جلسه نقد كتاب «رويارويي غرب معاصر با جهان اسلام» برگزار شد

به گزارش گروه سياسي «شبکه خبر دانشجو» به نقل از مركز ارتباطات و اطلاع رساني نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، در ابتداي اين جلسه دكتر ابراهيم متقي، مؤلف كتاب با اشاره به اين‌كه «رويارويي غرب معاصر با جهان اسلام» در شرايطي به رشته تحرير درآمد كه گفتمان حوزه بين‌الملل بر جدال قرار داشت، گفت: در آن زمان نشانه‌هاي همه‌جانبه‌اي از جدال غرب و آمريكا عليه جهان اسلام مشاهده مي‌شد، اما سوال اصلي اينجا بود كه آيا وضعيت موجود ماهيت گفتماني دارد، داراي ماهيت ساختاري است، يا نتيجه تعامل تعارضي برخي از كشورها با برخي ديگر از كشورهاست؟

وي در پاسخ به اين سوالات گفت: در سال‌هاي اوليه قرن 21 كه دوران post post cold war ناميده مي‌شود، تضاد صرفاً ماهيت گفتماني ندارد، بلكه سه سطح تعارض گفتماني (ساختار نظام بين‌الملل و تعامل و كنش بازيگران) به صورت متراكم شده خود را نشان مي‌دهد و فضايي ايجاد مي‌كند كه ما آن را تصاعد تعارض مي‌ناميم.

عضو هيئت علمي دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران ادامه داد: در اين فضا، از يك سو جهان غرب با محوريت آمريكا قرار دارد و از سوي ديگر جهان اسلام بر حوزه‌اي كه مربوط به اقتدار و نفوذ جمهوري اسلامي ايران است، تأكيد دارد.

متقي در ادامه با بيان اينكه براي بررسي دقيق‌تر شرايط پيش‌گفته بايد مباني فرهنگي و هنجاري غرب معاصر را مورد بررسي قرار داد، به شش شاخص رسالت گرايي، برتري طلبي، هنجارسازي جهاني، جهان‌گرايي در هنجارها و ادبيات غربي، دشمن‌سازي و مذهب‌گرايي اشاره كرد و افزود: اين شاخص‌ها ماهيت رويارويانه و تعارض‌گونه با جمهوري اسلامي ايران دارند.

وي تصريح كرد: ما شاهد رفتارهاي استراتژيك جهان غرب در برابر جهان اسلام هستيم كه از جمله اين رفتارها مي‌توان به متهم‌سازي، كنترل‌گرايي، حداكثرسازي حمايت از اسرائيل، هژموني‌گرايي منطقه‌اي و بين‌المللي، ليبرال‌سازي جهان پيراموني، عمليات رواني سازمان‌يافته، ديپلماسي عمومي جهان غرب عليه كشورهاي اسلامي، به كارگيري الگوي انقلاب‌هاي رنگين و تخريب سازنده اشاره كرد.

مولف کتاب در تشريح اقداماتي كه بايد از سوي جهان اسلام براي خنثي سازي اين توطئه‌ها صورت گيرد، گفت: براي مقابله با اين رفتارها بايد بر بازتأسيس هويتي و رفتاري اسلام‌گرايي، با ثبات‌سازي ساختاري كشورهاي جهان اسلام و حل مسالمت‌آميز اختلافات توجه بيشتري شود.

متقي با اشاره به نوآوري‌هاي پژوهشي خود گفت: در فضاي جديد نظام بين‌الملل، موضوعات فرهنگي و هنجاري بسرعت به حوزه‌هاي استراتژيك منتقل مي‌شود؛ نشانه‌هاي فرهنگي و رهيافت‌هاي استراتژيك، دال‌هاي گفتماني خاص خود را توليد مي‌كنند، بنابراين در فضاي موجود مربوط به جهان اسلام، نشانه‌هايي از دال‌هاي گفتماني در حال شكل‌گيري است.

وي افزود: تضاد موجود با جهان اسلام ناشي از تعارضي نهفته است كه در دوران جنگ سرد نتوانسته از درون به سطح منتقل شود.

همچنين دكتر اشرفي، كارشناس و منتقد شركت كننده در اين بحث ضمن بيان اين‌كه تا پيش از اين جاي خالي اين كتاب براي خوانندگان احساس مي‌شد، رسالت جلسات نقد را تنها در بيان نكات منفي يك اثر محدود ندانست و ذكر نكات مثبت كتاب را از جمله اهداف اين جلسات ارزيابي كرد.

وي در بيان ويژگي‌هاي مثبت كتاب به جامعيت اثر، استناد‌ دهي مناسب و كارآمد، صراحت قلم و بيان روشن نويسنده و ارائه استراتژي و راهبرد اشاره كرد.

عضو هيئت علمي دانشكده علوم سياسي دانشگاه آزاد اسلامي انتقادات خود را در دو محور نوشتاري و شبه محتوايي بيان كرد، گفت: از اشكالات نوشتاري كتاب مي‌توان به بيان نشدن ارجاعات كامل منابع فارسي در پانويس صفحات و نقل برخي مطالب بدون ذكر منبع اشاره كرد.

اشرفي با اشاره به جاي خالي فصلي با عنوان چارچوب نظري تحقيق ‌گفت: در نقد محتواي كتاب مي‌توان به تعريف نشدن دقيق و روشن مفاهيمي چون «غرب معاصر»، «جهان اسلام» و «اسلام سياسي» اشاره كرد، ضمن اينكه در پايان مقدمه اشاره‌اي به سازماندهي كتاب و توضيح چنداني درباره نوآوري پژوهش ارائه نشده است.

مؤلف کتاب در پايان اين جلسه در پاسخ به يكي از دانشجويان که درباره عنوان كتاب و اينکه آيا يكپارچه دانستن جهان اسلام با غرب معاصر و سپس رويارو دانستن آنها با يكديگر صحيح است؟ پرسيده بود، گفت: عنواني را كه براي كتاب پيشنهاد داده بودم «الگوي منازعه هويتي در روابط بين‌الملل» بود كه اگر انتخاب مي‌شد، اين مشكل پيش نمي‌آمد./انتهاي پيام/