نظم جدید در مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان/ ایران معادلات دریایی منطقه را بازتعریف کرد + نمودار

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ تحولات اخیر در تنگه هرمز نشان می‌دهد این گذرگاه راهبردی انرژی به نقطه‌ای برای نمایش قدرت منطقه‌ای ایران و شکل‌گیری نظم نوین دریایی تبدیل شده است؛ نظمی که قواعد سنتی تجارت جهانی را با واقعیت‌های جدید ژئوپلیتیکی منطقه تطبیق می‌دهد.

گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی حاکی از آن است که تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز وارد مرحله‌ای مدیریت‌شده شده و عبور شناور‌ها با نظارت و کنترل دقیق‌تری انجام می‌شود؛ موضوعی که نشان‌دهنده افزایش نقش بازیگران منطقه‌ای، به‌ویژه ایران، در تأمین امنیت و مدیریت این آبراه حیاتی است.

بر اساس گزارش رویترز در روز شروع بحران، تردد کشتی‌ها از حدود ۹۰ فروند به‌صورت ناگهانی کاهش یافت. طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول، افت شدید رخ داد و تردد به زیر ۵ کشتی در روز رسید. در طول ماه اول جنگ منظقه‌ای، تنگه وارد یک دوره رکود پایدار شد و تعداد عبور‌ها معمولاً بین ۲ تا ۶ کشتی در روز نوسان داشت. این دوره نشان‌دهنده اختلال جدی در جریان تجاری و بیمه‌ای مسیر بود.از اواسط فروردین ماه ، روند به‌تدریج افزایشی و نوسانی شد. بعد از نیمه فروردین، تردد به حدود ۱۰ تا ۱۲ کشتی در روز رسید. با وجود این افزایش، سطح فعلی همچنان کمتر از ۱۰ تا ۱۵ درصد شرایط عادی قبل از بحران است.

نکته قابل توجه این است که از این تعداد کشتی عبوری در روزهای مختلف سهم کشتی‌های مربوط به کشورمان قابل توجه بوده و مابقی کشتی‌های عبوری یا به کشورهایی که با ایران رابطه نزدیک و دوطرفه داشته‌اند، تعلق داشته یا به هر طریق ممکن کشور مالک کشتی یا محموله کشتی، رضایت طرف ایرانی را به هر نحوی جلب کرده است.

جنگ و تنش‌های اخیر منطقه‌ای، اهمیت موقعیت ژئوپلیتیکی ایران را بیش از گذشته آشکار کرده و تنگه هرمز را به صحنه‌ای برای شکل‌گیری نظم جدید دریایی با محوریت قدرت منطقه‌ای ایران تبدیل کرده است. در این چارچوب، کنترل تردد کشتی‌ها و مدیریت عبور شناور‌ها به‌عنوان بخشی از سازوکار جدید امنیتی و اقتصادی منطقه ارزیابی می‌شود.

به گفته کارشناسان حوزه انرژی و امنیت دریایی، ایران با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی، توان نظامی و ظرفیت‌های دریایی خود توانسته نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان ایفا کند؛ نقشی که باعث شده قدرت‌های جهانی و شرکت‌های کشتیرانی ناگزیر به تطبیق با واقعیت‌های جدید منطقه شوند.

در همین حال، افزایش نظارت بر تردد کشتی‌ها و بررسی سازوکار‌های جدید عبور، نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد چارچوبی پایدار برای امنیت دریایی و مدیریت تجارت انرژی در منطقه است؛ چارچوبی که به باور برخی تحلیلگران می‌تواند هزینه ناامنی و بی‌ثباتی را کاهش داده و نقش کشور‌های منطقه در مدیریت آبراه‌های راهبردی را تقویت کند.


تنگه هرمز اکنون به یکی از مهم‌ترین نقاط نمایش موازنه قدرت در جهان تبدیل شده و نقش ایران در این معادله، موقعیت ژئوپلیتیکی کشور را در سطح بین‌المللی تقویت کرده است.