میلاد حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)؛ سیدالکریم و همسنگ کربلا

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، حضرت عبدالعظیم (ع) در چهارم ربیع‌الثانی سال ۱۷۳ هجری قمری در شهر مدینه متولد شد . او فرزند عبدالله بن علی است و نسبش با چهار واسطه به امام حسن مجتبی (ع) می‌رسد . همین انتساب به سادات حسنی، او را به «سیدالکریم» و «شاه عبدالعظیم» مشهور ساخته است .

جایگاه علمی و حدیثی؛ راوی مورد اعتماد ائمه (ع)

این سید جلیل‌القدر از دانشمندان برجسته شیعه و از راویان حدیث ائمه معصومین (ع) به شمار می‌رفت . او محضر سه امام معصوم؛ امام رضا (ع)، امام جواد (ع) و امام هادی (ع) را درک کرد و احادیث فراوانی از آنان روایت نمود .

آنچه جایگاه او را در میان اصحاب ائمه ممتاز می‌کند، اعتماد ویژه امام هادی (ع) است. نقل شده که امام هادی (ع) شیعیان را در حل مشکلات دینی به او ارجاع می‌داد و فرمود: «هرگاه مشکلاتی برایت پیش آمد کرد، آنها را از عبدالعظیم حسنی بپرس و سلام مرا هم به او برسان» . این اعتماد آشکار، نشان از عمق معرفت و امانت‌داری او در نقل معارف وحیانی داشت.

هجرت به ری؛ مأموریتی پنهان در دل اختناق عباسی

زندگی حضرت عبدالعظیم (ع) در دوران حکومت عباسیان، به ویژه متوکل، با فشار و تعقیب همراه بود . متوکل که خصومت شدیدی با اهل بیت (ع) داشت، بارها مزار امام حسین (ع) را تخریب کرد و سادات و علویان را در تنگنا قرار داد .

در چنین فضایی، حضرت عبدالعظیم (ع) به عنوان یک مسافر ناشناس، در جامه پیک‌ها، وطن خود را ترک کرد و به سوی ری حرکت نمود . برخی پژوهشگران این هجرت را در چارچوب یک «مأموریت پنهان» از سوی امام هادی (ع) ارزیابی می‌کنند که هدف آن، ایجاد شبکه وکالتی و انسجام شیعیان در فلات مرکزی ایران بود .

او در محله «سکة الموالی» ری، در خانه یکی از شیعیان ساکن شد و مدتی به صورت مخفیانه زندگی کرد. روزها روزه می‌گرفت و شب‌ها به عبادت می‌پرداخت .

فضیلت زیارت؛ همسنگ کربلا

شاید هیچ فضیلتی برای یک امامزاده به اندازه روایتی که امام هادی (ع) درباره زیارت حضرت عبدالعظیم (ع) بیان فرمودند، برجسته نباشد. مردی از اهالی ری به محضر امام هادی (ع) رسید و عرض کرد به زیارت امام حسین (ع) رفته است. امام فرمودند:

«اگر قبر عبدالعظیم را که نزد شما است زیارت می‌کردی، مانند کسی بودی که امام حسین (ع) را زیارت کرده باشد» .

این روایت، حرم حضرت عبدالعظیم (ع) در ری را به شعبه‌ای از حرم سیدالشهدا (ع) تبدیل کرده و زیارت او را برای شیعیان، به ویژه در شرایطی که خطر سفر به کربلا وجود داشت، جایگزینی معنوی و پرفضیلت ساخته است .

حکمت این ثواب عظیم را شاید بتوان در نقش حضرت عبدالعظیم (ع) در احیای مکرر قبر مطهر امام حسین (ع) پس از تخریب‌های مکرر عباسیان جستجو کرد . او در دورانی که متوکل دستور تخریب حرم سیدالشهدا (ع) را صادر کرده بود، در احیای آن نقش داشت و همین مجاهدت، او را به جایگاهی رساند که زیارتش همسنگ زیارت همان امامی شود که برای دفاع از او قیام کرد .

وفات و آرامگاه؛ در جوار موسی بن جعفر (ع)

سرانجام این محدث بزرگ، پس از سال‌ها زندگی مخفیانه و خدمت به معارف اهل بیت (ع)، در ری وفات یافت . هنگام غسل، در جیب لباس او نوشته‌ای یافتند که نسبش را بر آن ثبت کرده بود: «من ابوالقاسم عبدالعظیم بن عبدالله بن علی بن حسن بن زید بن حسن بن علی بن ابی‌طالب هستم» .

پیکر مطهر او در محله «سکة الموالی» ری، در باغ عبدالجبار بن عبدالوهاب، در کنار درخت سیبی که در خواب یکی از شیعیان به آن اشاره شده بود، به خاک سپرده شد . امروز، حرم باشکوه او در شهر ری، یکی از مهم‌ترین زیارتگاه‌های شیعیان ایران و جهان اسلام است .

میلاد این عبد صالح خدا، راوی امین معارف اهل بیت (ع) و همسنگ کربلا، بر همه شیعیان و محبان خاندان عصمت و طهارت مبارک باد.