ماجراي بوسيدن پاي شهريار توسط مهرداد اوستا/ نظر شهريار راجع به رباعي‌هايي كه برايش سروده بودم

به گزارش خبرنگار فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»، استاد اسرافيلي از جمله شاعراني است كه از دوران جواني در جريان شعر انقلاب و شعر متعهد بيت و مصراع مي سروده.
 
استاد اسرافيلي در دوران جواني و همزمان با شكل گيري بخش شعر و ادب حوزه هنري همپاي بزرگاني چون مهرداد اوستا، حسن حسيني و قيصر امين پور به پيشرفت شعر و ادبيات انقلاب كمك كرده است. استاد خاطره اي از ديدار با مرحوم شهريار داشتند. امروز به مناسبت سالگرد حسين شهريار گپ و گفت بخش ادبي «خبرگزاري دانشجو» را با حسين اسرافيلي برايتان از زبان خود اين شاعر منتشر مي كنيم.
 
حسين اسرافيلي:
 
اولين باري كه استاد شهريار را از نزديك ديدم قسمت نشد رو در رو صحبت كنيم

 

يكي دو باري در طول حيات استاد شهريار به خدمت ايشان رسيده بودم، بار اول با تعدادي از دوستان در تهران به باغي دعوت شده بوديم كه استاد شهريار هم در آن مهماني حضور داشتند. ملاقات من در آن روز صرفاً از دور صورت گرفت و قسمت نشد كه استاد را از نزديك ببينم اما دومين باري كه به خدمت استاد شهريار رسيديم اتفاق جالب‌تري در خاطراتم برايم رخ داد كه هم اكنون برايتان تعريف مي‌كنيم.
 

وقتي وارد منزل شهريار شديم استاد ...
 
بعد از اينكه حوزه هنري تشكيل شد از استاد شهريار وقتي گرفتيم تا همراه تعدادي از عزيزان به خدمت ايشان برسيم خاطرم هست من به همراه بسياري از بزرگان كه برخي از آنان الان در قيد حيات نيستند به خدمت استاد شهريار رسيديم.
 
مرحوم اوستا، مرداني، سپيده كاشاني، محمود شاهرخي، استاد مشفق كاشاني و سيدحسن حسيني و قيصرامين‌پور از جمله افرادي بودند كه در اين سفر با هم همراه شديم تا به منزل استاد شهريار در تبريز برويم. وقتي وارد منزل ايشان شديم طبق معمول استاد در اتاق نشسته بودند.
 
آن زمان مهرداد اوستا، سرپرستي گروهي كه به خدمت استاد شهريار رسيده بوديم را به عهده داشت و برخي مكالمات را ايشان به استاد منتقل مي كرد.
 
وقتي رباعي هايي كه براي شهريار سروده بودم در جمع آن روز خواندم

 

خاطرم هست يك رباعي براي استاد شهريار گفته بودم و مرحوم اوستا به استاد گفت كه اسرافيلي و با اشاره‌اي به من رباعي براي شما گفته كه مي‌خواهد برايتان بخواند.

 شهريار گفت: به به، حتماً بخوانيد.
 

 

بعد از اينكه رباعي‌هايم را براي شهريار خواندم مرحوم شهريار به اوستا گفت: يكي از شعرهاي حافظ روي من تاثير زيادي گذاشته است و من هم به استقبال از خواجه حافظ شعري با همان رديف گفتم.

منظور شهريار غزلي از حافظ بود كه با مصراع «چون پير شدي حافظ» شروع مي‌شد.
 
شعري هم كه استاد شهريار در استقبال از خواجه حافظ گفته بود با همان رديف «شباب اولي» بود.

 

بعد از اينكه استاد شعري براي ما خواندند به خواهش استاد اوستا يكي دو شعر ديگر هم برايمان قرائت كردند.
 
نكته جالبي كه از ديدار آن روز در ذهنمان نقش بسته است، طرز رفتار مرحوم اوستا با استاد شهريار بود.

 

 

اوستا زباني فاخر و بياني فخيم و بسيار پرصلابت داشت، اتفاقي كه آن روز افتاد اين بود كه به محض اينكه اوستا مرحوم شهريار را ديد سريع به پاي ايشان افتاد و پاي استاد شهريار را بوسيد.
 
با وجود اينكه اوستا شاعر شهريار نبود اما دورادور نسبت به شهريار حس ارادت داشت شهريار هم به شكل متقابل به اوستا علاقه‌مند بود.
 
رويت اين واقعه براي ما كه آن زمان جوان و دانشجو بوديم الگويي بود كه هميشه در ذهنمان نقش بسته كه فردي چون اوستا چگونه به پاي استاد شهريار افتاد.

 

 

در خصوص ويژگي‌هاي شعري استاد شهريار بايد بگويم شخصيت شهريار چه از لحاظ ادبي و چه از لحاظ عرفاني داراي زوايا و منظرهاي گوناگون است.
 
شهريار يك شاعر كاملاً مردمي بود مخاطب شعرهاي شهريار تمام مردم بودند و از شاگرد قهوه‌چي گرفته تا شاه روزگار در شعر شهريار ديده مي‌شود.
 
شهريار از بعد مردمي بودن و استفاده از فرهنگ عاميانه در شعر حرف اول را مي‌زند. بسياري از مفاهيم عاميانه بودند كه ما جرات ورود آنها را به شعر نداشتيم مثل برخي ضرب المثل‌ها و فولكورهاي عاميانه. اما استاد آنها را به ظرافت وارد شعر كرده بود.

 

 

اگر دقت بكنيد شهريار در شعر «حيدر بابا» كاملاً از زبان ديالوگ‌هاي معمولي روز خودش استفاده مي‌كند و برخلاف برخي از شعرا كه كلمات صقيل به كار مي‌برند واژگان عادي و روزمره را به شكل شعر در مي آورد.

 
نكته بعدي كه در خصوص شعر شهريار مي‌توان به آن توجه كرد جايگاه ويژه‌اي است كه شهريار در ملت‌ها و قبايل ايراني و غيرايراني پيدا كرده است.
 
هيچ يك از شاعران ايراني به اندازه شهريار در سطح جهان شناخته شده نيستند براي مثال مي‌توانيم از جايگاه خوب شهريار در ميان آذري زبان‌ها نام ببريم.
 
در آخر مي‌توانيم در كنار ويژگي‌هاي عاميانه و جايگاه خوب شعر شهريار در بين ملل مختلف از وجود روحانيت و معنويت خاصي را در شعر شهريار نام ببريم كه اين نشان از سير و سلوك اين شاعر داشت.