زیست پالایی خاک‌های آلوده به نفت توسط ریزوباکترهای بومی

به گزارش گروه علمی «خبرگزاری دانشجو»، با همكاري پژوهشكده ملي مهندسي ژنتيك و زیست فناوری، «زیست پالایی خاک های آلوده به هیدروکربن های نفتی توسط برخی گیاهان و ریزوباکترهای بومی در حوزه نفتي جنوب غرب كشور» توسط سعيده رجايي، دانشجوي دوره دكتراي تخصصي بيولوژي و بيوتكنولوژي خاك دانشگاه شهركرد در قالب رساله دوره‌ دكتراي تخصصي در اين دانشگاه مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت.

سعيده رجايي زیست پالایی خاک های آلوده به نفت خام در حوزه نفتي جنوب غرب كشور را با راهنمايي دکتر فایز رئیسی و دکتر سید مهدی سیدی و مشاوره دکتر بهروز شیران و دکتر جمشید راهب بررسی كرده است.

بر اساس این گزارش، آلودگی سنگين اجزاي زیست بوم به نفت خام و مشتقات آن، یکی از جدی ترین مشکلات و تهديد‌هاي زیست محیطی در کشور، بویژه در مناطق نفت خيز جنوبی به شمار ﻣﻰآید.

پیامدهای اين آلودگي، کاهش کیفیت محیط زیست و در نهايت تخریب زیست بوم را به دنبال خواهد داشت و زیست‌پالایی همواره یکی از راهکارهای مناسب و عملی برای پاکسازی هیدروکربنﻫﺎی نفتی از محیط محسوب مي شود که در آن از پتانسیل موجودات زنده در حذف و یا کاهش آلاینده‌های نفتی استفاده ﻣﻰشود.

لازم به ذكر است، سعيده رجايي با هدف زیست پالایی خاک های آلوده به هیدروکربن های نفتی توسط برخی گیاهان و ریزوباکترهای بومی، خاک ريزوسفري مناطق آلوده به نفت خام میدان نفتی مارون در استان خوزستان را با استفاده از یک محیط کشت انتخابی، مورد مطالعه قرار داد كه مشاهدات اين مطالعه بيانگر وجود ژنﻫﺎی مهم مسیر تجزیه ترکیبات نفتی مانند alk و xyl در سطح ژنوم جدایهﻫﺎی باکتریایی تجزیه کننده نفت خام در نمونهﻫﺎی خاک ریزوسفری آلوده به نفت خام اين منطقه است که به سهولت در حضور نفت خام به عنوان تنها منبع کربن و انرژی رشد مي كنند.

نتایج اين مطالعه نشان مي دهد که در نواحی آلوده به نفت خام جنوب کشور گونهﻫﺎی باکتریایی وجود دارند که به سبب حضور طولانی مدت نفت در این مناطق قابلیت تجزیه کنندگی نفت را کسب كرده اند و استفاده از این جدایهﻫﺎ توأم با کشت گیاهانی همچون تیره Poaceae موجب افزایش پویایی تجزیه نفت خام ﻣﻰ‌شود.

با اين وجود، سرعت و اهمیت فرايند گیاه پالایی و ریشه پالایی، به بر هم کنش‌هاي متقابل و اختصاصي محيط ریشه و ریزجانداران بستگي دارد و این بر هم کنش‌ها بویژه در تجزیه و تخریب زيستي ترکیبات مقاوم حائز اهمیت هستند.

بر اساس شواهد حاصل از این مطالعه، گياه پالايي توأم با تجزيه ميکروبي با استفاده از گياهان و باكتريﻫﺎي بومي مىﺗﻮاند یک تکنیک عملي، کاربردي و كارآمد براي پاکسازی خاکﻫﺎي آلوده به نفت خام و مشتقات نفتی باشد.