وحدت؛ نخستین شرط تحقق تمدن اسلامی/ تأکید رهبر شهید بر پرهیز از تفرقه‌های دوقطبی

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، یکی از گلایه‌های پیامبر اکرم (ص) که در قرآن بدان اشاره شده، مهجور ماندن قرآن توسط امت است (آیه ۳۰ سوره فرقان). برای پاسخی درخور به این ناله آسمانی، مؤمنان به شش اقدام اساسی فراخوانده می‌شوند: تقویت باور به قرآن، افزایش تلاوت (کتبی و شفاهی)، تدبّر عمیق، عمل به دستورات، توصیه قرآن به دیگران و دفاع از آن. در این مسیر، به شوخی‌گونه‌ای پرمعنا، از مخاطبان سؤال می‌شود: «صندوق پیامک خداوند (قرآن) را روزی چند بار باز می‌کنید؟»

پاسخ به یک سوال اساسی: چرا امام زمان (عج) ظهور نمی‌کنند؟

این گزارش با طرح یک پرسش اساسی آغاز می‌شود: چه هنگام امام زمان (عج) ظهور خواهند فرمود؟ پاسخ آن است که امام زمان، امتی قدرتمند می‌خواهد. تاریخ ائمه (ع) گواه آن است که نبودِ پشتوانه مردمیِ متحد و نیرومند، موجب شد دست امام علی (ع) بسته شود، امام حسن (ع) مجبور به صلح گردد و امام حسین (ع) در کربلا تنها بماند. بنابراین، ظهورِ منجی موکول به شکل‌گیری امتی قدرتمند و متحد است.

وحدت؛ اصلی‌ترین عامل قدرت امت

شهید آیت‌الله خامنه‌ای در تفسیر آیه ۱۰۳ آل‌عمران («وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقُوا...»)، وحدت را اصلی‌ترین مؤلفه قدرت امت اسلامی برمی‌شمرند. این آیه، مسلمانان را به چنگ زدن به ریسمان الهی (حبل الله) و پرهیز از تفرقه دعوت می‌کند و نعمت الفت و برادری پس از دشمنی‌های دیرینه (اشاره به اوس و خزرج) را یادآور می‌شود.

اقسام سه‌گانه وحدت در قرآن

قرآن کریم مؤمنان را به سه سطح از وحدت فراخوانده است:

۱. وحدت ایمانی (سوره حجرات، آیه ۱۰): همه مؤمنان برادرند و اختلافات نباید به تفرقه بیانجامد، هرچند اختلاف سلیقه‌ای که به رشد منجر شود، مانعی ندارد.

۲. وحدت اسلامی (آل‌عمران، آیه ۱۰۳): دعوت به اتحاد همه فرق اسلامی حول مشترکات (توحید، پیامبر، قرآن و کعبه). این محور اصلی ترجیع‌بند انقلاب اسلامی است.

۳. وحدت توحیدی (آل‌عمران، آیه ۶۴): دعوت اهل کتاب و همه موحدان به کلمه مشترک «توحید». این نوع از وحدت، جبهه عظیمی از موحدان عالم را در برابر دشمنان مشترک شکل می‌دهد.

از «کلمه توحید» تا «توحید کلمه»

امام خمینی (ره) رمز پیروزی انقلاب اسلامی را در دو عبارت «کلمه توحید» (استقلال و هویت اسلامی) و «توحید کلمه» (وحدت کلمه و انسجام) خلاصه کردند که اشاره‌ای به همین آیه دارد. رهبر شهید انقلاب نیز همواره بر این نکته تأکید دارند که دشمنان در صدد ایجاد شکاف و دوقطبی در جامعه هستند و باید از این ترفند هوشیار بود.

پنج عامل قدرت‌آفرین امت اسلامی

حجت‌الاسلام ماندگاری به نقل از اساتید تفسیر، پنج عامل برای رسیدن به «قدرت» و زمینه‌سازی برای تمدن اسلامی برمی‌شمارد:

۱. وحدت (نخ‌تسبیح و مهم‌ترین شرط)

۲. مجاهدت (آماده‌سازی هرچه بیشتر قدرت در آیه ۶۰ انفال)

۳. هم‌افزایی و تعاون (سوره مائده، آیه ۲)

۴. مقاومت و استقامت (در برابر موانع)

۵. ولایت‌مداری (آیه ۵۵ سوره مائده)

ولایت، محور وحدت

در پایان این گزارش، تأکید می‌شود که ولایت‌مداری، رشته‌ای است که تمام این عوامل را به هم پیوند می‌دهد. شهید حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به نقل از امام خمینی (ره) بر حفظ نظام اسلامی به عنوان «اوجب واجبات» تأکید دارند، چراکه حفظ آن، مقدمه حفظ قرآن و عترت است. با تقویت وحدت در سایه ولایت، می‌توان از مهجوریت قرآن خارج شد و به مراحل پنج‌گانه «نهضت، نظام، دولت، جامعه و تمدن اسلامی» دست یافت.

مؤمنان در این مسیر به تذکر مداوم به یکدیگر و چنگ زدن به ریسمان الهی در همه سطوح (قرائت، تدبر، عمل و دفاع) فراخوانده می‌شوند تا با پاسخی درخور به گلایه پیامبر (ص)، زمینه‌ساز ظهور منجی موعود (عج) باشند.