کشف سلول‌های سرطانی پنهان، کلید پایش درمان

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، دکتر بهزاد پوپک، دکترای علوم آزمایشگاهی و متخصص هماتولوژی و مسئول پنل تشخیص و پایش درمان در بدخیمی‌های خونی حاد، در کنگره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی که در روز‌های ۱۰ الی ۱۳ شهریورماه در محل برج میلاد برگزار می‌شود، با اشاره به اهمیت زمان در تشخیص لوسمی‌های حاد اظهار کرد: این بیماری‌ها از جمله بیماری‌هایی هستند که در آنها فاصله میان مراجعه بیمار، تشخیص صحیح و شروع درمان مناسب می‌تواند بسیار کوتاه باشد و به همین دلیل، همکاری نزدیک میان پزشک و آزمایشگاه اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: امروزه برای تشخیص سرطان‌های خون نمی‌توان تنها به یک آزمایش یا مشاهده سلول‌ها در زیر میکروسکوپ اکتفا کرد. بررسی سلول‌های خون و مغز استخوان همچنان اهمیت زیادی دارد، اما در کنار آن از روش‌های جدید نیز استفاده می‌شود تا مشخص شود بیمار دقیقاً به چه نوعی از بیماری مبتلاست و چه ویژگی‌هایی دارد.

پوپک ادامه داد: کنار هم قرار دادن این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا علاوه بر تشخیص دقیق‌تر بیماری، درباره میزان پاسخ احتمالی بیمار به درمان و مناسب‌ترین روش درمانی تصمیم بگیرد. ممکن است دو بیمار در ظاهر بیماری مشابهی داشته باشند، اما بررسی‌های دقیق‌تر نشان دهد ویژگی‌های بیماری آنها متفاوت است و به همین دلیل، مسیر درمان و پیگیری آنها نیز یکسان نباشد.

این متخصص هماتولوژی با اشاره به نقش آزمایشگا‌ه پس از شروع درمان گفت: آغاز درمان به معنای پایان نقش آزمایشگاه نیست. ممکن است علائم بیمار بهتر شود و در بررسی‌های معمول نیز سلول‌های غیرطبیعی دیده نشوند، اما تعداد بسیار کمی از سلول‌های سرطانی همچنان در بدن باقی مانده باشند. روش‌های دقیق‌تر می‌توانند در بسیاری از بیماران این مقدار بسیار اندک از بیماری را شناسایی کنند.

وی افزود: این بررسی‌ها به پزشک کمک می‌کند بفهمد بیمار تا چه اندازه به درمان پاسخ داده است و آیا نشانه‌ای از باقی ماندن بیماری وجود دارد یا خیر. بر همین اساس، پزشک می‌تواند درباره ادامه درمان یا تغییر برنامه درمانی تصمیم‌گیری کند؛ بنابراین موفقیت درمان فقط به این معنا نیست که در بررسی‌های معمول اثری از بیماری دیده نشود، بلکه میزان بسیار اندک بیماری باقی‌مانده نیز می‌تواند اهمیت داشته باشد.

پوپک با تأکید بر ضرورت دقت در این مرحله گفت: هرچه روش‌های تشخیصی حساس‌تر می‌شوند، دقت در تهیه و بررسی نمونه، تجهیزات و مواد مورد استفاده، کنترل کیفیت و همچنین دانش و تجربه افرادی که نتیجه را بررسی می‌کنند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. نتیجه آزمایش زمانی برای بیمار ارزشمند است که دقیق، قابل اعتماد و به‌موقع باشد و بتواند به تصمیم‌گیری پزشک کمک کند.

مسئول پنل تشخیص و پایش درمان در بدخیمی‌های خونی حاد، با اشاره به پیشرفت‌های سال‌های اخیر در درمان سرطان‌های خون گفت: دانش ما درباره این بیماری‌ها به شکل قابل توجهی پیشرفت کرده و روش‌های تشخیصی دقیق‌تر، دارو‌های جدید و درمان‌هایی که متناسب با ویژگی‌های بیماری هر فرد انتخاب می‌شوند، امکان مدیریت بهتر بسیاری از این بیماری‌ها را فراهم کرده‌اند. در برخی گروه‌های بیماران، از جمله بعضی از لوسمی‌های دوران کودکی، نتایج درمانی بسیار امیدوارکننده است؛ با این حال شرایط هر بیمار متفاوت است و نمی‌توان نتیجه درمان یک بیمار را به دیگری تعمیم داد.

وی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین پیام این است که بیمار از ابتدا در یک مسیر منسجم قرار گیرد؛ مسیری که در آن تشخیص دقیق، شناخت نوع بیماری، انتخاب درمان مناسب و بررسی منظم پاسخ به درمان در کنار یکدیگر انجام شوند. هدف نهایی نیز افزایش شانس موفقیت درمان و کمک به حفظ کیفیت زندگی بیمار است.