جنگ ایران و رنج جهانی پای نازل سوخت؛ به روایت آکسیوس

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو،  اهمیت این موضوع در آن است که جهش قیمت، فقط به آمریکا محدود نمی‌شود. جنگ در سراسر جهان به مشکلاتی دامن زده است؛ مشکلاتی که در برخی موارد بسیار شدیدتر از آن چیزی است که آمریکایی‌ها تجربه می‌کنند.

جهش قیمت‌ها فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد می‌آورد و وضعیت مالی دولت‌هایی که در تلاش برای مهار این شوک هستند را وخیم‌تر می‌کند؛ به‌ویژه کشورهای فقیرتر و در حال توسعه که فضای مالی محدودی برای مقابله با چنین شرایطی دارند.

به نوشته آکسیوس، این بحران کشورهای بسیاری را تحت‌الشعاع قرار داده که همزمان با افزایش قیمت گاز طبیعی، گازوئیل و سایر انواع سوخت نیز مواجه هستند.

در نقشه زیر که بر پایه داده‌های بانک جهانی تهیه شده، روند صعودی قیمت سوخت در سراسر جهان به تصویر کشیده شده است. البته، میزان افزایش قیمت‌ها از کشوری به کشور دیگر به شدت تفاوت دارد.

شماری از کشورهایی که وابستگی زیادی به واردات سوخت دارند، از جمله پاکستان و میانمار، با جهش شدید قیمت‌ها مواجه شده‌اند. اما آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت و بنزین جهان، نیز شاهد افزایش چشمگیر قیمت‌ها بوده است.

قیمت نفت خام که مهم‌ترین ماده در تعیین هزینه بنزین است، در بازارهای جهانی تعیین می‌شود. دولت فدرال آمریکا، خلاف برخی کشورها، سقف قیمتی یا یارانه‌ای برای قیمت خرده‌فروشی سوخت تعیین نکرده است.

به ادعای آکسیوس،‌حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه نیز به افزایش قیمت سوخت خودرو، به‌ویژه گازوئیل، دامن زده است.

به طور کلی، تصویر بزرگ‌تر نشان می‌دهد، در شرایطی که چشم‌اندازی برای حل‌وفصل درگیری دیده نمی‌شود، بسیاری از دولت‌ها با انتخاب‌های دشواری روبه‌رو هستند؛ یا با ارائه حمایت از مصرف‌کنندگان سوخت، فشار بیشتری بر بودجه‌های خود وارد کنند، یا با پیامدهای سیاسی افزایش هزینه سوخت مواجه شوند.

گزارش آژانس بین‌المللی انرژی حاکی از آن است که ده‌ها کشور اقداماتی برای تعیین سقف قیمت، پرداخت یارانه یا کاهش مالیات بر انواع مختلف سوخت اتخاذ کرده‌اند. دولت‌ها همچنین برای کاهش تقاضا اقداماتی از جمله افزایش دورکاری و محدود کردن سفرهای دولتی، در پیش گرفته‌اند.

صندوق بین‌المللی پول نسبت به پیامدهای مالی حمایت از قیمت سوخت ابراز نگرانی کرده است، به‌ویژه در صورتی که این حمایت‌ها بیش از دوره شوک انرژی ادامه پیدا کنند.

مقامات ارشد این نهاد بین‌المللی در یادداشتی در تابستان نوشتند: بخش قابل‌توجهی از اقداماتی که موقتی توصیف شده‌اند، فاقد تاریخ مشخصی برای پایان اجرا یا برآوردی از هزینه مالی هستند.

این در حالی است که به گفته جوزف وبستر، پژوهشگر حوزه انرژی در اندیشکده شورای آتلانتیک، «بسیاری از مناطق نتوانسته‌اند تقاضا را کاهش دهند و در عوض، به‌طور مصنوعی قیمت‌ها را مهار کرده‌اند.»

وی در یادداشتی از طریق ایمیل اضافه کرد: این رویکرد نادرست و انحرافی است؛ کاهش تدریجی و مدیریت‌شده تقاضا از نظر سیاسی بسیار کم‌هزینه‌تر از سهمیه‌بندی ناگهانی، شدید و آشفته است. کشورها باید روند حذف یارانه‌ها را به‌تدریج انجام دهند، زیرا جهش ناگهانی قیمت‌ها می‌تواند به ناآرامی‌های مدنی منجر شود.

پژوهشگران موقوفه کارنگی برای صلح بین‌المللی در اواخر ماه آگوست نوشتند که «افزایش هزینه سوخت در کنیا، مشکلات موجود این کشور در زمینه تورم، بدهی ملی و بیکاری جوانان را تشدید کرده است.»

به نوشته آکسیوس، کنیا همچنین از جمله کشورهایی محسوب می‌شود که در نتیجه جنگ، با افزایش شدید هزینه کودهای شیمیایی مواجه شده است. این کشور که وابستگی زیادی به واردات سوخت از خاورمیانه دارد، در ماه مه شاهد اعتراضات گسترده‌ای بود و مشکلات آن منحصر به کنیا نیست.

پژوهشگران موقوفه کارنگی با اشاره به اینکه «مورد کنیا هشداری برای سایر کشورهایی منطقه است که تبعات اقتصادی جنگ به آنها سرایت کرده است»، بر ضرورت اتخاذ تدابیر بیشتر برای افزایش «تاب‌آوری» تاکید می‌کنند؛ اقداماتی که آسیب‌پذیری کشورها در برابر شوک‌های خارجی را کاهش دهد.