکیه در منطقه است که به موازات آن نقش غرب و ناتو نیز با توجه به اینکه ترکیه عضو ناتو می باشد، افزایش می یابد.

 

كرمي افزود: در صورت افزایش نقش منطقه ای ترکیه با توجه به قرار داشتن سپر موشکی ناتو در این کشور ابتکار عمل و تاثیرگذاری سیاست خارجی ترکیه در منطقه تهدید جدی برای روس ها به شمار می رود.

 

وی همچنین گفت: از همین روست که روس ها بارها گفته اند که هدف از بحران سوریه فقط خود این کشور نیست بلکه هدف بعدی ایران است.

 

اين استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در صورت اعمال فشار برا یران از طریق سقوط و یا حتی تضعیف دولت سوریه وضعیت برای روس ها در منطقه دشوار خواهد شد، تصریح کرد: در این صورت واکنش ایران به این شرایط هر چه باشد، چه همراهی با فضای جدید منطقه ای و چه انزوا در شرایط جدید منطقه ای، هر دو برای منافع روسیه در منطقه خطرناک خواهد بود چرا که روسیه یکی از متحدان و همکاران جدی خود در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز را در شرایط نامناسب خواهد یافت.

 

كرمي تاکید کرد: روس ها بیش از آنکه در منطقه نگران مسائل نظامی و اقتصادی صرف باشند، نگران به هم خوردن موازنه استراتژیک و ژئوپلتیک در منطقه هستند.

 

وي با اشاره به مخالفت روسیه با موضع غربی ها در قبال سوریه، گفت: روسیه در شورای امنیت همواره با صدور قطعنامه های ولو خفیف علیه سوریه مخالفت و مقاومت کرده است.

 

اين استاد دانشگاه تاکید کرد: توجیه روسیه برای این مخالفت نگرانی از سوء استفاده از این قطعنامه ها از سوی غربی ها بویژه آمریکاست.

 

كرمي در ادامه با بیان اینکه روسیه علاوه بر مخالفت با تصویب قطعنامه ها در شورای امنیت به کمک های نظامی و اطلاعاتی به سوریه پرداخته است، گفت: روسیه بیش از این اقدام دیگری در قبال بحران سوریه نمی تواند صورت دهد.

 

وی با اشاره به اینکه روسیه به لحاظ فنی و عملیاتی در شرایط کنونی توان مقابله نظامی با ناتو را ندارد، تصریح کرد: جنگ های روسیه در موج دوم جنگ های نظامی یعنی جنگ های خطی با توپ و تانک و ... است در حالی که ناتو در موج سوم جنگ های نظامی، یعنی جنگ های نظامی با تجهیزات سایبری است، در نتیجه از این نظر موازنه عملیات نظامی به زیان روسیه است.

 

اين استاد دانشگاه تاکید کرد: با توجه به این شرایط مهم ترین بعد حمایت روسیه از سوریه محدود به حمایت در شورای امنیت است و ادامه آن بستگی به تحولات داخلی سوریه و مقاومت دولت در برابر مخالفان دارد.

 

 

 کرمی با اشاره همکاری ها دوجانبه، منطقه ای و بین المللی میان ایران  و روسیه گفت که این همکاری ها فرصت بسیار مهمی برای دو طرف است.

 

وی تاکید کرد: ایران در مسائل بین المللی بویژه در مورد تصویب یا عدم تصویب قطعنامه ها در شورای امنیت بشدت نیازمند حمایت روسیه است و همچنین در مورد روابط دوجانبه نیز در تامین تکنولوژی های نظامی نیاز جدی به روس ها دارد.

 

اين استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در مورد مسائل منطقه ای برعکس مسائل بین المللی و دو جانبه روس ها به ایران احتیاج دارند، افزود: مجموعه ای از مسائل باعث شده که روابط ایران و روسیه نتواند به روابط استراتژیک و پایداری برسد.

 

كرمي افزود: روسیه به لحاظ ایدئولوژیک چندان متفاوت از غرب با ایران برخورد نمی کند اگرچه به روابط خود با ایران اهمیت ویژه ای قائل است.

 

وی همچنین تاکید کرد: در مورد مسائل هسته ای نیز نگاه روس ها و آمریکایی ها از یک مرحله به بعد یکی است و حتی در بعضی مواقع روس ها مخالفت جدی تری با ایران هسته ای دارند.

 

اين استاد دانشگاه تاکید کرد: ایران به لحاظ ایدئولوژیک، با استقلال و به ماهیت در مقابل غرب ایستاده اما روسیه بر حسب منافع و موارد خاص با غرب مخالفت می کند.

 

كرمي با اشاره به نزدیکی مواضع روسیه و ایران در قبال سوریه گفت: روسیه برای ایران در مسائل خاورمیانه و بویژه در مسئله سوریه یک فرصت استثنایی است زیرا مخالفت روسیه با قطعنامه های شورای امنیت بسیار کمک کننده است در اینکه عملیات نظامی علیه سوریه به صورت بین المللی به تعویق بیفتد.

 

وی در ادامه تصریح کرد: نگرانی روسیه از نقش ترکیه می تواند منافع جدی برای ایران در آینده مسائل منطقه ای ایجاد کند زیرا با توجه به سیاست های کنونی آنکارا اگر سوریه سقوط کند، ایران با تهدیدات امنیتی – تاریخی مواجه خواهد شد.

 

اين استاد دانشگاه با اشاره به مطرح بودن احیای امپراطوری عثمانی – صفوی در صورت سقوط دولت سوریه گفت: در این صورت این امپراطوری تحت شرایط جدیدی ایجاد خواهد شد با این تفاوت که اکنون ترکیه به عنوان نوک حمله ناتو در منطقه عمل می کند و می تواند تهدیدات جدی برای ایران ایجاد کند.

 

كرمي در پایان تاکید کرد: ایران و روسیه در مورد سوریه می توانند همکاری نظامی و ژئوپلیتیک جدی داشته باشند و همکاری با روسیه در شرایط فعلی فرصت مغتنمی است که می تواند در مقاومت بیشتر در سوریه و جلوگیری از سقوط آن موثر باشد.