تيم امنيتي اوباما و ميدان پيش رو

در حالي که حدود يک ماه به پايان حضور جمهوريخواهان در کاخ سفيد و آغاز بکار رسمي دولت جديد باقي مانده است، اوباما با معرفي شش عضو تيم امنيت ملي دولت آينده، توجه محافل سياسي و امنيتي جهان را به اين تصميم معطوف كرد. ترکيبي که او انتخاب كرد محافل سياسي را به تحليل وضعيت، چگونگي انطباق شعار «تغيير» با سابقه و عملکرد، تمايلات و جهت گيري اعضاي تيم امنيت ملي، چالش هاي پيش روي اوباما و پيش بيني تحولات آينده و روند آن واداشت.

براساس تصميم اوباما، هيلاري کلينتون به عنوان وزير امور خارجه، رابرت گيتس در پست وزارت دفاع، اريک هولدر در مسئوليت وزير دادگستري، جانت ناپوليتانو به عنوان وزير امنيت داخلي، جيمز جونز در پست مشاور امنيت ملي، سوزان رايس در مسئوليت سفير جديد آمريكا در سازمان ملل و جايگزين خليل زاد، وي را ياري خواهند كرد.

از زمانيکه موفقيت اوباما در انتخابات رياست جمهوري و راه يابي به کاخ سفيد قطعي شد، سئوالات متعددي از سوي صاحبنظران و محافل سياسي در خصوص وضعيت آتي تصميم گيري در آمريکا مطرح شد که با معرفي تيم امنيت ملي، اين سئوالات ترديد آميز بيشتر شد:

اصولاديپلماسي اوبامايي چيست و ماهيت تغييرات مورد نظر اوباما چه سمت و سويي خواهد داشت؟ اوباما با ترکيب تيم امنيتي خود چه اهدافي را در حوزه امنيت داخلي و سياست خارجي و راهبردهاي امنيتي منطقه اي و جهاني دنبال مي کند؟ اين تيم با توجه به سابقه و تمايلات هر يک از اعضاي آن، چه نسبتي با ديپلماسي اوبامايي و انتظارات جديد در داخل و خارج آمريکا از تغييرات دارند؟ آيا اوباما بهتر از جرج بوش عمل خواهد كرد؟ اوباما و تيم امنيتي او در برخورد با چالش هاي منطقه اي و جهاني بجا مانده از سياست هاي توسعه طلبانه آمريکا و وحشي گري هاي پسامدرن بوش چه خواهند کرد؟

نشانه‌شنا‌سي تيم امنيتي اوباما

1- کلينتون: هيلاري کلينتون يكي از اعضاي ميانه ‌روي حزب دموکرات محسوب مي شود که در انتخابات اخير طي يک رقابت درون حزبي 18 ماهه با اوباما تلاش داشت تا به عنوان اولين رئيس جمهور زن وارد کاخ سفيد شود.

وي که در دوره سناتوري خود به عنوان عضو کميته نيروهاي مسلح آمريکا تمرکز بيشتري بر «قدرت سخت» داشته، ديدگاه هاي متفاوتي با اوباما دارد.

كلينتون در سال 2002ميلادي به نفع عمليات نظامي عليه عراق راي داد که باعث اعتراض برخي از طرفدارانش در حزب دموكرات شد، در حاليکه اوباما مخالف جنگ بود، كلينتون به جنگ افغانستان نيز رأي مثبت داد، در جريان رقابت انتخاباتي، اوباما را فردي مي دانست که هرگز نه انسان صادق و درستکاري بوده و نه قابل اعتماد است .

برخي بر اين باورند که باوجود اينکه كلينتون رقيب انتخاباتي درون حزبي اوباما بوده و اختلاف نظرهايي را با او در مسائل خارجي داشته، انتخاب وي براي پست مهم و حساسي چون وزارت خارجه با هدف کنترل و از کار انداختن پايگاه قدرت وي در سنا بوده است، با توجه به ديدگاه هاي اوباما و کلينتون به نظر مي رسد که در سياست خارجي پر چالش آمريکا، يا بايد به شعار تغيير اوباما ترديد کرد يا به تغييراتي در ديدگاه و رويه کلينتون اميدوار بود.

انتخاب کلينتون واکنش همراه با نگراني اعراب را نيز به همراه داشت.

وي در دوره تبليغات انتخاباتي گفته بود که آمريکا نبايد با حماس تا زماني که تروريسم را متوقف نکند(!)، مذاکره کند، آمريکا هم اکنون و براي هميشه در کنار اسرائيل خواهد ايستاد.

ايهود اولمرت، نخست وزير مستعفي رژيم صهيونيستي نيز کلينتون را دوست اسرائيل خواند و گفت که اطمينان داريم کلينتون به ماموريت جديد خويش در ترويج روابط ويژه با اسرائيل ادامه خواهد داد.

2- رابرت گيتس: رابرت گيتس يك جمهوريخواه تندرو است که سمت وزارت دفاع آمريكا در كابينه بوش را بر عهده دارد.

وي ازمدافعان حمله نظامي به عراق و افغانستان بود و همواره تلاش داشت تا مطابق سياست هاي تعريف شده پنتاگون عمل کند.

اقدام اوباما براي ابقاي وزير دفاع دولت بوش، نوعي ژست سياسي مبني بر تداوم جنگ تلقي شده است و اين نظريه را تقويت مي کند که سياست‌هاي سلطه جويانه آمريكا در سه دهه گذشته استمرار خواهد داشت.

البته گيتس پس از احراز پست وزارت دفاع براي همراهي با وعده هاي انتخاباتي اوباما، در جمع خبرنگاران از «تسريع عقب نشيني آمريکا از عراق و بستن زندان مخوف گوانتانامو» به عنوان دو اولويت در دوره جديد ياد کرد.

بر اين اساس انتظار مي رود که او بر برنامه کاهش 146 هزار نظامي آمريکايي در عراق و خارج کردن آنها ظرف 16 ماه تمرکز کند البته راهبرد جديدي براي افغانستان و پاکستان نيز بايد جستجو كند، گيتس در موضوع افغانستان و افزايش نيروهاي نظامي در اين کشور با اوباما هم عقيده است.

گيتس اختلافاتي نيز با اوباما دارد، اگرچه او با اصل خروج از عراق موافق است اما با برنامه اوباما براي تعيين جدول زماني خروج آمريكايي‌ها از عراق مخالفت كرد، گيتس بر خروج تدريجي نظاميان آمريکايي اصرار مي ورزد، از ديگر اختلافات اوباما و گيتس درباره گفت وگو با دولت جمهوري اسلامي ايران است.

3- جيمز جونز: ژنرال جيمز جونز فرمانده بازنشسته نيروي دريايي سابقه رياست سازمان پيمان آتلانتيک شمالي (ناتو) را در کارنامه خود دارد.

وي که بعد از چهل سال فعاليت در نيروي دريايي آمريکا، در سال 2007 بازنشسته شده بود تاکنون به عنوان نماينده ويژه وزير امور خارجه آمريکا در خاورميانه فعاليت مي کرد.

جونز به نوعي به تمرکز قدرت تمايل دارد، انتخاب يک نظامي کهنه کار بجاي يک استراتژيست سياسي به عنوان مشاور امنيت ملي اين گمانه را تقويت كرده است که اوباما مي خواهد از تجربه وي در خاورميانه و سابقه اش در ناتو براي ايفاي نقش محوري و هماهنگ‌کننده‌ سياست خارجي آمريکا استفاده کند.

اين موضوع نشان مي دهد که اولا خاورميانه همچنان در اولويت سياست خارجي امريکا و چالش اول دولت اوباما محسوب مي شود، ثانيا راهبرد آمريکا در خاورميانه نشان چنداني از تغيير نخواهد داست.

4- سوزان رايس: سوزان رايس که قبلا دستيار وزير امور خارجه دولت كلينتون در امور آفريقا بوده، نقش مشاور ارشد سياست خارجي اوباما در انتخابات رياست جمهوري آمريکا را بازي مي کرد.

آمريکا در طي دهه اخير بيشترين استفاده ابزاري را از سازمان ملل، شوراي امنيت و سازمان هاي وابسته به آن در جهت پيشبرد سياست هاي ميليتاريستي خود در جهان كرده است.

عبور از چالش هاي موجود که پايه هاي امپراتوري آمريکا را متزلزل کرده و سخن از آغاز فروپاشي امروزه از داخل همين امپراتوري و توسط مقامات و تئوريسين هاي آن سرداده مي شود نيازمند بازيگر جديدي در پست سفير اين کشور در سازمان ملل متحد براي بهره برداري از فرصت ها و ظرفيت هاي اين سازمان در کند کردن آهنگ فروپاشي است.

5- ژانت ناپوليتانو: ژانت ناپوليتانو حقوق‌دان 50 ساله که سابقه فرمانداري ايالت آريزونا را دارد، وزارت امنيت داخلي را عهداه دار خواهد بود.

 اين وزارتخانه که وجود امنيتي آن با حادثه‌ي 11 سپتامبر تعريفي مهم و حساس يافت، سومين وزارتخانه‌ بزرگ اين کشور محسوب مي شود، اينک ناپوليتانو بايد ثابت کند که آيا قادر خواهد بود ترس و وحشت فراگيري که بوش و نئومحافظه کاران با خلق حادثه خودساخته 11 سپتامبر بر مردم آمريکا حاکم کرده بودند را برطرف كرده يا دست کم آنرا تخفيف دهد؟ آيا او مي تواند اوباما را در برطرف کردن «دروغ بزرگ قرن» از ذهن و خاطر مردم آمريکا و جهان ياري كند؟ امنيت مرزها و کمک‌ رساني در فاجعه‌هاي طبيعي و غير طبيعي، نيز از وظايف ناپوليتانو است.

اين در حالي است که خاطره بسيار تلخي از کارنامه دولت بوش در قضيه طوفان کاترينا همچنان بر ذهن مردم اين کشور نقش بسته است.

6- اريک هولدر: اريك هولدر که در دوران رياست جمهوري بيل كلينتون، معاون دادستان كل آمريكا بود بايد سکان وزارت دادگستري دولت آينده را برعهده بگيرد.

وي اولين آمريكايي آفريقايي تبار است كه به رياست وزارت دادگستري آمريكا منصوب مي شود./انتهاي پيام/