ايران و انگلستان؛ منافع ملي و توالي اقدامات

گروه بين الملل «خبرگزاري دانشجو»؛ اعمال تحريم‌هاي يك جانبه انگلستان در 21 نوامبر در بخش مالي عليه ايران، آغازگر تشديد اقدامات متقابل دو كشور بوده است.

با وجود اينكه از زمان انتخابات رياست جمهوري 1388 در ايران، جمهوري اسلامي مراتب اعتراض خود را نسبت به سياست‌هاي خصمانه بريتانيا اعلام داشته و اقداماتي نیز در اين راستا به انجام رسانده، با اين حال تداوم موضع غيرشفاف و خصمانه لندن در برابر ايران از يك سو و تاكيد مستمر تهران بر احقاق حقوق حقه خویش و عدم عقب نشيني از مواضع هسته‌اي از سوي ديگر، بتدريج باعث شد تا تحركات و فعاليت‌هاي دو طرف به دقت از سوي طرف ديگر رصد شده و واكنش‌ها در برابر آنها متناسب با منافع ملي صورت گيرد.

اعلام گزارش جنجالي آمانو، دبيركل آژانس بين المللي انرژي اتمي پيرامون برنامه هسته‌اي در ماه گذشته آغاز مسير افزايش فشارها از جانب غرب و بخصوص كشورهاي اروپايي بود.

 

در اين ميان با توجه به روند فشارها و تحريم‌هاي يك جانبه، آنچه كه وضوح آن مشخص است، پيشگامي بريتانيا در اقدامات خصمانه در برابر ایران است و همين امر باعث شد تا در آغاز هفته جاري مجلس شوراي اسلامی طرح مسكوت مانده كاهش سطح روابط با انگلستان را دوباره به جريان انداخته و دولت را ملزم به كاهش روابط با بريتانيا در اسرع وقت كند.

 

اين توالی اقدامات بريتانيا از يك طرف و تاكيد مجدد جمهوري اسلامي بر مواضع خود در حوزه‌هاي گوناگون هسته‌اي و حقوق بشري از جانب ديگر زمينه ساز افزايش اعتراضات در ميان افكار عمومي ايران، بويژه در ميان دانشجويان شد كه ماحصل آن تجمع در برابر سفارت بريتانيا و اعتراض شديد به اين سياست‌هاي يك جانبه و در عین حال غيرهمكاري جويانه بريتانيا بود.

از بررسي روند‌ها و توالي اقدامات متقابل و ايجاد پيوند ميان آن با منافع ملي دو كشور، اين نكته مبرهن است كه رخداد هر گونه اقدامي كه از منظر عرف ديپلماتيك از جمله ورود به سفارت كشور دیگر غيرمتعارف به نظر مي رسد، نتيجه اقدامات نامعمول و غيردوستانه بريتانيا در قبال ايران است؛ چرا كه انجام تحريم‌هاي يك جانبه مالي گر چه دولت ايران را به ظاهر در تنگنا قرار مي دهد، اما اثر مستقيم آن بر وضع عمومي جامعه از يك طرف و تحريك ساير كشورها در اقدام عليه ايران از طرف ديگر واكنشي منفي را در اذهان گروه‌هاي آگاه جامعه برانگيخته و در اين شرايط واكنش مبتني بر هيجان امري طبيعي است؛ چنان كه بعد از انقلاب مصر نيز موضع مشابهي در برابر رژيم صهيونيستي از سوي انقلابيون مصري اتخاذ شد.

وجه ديگر اين جريان به پيامدهاي آتي اين اقدامات متقابل باز مي گردد؛ گرچه تداوم حضور در برابر سفارت بريتانيا و انجام اعتراضات شديد و بعضاً خارج از عرف ديپلماتيك، هيچ گاه نمي تواند مورد تاييد دولت ايران باشد (كه اين امر بیشتر به واكنش افكار عمومي و گريز ناپذيري آن باز مي گردد) اما در اين امر نيز ترديدي نيست كه انجام اقدامات تلافي جويانه و خصمانه متقابل از جانب دولت انگلستان هم در آينده نمي تواند وجه مثبتي در تعيين آينده روابط دو كشور و معادلات منطقه‌اي باشد، بويژه در شرايطي كه ايران با قاطعيت خود را در برابر پرداخت هزينه اقدامات خويش آماده كرده و از طرف ديگر غرب از حركت هر چه بيشتر ايران به سمت سوريه و شكل گيري اين ائتلاف و تحرك منسجم منطقه‌اي در برابر سياست‌هاي غرب نگران است.