ايران و كاهش سطح روابط با انگلستان؛ پيامدهاي يك اقدام

گروه بين الملل «خبرگزاري دانشجو» - فربرز ارغواني؛ راي مثبت 179نماينده مجلس در روز يكشنبه، 6 آذر ماه 1390 به كاهش سطح روابط سياسي و اقتصادي جمهوري اسلامي ايران و انگلستان آغازگر دور تازه اي از مباحثات و تحليل ها پيرامون دلايل و پيامدهاي اين اقدام بوده است.

 

با وجود اينكه كاهش يا افزايش سطح روابط ميان كشورها از گذشته تا به امروز يا تحت تاثير مسائل دو جانبه (به صورت ارادي) و يا مسائل بين المللي (به صورت الزام) امري متداول و عادي در عرف ديپلماتيك به شمار مي رود، اما اهميت اين اقدام معمولا در بررسي پيامدها و سود و هزينه هاي آن مشخص مي شود.

دخالت ممتد دولت انگلستان در امور داخلي ايران، بويژه در شرايط بعد از انتخابات 1388، تحركات ديپلمات ها و نمايندگان اين كشور در داخل ايران اقدامات خصمانه و غيرمستقيم مقامات سياسي بريتانيا در حمايت از تصميمات آمريكا، اعمال تحريم هاي يك جانبه و مشاركت در تحريم هاي جمعي و تلاش براي همراهي با محافل انتقادي در برابر برنامه صلح آميز هسته اي ايران به نظر مهمترين دلايلي است كه انباشت آنها در ميان مدت منجر به اين تصميم از سوي ايران شده است.

 

با وجود اينكه به نظر مي رسد اين تصميم با توجه به شرايط موجود در رابطه دو جانبه و نوع مناسبات ايران با غرب امري طبيعي و قابل پيش بيني باشد، اما در نگاه به اين موضوع از دو جهت مي توان بررسي اين اقدام را مورد توجه قرار داد.

 

اولين جهت، به پيامدهاي مثبت اين اقدام ايران باز مي گردد. كاهش سطح روابط ديپلماتيك از سطح سفير به كاردار و به حداقل رساني روابط بازرگاني به مثابه هشداري به بريتانيا خواهد بود تا از موضوع بيداري ايران در قبال تحركات ملي به اين كشورها به شكل مستقيم و غيرمستقيم آگاه باشد.

 

ضعف شديد در مديريت جريان ديپلماتيك در ايران، كاهش دسترسي به اطلاعات لازم براي تحليل روندها، از دست دادن يكي از پايگاه‌هاي مهم در رصد تحولات منطقه‌اي و احتمال قطع كامل روابط سياسي با كشوري مهم در منطقه كه به نوبه خود يك شكست بزرگ براي دستگاه‌هاي ديپلماتيك كشورها به شمار مي رود، مهمترين پيامدهاي منفي براي انگلستان و ايجاد دست بالا براي ايران است.

 

در اين سطح مي توان اقدام ايران را در سطح نمادين، نشان از يك حركت رو به جلو دانست، اما دومين سطح در بررسي پيامدها، به امكان تعميق و دامنه دار شدن اين جريان باز مي گردد.

 

كاهش تعاملات با اتحاديه اروپا به عنوان وزن موثر در برابر آمريكا، انعكاس منفي اقدام در افكار عمومي و ديپلماتيك بين المللي، تاثيرگذاري نامناسب بر فعاليت‌هاي اقتصادي و ايجاد اخلال در مبادلات ديپلماسي عمومي ايران از جمله محورهايي است كه در صورت دامنه دار شدن اين اقدام مي تواند بر توان ديپلماتيك ايران اثر منفي بر جاي گذارد.

 

با توجه به اين دو محور آنچه كه اشاره به آن ضروري به نظر مي رسد، ذكر پيامدهاي مثبت و كوتاه مدت اين اقدام و بازتاب‌هاي منفي و بلندمدت آن است كه اين امر ايجاب كننده اهتمام جدي مقامات سياست خارجي در مديريت جريان و تاكيد بر وجه تنبيهي آن است.