«تسویه حساب» با سینما

محمدرضا محقق-گروه ادب و هنر؛ فيلم «تسويه حساب» به کارگردانی تهمينه ميلاني، شاهكار سينماي ايران و مال فضاي تخيلي اين سال هاي خانم كارگردان است و شايد هم ماليخوليايي، شايد هم هذياني، و شايد همه باهم. داستان، راست و صاف مي رود توي شكمت و اشكت را در مي آورد، نه از سر شوق يا ترحم يا غم. مشكل اتفاقا از همين جاست كه معلوم نيست اين اشك از كجا آب مي خورد و واسه چي؟!

«تسويه حساب» خيلي تكان دهنده بود. مال ما نبود، نمي فهميدمش، تجربه نكرده بوديم، نديده بوديمش در جامعه، باهاش نبوده ايم، حتي تخيلش نكرده بوديم، عجیب و غريب بود و مثل يك مشت محكم خورد توي صورتمان و حالمان را جا آورد.

4 تا زن صيقل خورده و بزک کرده، مي روند توي خيابان، مردها را تور مي كنند مي آورند توي خانه و حالشان را مي گيرند. مي زنند توي دهنشان، فحش مي دهند بهشان، پول هايشان را مي گيرند و با كلي نفرت و انزجار حالشان را جا مي آوردند و بعد... نفر بعدي!

اين زن ها چرا اينجوري اند؟ آن مردها چرا آنجوري اند؟ اين وضعيت چرا اينجوري شده. نمي گويم اينجوري نيست توي جامعه. مي گويم «چرا» اينجوري شده. آخر ما كه مغز آن درازگوش زبان بسته را نخورده ايم كه هر چيزي مثل قره قوروت برود توي حلق ذهنمان و يا باورمان شود تا آنوقت بخواهيم با آدمهايش همذات پنداري بكنيم یا نكنيم. حالا همذات پنداري، پيش كش، داستان را كه بايد باور كنيم. نه؟

خلاصه اين زن ها با آن قيافه هاي «صيقل خورده» – تاكيد مبرمي دارم روي اين  تعبير- هي داد مي زنند و هي فحش مي دهند و هي مردهاي بیچاره را تور مي كنند و دمار از روزگارشان در مي آوردند و ... نفر بعدي!

نمي توانم بگويم اين خانم كارگردان فمنيست است يا فيلمش فمنيستي است چون مي ترسم فمنيست ها عليه من شكايت كنند و دمار از روزگارم در بياورند. معلوم نيست فيلم «تسويه حساب» متعلق به كدام نحله و مكتب فكري است. نكند مال «دادائيست» ها باشد؟!

فيلم پر است از جيزهاي شيك! -در عين و حين آن هم زشتي و پلشتي و درد و محروميت و ... - هم آدم ها به شدت شيك و «صيقل خورده اند» هم ماشين ها، هم كوچه ها و خيابان ها و خانه ها و ... .

فيلم يك معجون تمام عيار است در دهن كجي به  خودش. به اصلش كه قرار بود البته اصلش باشد: به «سينما»!

«تسوبه حساب» ثابت كرد كه «سينما» يعني كشك، يعني دوغ. داستان و درام و ميزانسن و كشش و همذات پنداري و باور پذيري و بازيگري و كارگرداني هم يعني كشك و دوغ و ماست و خيار!

اصلا يعني چه كه يك فيلم بايد «اصول»ي براي تعريف كردن داستانش، آدم هايش، ميزانسنش، كشش و تعليقش و حتي شعارها و پيامهاي اخلاقي و بي اخلاقي اش داشته باشد. «تسويه حساب» تا پاي جان و با تمام وجود ثابت كرد كه اينها، كلهم يعني باد هوا.

مخلص کلام اینکه؛ فیلم سینمائی «تسويه حساب» به کارگردانی سرکار خانم تهمینه میلانی، يك تسويه حساب جانانه بود با تماشاگر بخت برگشته اي كه رفته بود «سينما» ببيند و لذت ببرد؛ آری برادر! خانم میلانی با خلق این شاهکار سینمائی، با سینما تسویه حساب کرد.

دست شما درد نکند خانم میلانی!/انتهای پیام/