ظفرقندی: رضایتمندی بیماران و اخلاق حرفه‌ای باید از شاخص‌های اصلی اعتباربخشی بیمارستان‌ها باشد + فیلم

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در مراسم افتتاحیه دوره هفتم اعتباربخشی بیمارستان‌های کشور که در دانشگاه علوم پزشکی ارتش برگزار شد، با گرامیداشت یاد شهدای نیرو‌های مسلح و قدردانی از میزبانی دانشگاه علوم پزشکی ارتش اظهار کرد: امروز در شرایطی گرد هم آمده‌ایم که نیرو‌های نظامی و انتظامی کشور، اعم از ارتش و سپاه، سهم خود را در دفاع از ملت ایران و پرچم کشور ادا کرده‌اند.

وی با اشاره به آشنایی نزدیک خود با برخی از فرماندهان نظامی در دوران مسئولیتش افزود: در این مدت با افرادی آشنا شدم که واقعاً شیفته مرام، اخلاق، معرفت و بزرگواری آنان شدم. یاد و خاطره امیر عبدالرحیم موسوی، امیر نصیرزاده، سردار باقری، سردار رشید و دیگر شهدای نیرو‌های مسلح را گرامی می‌داریم که پرچمداران افتخار و عزت کشور هستند.

 اعتباربخشی باید به ارتقای مستمر کیفیت خدمات درمانی منجر شود

وزیر بهداشت با اشاره به اهمیت برگزاری دوره هفتم اعتباربخشی بیمارستان‌های کشور گفت: موضوعی که امروز در این نشست مورد بحث قرار می‌گیرد، یکی از مهم‌ترین مباحث حوزه بهداشت و درمان است؛ اینکه بتوانیم فرآیندی را ایجاد کنیم که از ارزیابی آغاز شود، به اعتباربخشی برسد و در نهایت به ارتقای مستمر کیفیت خدمات درمانی منجر شود.

ظفرقندی با بیان اینکه پیشرفت مستمر از آموزه‌های دینی و ملی ماست، تصریح کرد: در آموزه‌های دینی تأکید شده است که انسان باید هر روز نسبت به گذشته پیشرفت کند. این موضوع همان مفهومی است که امروز در دنیا با عنوان «ارتقای مستمر کیفیت» شناخته می‌شود؛ به این معنا که مجموعه‌های ارائه‌دهنده خدمات باید همواره در مسیر بهبود و پیشرفت حرکت کنند.

وی افزود: لازمه حرکت رو به جلو، ارزیابی دقیق و شناخت جایگاه فعلی است. باید بدانیم از کجا آغاز کرده‌ایم، امروز در چه جایگاهی قرار داریم و قرار است به کجا برسیم. البته معتقدم ارزیابی بیمارستان‌ها نباید صرفاً معطوف به امکانات فیزیکی و تجهیزات باشد.

وزیر بهداشت ادامه داد: ممکن است در گذشته ارزیابی‌ها بیشتر بر امکانات فیزیکی بیمارستان‌ها، وضعیت تجهیزات، دستگاه‌های الکتروشوک، شرایط اورژانس و سایر امکانات متمرکز بوده باشد، اما امروز لازم است در کنار این شاخص‌ها، به میزان پیشرفت بیمارستان‌ها و روند ارتقای کیفیت خدمات آنها نیز توجه شود.

رشد کیفیت بیمارستان‌ها باید در دوره‌های مختلف اعتباربخشی سنجیده شود

ظفرقندی با ابراز خرسندی از پیش‌بینی پنل‌های آموزشی و تخصصی در برنامه دوره هفتم اعتباربخشی بیمارستان‌ها اظهار کرد: برگزاری نشست‌های تخصصی، بحث و گفت‌و‌گو و ارائه آموزش‌های جدید این امکان را فراهم می‌کند که بدانیم امروز در دنیا چه می‌گذرد، نظام‌های ارزیابی بین‌المللی به چه موضوعاتی اهمیت می‌دهند و چگونه می‌توانیم معیار‌های اعتباربخشی را متناسب با تحولات روز ارتقا دهیم.

وی با طرح این پرسش که آیا صرفاً کیفیت فعلی بیمارستان‌ها کافی است یا باید میزان رشد کیفیت نیز مورد توجه قرار گیرد، گفت: ممکن است بیمارستانی ساختمان جدید و تجهیزات پیشرفته داشته باشد، اما باید بررسی کنیم که این بیمارستان از سال ۱۴۰۰ تاکنون چه میزان پیشرفت کرده و وضعیت آن در دوره ششم اعتباربخشی در مقایسه با دوره هفتم چگونه تغییر کرده است.

وزیر بهداشت افزود: از سوی دیگر ممکن است بیمارستانی قدیمی‌تر باشد و امکانات و تجهیزات آن با بیمارستان‌های نوساز قابل مقایسه نباشد، اما در سال‌های اخیر رشد و پیشرفت بیشتری در کیفیت خدمات خود داشته باشد. بنابراین، علاوه بر کیفیت فعلی، میزان ارتقای کیفیت و روند پیشرفت بیمارستان‌ها نیز باید در ارزیابی‌ها لحاظ شود.

رضایتمندی مردم هدف نهایی ارتقای کیفیت خدمات درمانی است

ظفرقندی با تأکید بر اینکه رضایتمندی بیماران باید به‌عنوان یکی از مهم‌ترین خروجی‌های اعتباربخشی بیمارستان‌ها مورد توجه قرار گیرد، اظهار کرد: در کنار ارتقای کیفیت، موضوع مهم دیگری وجود دارد و آن رضایتمندی مردم است. در حقیقت محصول نهایی کیفیت خدمات درمانی باید رضایتمندی بیماران باشد و اگر بتوانیم رضایت مردم را جلب کنیم، به هدف نهایی خود دست یافته‌ایم.

وی خاطرنشان کرد: رضایتمندی بیماران صرفاً با تأمین تجهیزات و امکانات پیشرفته حاصل نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از آن به اخلاق حرفه‌ای و رفتار مناسب کارکنان مراکز درمانی ارتباط دارد.

وزیر بهداشت ادامه داد: بیماری که وارد اورژانس می‌شود یا برای دریافت خدمات درمانی و انجام جراحی به بیمارستان مراجعه می‌کند، باید با رفتاری حرفه‌ای، همراه با احترام و حفظ کرامت انسانی مواجه شود. این موضوع بسیار مهم است و باید در ارزیابی بیمارستان‌ها بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

ظفرقندی تصریح کرد: ممکن است بیمارستانی از نظر تجهیزات و امکانات هیچ کمبودی نداشته باشد، اما نتواند رضایتمندی بیماران را تأمین کند. ازاین‌رو لازم است اخلاق حرفه‌ای، احترام به بیمار و نحوه برخورد کادر درمان با مراجعه‌کنندگان به‌صورت جدی در معیار‌های اعتباربخشی گنجانده شود.

حضور روزانه پزشک بر بالین بیمار از عوامل مهم رضایتمندی است

وزیر بهداشت با اشاره به نتایج یکی از مطالعات انجام‌شده درباره عوامل مؤثر بر رضایتمندی بیماران گفت: در پژوهشی که در یکی از بیمارستان‌های بزرگ تهران انجام شده بود، از بیماران بستری و افرادی که تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند، درباره مهم‌ترین عوامل مؤثر بر رضایتمندی آنان سؤال شده بود.

وی افزود: در این پژوهش شاخص‌های مختلفی مورد بررسی قرار گرفت، اما آنچه بیش از سایر عوامل برای بیماران اهمیت داشت، این بود که پزشک معالج هر روز بر بالین آنها حاضر شود، چند دقیقه برای معاینه و بررسی وضعیت آنان وقت بگذارد و روند درمان را پیگیری کند.

ظفرقندی تأکید کرد: این موضوع نشان می‌دهد که گاهی اقدامات ساده‌ای مانند حضور مستمر پزشک، توجه به وضعیت بیمار و برقراری ارتباط مناسب با او می‌تواند بیش از بسیاری از امکانات و تجهیزات در جلب رضایتمندی بیماران مؤثر باشد.

وی افزود: بیمار باید بداند چه مسیری را در فرآیند درمان طی می‌کند و تکلیف او در مراحل مختلف ارائه خدمات مشخص باشد. این موارد از جمله موضوعاتی است که باید در کنار تجهیزات و امکانات بیمارستانی در فرآیند اعتباربخشی مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت استفاده از هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین در اعتباربخشی بیمارستان‌ها

وزیر بهداشت با اشاره به ضرورت تحول در شیوه‌های ارزیابی بیمارستان‌ها گفت: با توجه به امکانات و فناوری‌هایی که امروز در اختیار داریم، می‌توانیم از روش‌های سنتی، فعالیت‌های دستی، تکمیل فرم‌های کاغذی و تیک زدن چک‌لیست‌ها فراتر برویم و از روش‌های پیشرفته‌تر برای ارزیابی و پایش کیفیت خدمات درمانی استفاده کنیم.

ظفرقندی اظهار کرد: امروز امکان بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، پلتفرم‌های پیشرفته و هوش مصنوعی در حوزه اعتباربخشی بیمارستان‌ها فراهم است و نه‌تنها می‌توانیم، بلکه باید به سمت استفاده از این ابزار‌ها حرکت کنیم.

وی ادامه داد: اگر هدف ما ارتقای مستمر کیفیت است، لازم است روش‌های ارزیابی و اعتباربخشی نیز روزبه‌روز پیشرفته‌تر و کارآمدتر شوند تا بتوانیم خدمات بهتری به بیماران ارائه دهیم و از حقوق مردم به بهترین شکل حمایت کنیم.

جامعه پزشکی و نیرو‌های نظامی بالاترین میزان اعتماد عمومی را کسب کرده‌اند

وزیر بهداشت با اشاره به اهمیت اعتماد عمومی به جامعه پزشکی و نیرو‌های مسلح اظهار کرد: خدمت به مردم و پاسخگویی به نیاز‌های آنان نعمتی بزرگ است که باید قدر آن را بدانیم. خوشبختانه نتایج نظرسنجی‌های اخیر نیز نشان می‌دهد که جامعه پزشکی و نیرو‌های نظامی از جایگاه بالایی در اعتماد عمومی برخوردار هستند.

وی افزود: براساس نظرسنجی اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، نیرو‌های نظامی و جامعه پزشکی از بیشترین میزان احترام و اعتماد در میان گروه‌های مورد بررسی برخوردار بوده‌اند.

ظفرقندی ادامه داد: همچنین در نظرسنجی مفصلی که در شهریورماه از سوی مرکز پژوهش‌های اجتماعی وزارت کشور در سطح کشور انجام شده است، بار دیگر نیرو‌های نظامی و جامعه پزشکی و اساتید دانشگاه در بالاترین جایگاه اعتماد و احترام عمومی قرار گرفته‌اند.

وزیر بهداشت این اعتماد را نعمتی ارزشمند دانست و گفت: باید قدر جایگاهی را که مردم برای جامعه پزشکی و نیرو‌های حافظ امنیت کشور قائل هستند، بدانیم. در آموزه‌های دینی نیز بر این موضوع تأکید شده است که مراجعه مردم و نیاز آنان به ما، نعمتی الهی است و نباید از پاسخگویی به نیاز‌های مردم خسته شویم.

وی با اشاره به اهمیت سلامت و امنیت در زندگی مردم تصریح کرد: آیا نیازی مهم‌تر از سلامت و امنیت وجود دارد؟ امروز این دو مسئولیت مهم بر عهده جامعه پزشکی و نیرو‌های حافظ امنیت کشور قرار گرفته و باید با دقت، حوصله و احترام کامل به مردم خدمت کنیم.

تجربه بیمارستان‌های صحرایی دفاع مقدس نشان داد کیفیت صرفاً به تجهیزات وابسته نیست

ظفرقندی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه ارائه خدمات درمانی در دوران دفاع مقدس گفت: کیفیت خدمات درمانی لزوماً به ساختمان‌های جدید، تجهیزات پیشرفته و امکانات ظاهری بیمارستان‌ها وابسته نیست. نمونه بارز این موضوع را می‌توان در بیمارستان‌های صحرایی دوران دفاع مقدس مشاهده کرد.

وی ادامه داد: در دوران جنگ تحمیلی هشت‌ساله، بیمارستان‌های صحرایی متعددی ایجاد شد که برخی از آنها همچنان در مناطق عملیاتی باقی مانده‌اند و تعدادی نیز به موزه تبدیل شده‌اند؛ از جمله بیمارستان‌های صحرایی امام حسین (ع) و امام علی (ع).

وزیر بهداشت با تشریح روند توسعه بیمارستان‌های صحرایی در دوران جنگ اظهار کرد: در اوایل جنگ، بیمارستان‌ها در فاصله زیادی از خط مقدم و عمدتاً در نزدیکی شهر‌ها یا داخل شهر‌ها مستقر بودند، اما بررسی‌های انجام‌شده نشان داد که انتقال سریع‌تر مجروحان به مراکز درمانی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در نجات جان آنان داشته باشد.

ظفرقندی افزود: در این بررسی‌ها مشخص شد که اگر مجروح جنگی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زودتر به مرکز درمانی منتقل شود، امکان نجات جان او به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا می‌کند؛ زیرا یکی از مهم‌ترین عوامل جان‌باختن مجروحان، خونریزی بود و کنترل سریع خونریزی و انجام اقدامات اولیه درمانی می‌توانست جان بسیاری از آنان را نجات دهد.

وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، بیمارستان‌های صحرایی به‌تدریج به خطوط مقدم نزدیک‌تر شدند تا فاصله میان مجروحیت و دریافت خدمات درمانی کاهش پیدا کند. در برخی مناطق و محور‌های عملیاتی، هفت تا هشت بیمارستان صحرایی وجود داشت که هرکدام نیز دارای چندین اتاق عمل بودند.

وزیر بهداشت با یادآوری شرایط دشوار فعالیت کادر درمان در بیمارستان‌های صحرایی گفت: برخی از اتاق‌های عمل آن‌قدر کوچک بودند که حتی دو نفر نمی‌توانستند به‌راحتی از کنار یکدیگر عبور کنند. این مراکز معمولاً زیر خاک و تپه‌های خاکی و با پوشش بتنی ساخته می‌شدند و گاهی به‌جای درِ اتاق عمل از پتو استفاده می‌کردیم.

وی افزود: شرایط استراحت پزشکان و کادر درمان نیز بسیار محدود بود؛ به‌گونه‌ای که گاهی حدود ۱۰ نفر در یک اتاق کوچک و در کنار یکدیگر استراحت می‌کردند تا در زمان آغاز عملیات و انتقال مجروحان، آماده ارائه خدمات باشند.

ظفرقندی با بیان اینکه محدودیت امکانات مانع ارائه خدمات درمانی باکیفیت در این مراکز نشده بود، اظهار کرد: من خودم در آن دوران در بیمارستان‌های صحرایی حضور داشتم و جراحی می‌کردم. با وجود آنکه بیمارستان‌های مجهز تهران را نیز دیده بودم، کیفیت و کارایی خدماتی که در برخی از بیمارستان‌های صحرایی ارائه می‌شد، به دلایل مختلف بسیار بالا بود.

وی تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت خدمات درمانی صرفاً به تأمین تجهیزات و ساخت ساختمان‌های جدید محدود نمی‌شود، بلکه اصلاح فرآیندها، افزایش سرعت ارائه خدمات، استفاده صحیح از امکانات موجود و تعهد کادر درمان نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت خدمات دارند.

اخلاق حرفه‌ای و رضایتمندی بیماران در دوره هفتم اعتباربخشی جدی گرفته شود

وزیر بهداشت در پایان با قدردانی از تمامی ارزیابان و دست‌اندرکاران برگزاری دوره هفتم اعتباربخشی بیمارستان‌های کشور گفت: امیدوارم با دقت نظر ارزیابان و حرکت مستمر در مسیر پیشرفت، بتوانیم روزبه‌روز کیفیت خدمات درمانی را ارتقا دهیم و خدمات مطلوب‌تری به بیماران ارائه کنیم.

ظفرقندی تأکید کرد: درخواست من این است که در فرآیند اعتباربخشی بیمارستان‌ها، موضوع رضایتمندی بیماران و نقش اخلاق حرفه‌ای در تحقق این رضایتمندی حتماً مورد توجه قرار گیرد و این شاخص‌ها جایگاه مشخصی در معیار‌های ارزیابی مراکز درمانی داشته باشند.