۸۰ درصد تولید علم کشور در اختیار ۲۰ دانشگاه/ اختصاص ۱۰۰۰ میلیارد تومان اعتبار پژوهشی

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ نشست خبری برنامه ملی «جهش «با حضور محمدرضا هرمزی‌نژاد رئیس بنیاد ملی علم ایران صبح امروز در محل این بنیاد برگزار شد.

رئیس بنیاد ملی علم ایران از اجرای طرح «جهش» با هدف ارتقای جایگاه علمی کشور و حمایت از دانشگاه‌های پیشرو خبر داد و گفت: در قالب این برنامه، یک‌هزار میلیارد تومان اعتبار پژوهشی به ۲۰ دانشگاه برتر کشور اختصاص یافته است.

هرمزی‌نژاد با اشاره به روند نزولی تولیدات علمی ایران در سال‌های اخیر اظهار کرد: کاهش رتبه و برونداد‌های علمی کشور در پایگاه‌های معتبر بین‌المللی طی سال‌های گذشته محسوس بوده و ضرورت داشت نهادی برای جبران این روند و تقویت توان پژوهشی دانشگاه‌ها اقدام کند.

وی افزود: دانشگاه‌ها به دلیل محدودیت منابع مالی و اختصاص بخش عمده بودجه‌های خود به حقوق و دستمزد، با کمبود اعتبارات پژوهشی مواجه هستند و طبیعی بود که این وضعیت بر جایگاه علمی کشور اثرگذار باشد.

رئیس بنیاد ملی علم ایران ادامه داد: با تدبیر معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، یک‌هزار میلیارد تومان از منابع این معاونت برای حمایت از دانشگاه‌هایی که بیشترین سهم را در تولید علم کشور دارند، اختصاص یافت و مأموریت اجرای این برنامه به بنیاد ملی علم ایران واگذار شد.

وی گفت: برای انتخاب دانشگاه‌های مشمول حمایت، رتبه‌بندی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) مبنا قرار گرفت و ۲۰ دانشگاه برتر این رتبه‌بندی انتخاب شدند. بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۸۰ درصد برونداد‌های علمی کشور در پنج سال اخیر توسط این دانشگاه‌ها تولید شده است.

هرمزی‌نژاد افزود: در فرایند تدوین برنامه، معاونان پژوهشی وزارت علوم و وزارت بهداشت نیز مشارکت داشتند و سازوکار تخصیص اعتبارات با تأیید این دو وزارتخانه طراحی شد.

وی با بیان اینکه سهم دانشگاه‌ها بر اساس رتبه و عملکرد علمی آنها تعیین شده است، تصریح کرد: میزان حمایت‌ها بین ۳۰ تا ۷۲ میلیارد تومان برای هر دانشگاه در نظر گرفته شده که در برخی موارد معادل یا حتی بیش از بودجه پژوهشی سالانه دانشگاه‌هاست و می‌تواند تحرک قابل توجهی در فعالیت‌های علمی و پژوهشی ایجاد کند.

رئیس بنیاد ملی علم ایران با تأکید بر نقش پژوهش در اقتدار فناوری کشور گفت: جنگ اخیر نشان داد که فناوری چه میزان مهم است و فناوری نیز از پژوهش و دانشگاه آغاز می‌شود؛ بنابراین حمایت از پژوهش‌های بنیادی و دانشگاهی یک ضرورت راهبردی است.

وی افزود: هدف اصلی این طرح، افزایش کیفیت تولیدات علمی، ارتقای جایگاه ایران در نظام‌های رتبه‌بندی بین‌المللی، توسعه همکاری‌های علمی بین‌المللی و تقویت مرجعیت علمی کشور است.

هرمزی‌نژاد خاطرنشان کرد: در ارزیابی عملکرد دانشگاه‌ها، شاخص‌هایی نظیر مقالات پراستناد، مقالات یک و ۱۰ درصد برتر جهان، مقالات منتشرشده در مجلات Q۱، میزان همکاری با پژوهشگران خارجی، ارجاعات علمی، انتشار کتاب در ناشران معتبر و افزایش سهم بودجه پژوهشی مورد توجه قرار خواهد گرفت.

وی با اشاره به شیوه اجرای برنامه گفت: این نخستین طرح مؤسسه‌محور بنیاد ملی علم ایران است که در آن اعتبار پژوهشی به‌صورت مستقیم در اختیار دانشگاه‌ها قرار می‌گیرد تا متناسب با ظرفیت‌ها و اولویت‌های خود برای ارتقای جایگاه علمی برنامه‌ریزی کنند.

رئیس بنیاد ملی علم ایران افزود: دانشگاه‌ها موظف شده‌اند بخشی از منابع خود را نیز به این برنامه اختصاص دهند تا اثربخشی اعتبارات افزایش یابد. همچنین بر حمایت از فناوری‌های راهبردی و پیشرو در برنامه‌های دانشگاهی تأکید شده است.

وی گفت: از میان ۲۰ دانشگاه منتخب، تاکنون برنامه ۱۷ دانشگاه در کمیته راهبری و نظارت تصویب شده و مجموع اعتبارات مصوب آنها به ۸۸۳ میلیارد تومان رسیده است.

هرمزی‌نژاد ادامه داد: تاکنون ۲۷۰ میلیارد تومان از این اعتبارات به دانشگاه‌ها پرداخت شده و پس از ارزیابی میزان پیشرفت برنامه‌ها، مراحل بعدی تخصیص منابع نیز انجام خواهد شد.

وی ابراز امیدواری کرد که اجرای این طرح با ایجاد نشاط پژوهشی در دانشگاه‌ها، زمینه ارتقای کیفیت پژوهش‌های علمی و تقویت جایگاه بین‌المللی علم ایران را فراهم کند.

وی درباره نحوه توزیع اعتبارات طرح جهش گفت: ۵۰ درصد از اعتبار یک‌هزار میلیارد تومانی این طرح به‌صورت مساوی میان ۲۰ دانشگاه منتخب توزیع شد؛ به این ترتیب هر دانشگاه در مرحله نخست ۲۵ میلیارد تومان اعتبار دریافت کرد.

هرمزی‌نژاد افزود: هدف از این روش آن بود که همه دانشگاه‌های حاضر در طرح از حداقل منابع لازم برای آغاز برنامه‌های تحولی و ارتقای فعالیت‌های پژوهشی خود برخوردار شوند و بتوانند اقدامات اولیه را بدون محدودیت مالی آغاز کنند.

وی ادامه داد: ۵۰۰ میلیارد تومان دوم به‌صورت عملکردمحور و رتبه‌محور توزیع شد و مبنای این تخصیص، رتبه‌بندی بین‌المللی ISC، کیفیت و کمیت برونداد‌های علمی، اندازه دانشگاه، بودجه پژوهشی و سایر شاخص‌های ارزیابی تعیین‌شده از سوی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام بود.

رئیس بنیاد ملی علم ایران تصریح کرد: در این ارزیابی، عملکرد سه‌ساله دانشگاه‌ها در رتبه‌بندی ISC ملاک عمل قرار گرفت و بر همین اساس دانشگاه‌هایی همچون دانشگاه تهران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی ایران و دانشگاه علوم پزشکی مشهد در میان رتبه‌های برتر قرار گرفتند.

وی خاطرنشان کرد: تاکنون ۸۸۳ میلیارد تومان اعتبار برای ۱۷ دانشگاهی که برنامه‌های آنها در کمیته راهبری و نظارت به تصویب رسیده، مصوب شده است و با تصویب برنامه‌های دو تا سه دانشگاه باقی‌مانده، مجموع اعتبارات مصوب به حدود یک‌هزار میلیارد تومان خواهد رسید.