ظهور دو قطب ايراني – تركي در خاورميانه

به گزارش خبرنگار حوزه بين الملل «خبرگزاري دانشجو» به نقل از الشرق الاوسط، تحليل گران آمريكايي به ويژه تحليل گران راست گرا و وابسته به اسرائيل از جنگ سرد ميان ايران و آمريكا طي هفته هاي اخير سخن مي گويند.

آنان ضمن اينكه وقايع اخير و تنش هاي جغرافيايي – استراتژيك در خاورميانه را در چارچوب اين جنگ تحليل مي كنند،‌ از گسترش و قدرت گرفتن هلال شيعي در خاورميانه كه از لبنان به عراق امتداد يافته و در انتها به ايران مي رسد،‌ ابراز نگراني مي كنند.

به ويژه آنكه سال جديد ميلادي با تنش ميان احزاب شيعي و سني عراق، بحث هسته اي شدن ايران و همچنين تهديد ايران به بستن تنگه هرمز شروع شد و اگر مشكلات اقتصادي آمريكا را به اين ها اضافه كنيم، مي بينيم كه آمريكا اكنون در خاورميانه با مشكلات جدي روبه روست.

در اين ميان كشور تأثير گذار ديگري كه در منطقه ظهور كرده تركيه است و قدرت مانور آن باعث مي شود كه كشورهاي خاورميانه براي اتحاد با تركيه و ايران به عنوان دو قدرت منطقه اي تقسيم شوند و البته كشورهاي عربي و اسرائيل در اين باره همواره چشمي نيز به آمريكا به عنوان حامي تركيه در برابر قدرت شيعي منطقه يعني ايران دارند.

مثلا در اين باره مي توان به كردستان عراق اشاره كرد كه مقامات آن از زمان تشكيل آن به عنوان يك اقليم مستقل به دنبال متحدي در منطقه مي گشتند و از آنجا كه كردستان به دليل شرايط جغرافيايي براي صدور نفت خود به غرب راهي جز تركيه ندارد، به اين كشور گرايش پيدا كردند و حتي در درگيري ميان ارتش تركيه و كردهاي آن، به جاي حمايت از كردها جانب تركيه را گرفتند.

از سوي ديگر در همين عراق،‌ دولت نوري مالكي متحد ايران است، اما تركيه و ايران ترجيح مي دهند در منطقه عراق با يكديگر وارد رقابت نشوند.

بعد از انقلاب هاي عربي، تركيه به دنبال برقراري ارتباط با گروه هاي اسلام گراي معتدل در شمال آفريقا بود، اما ايران به گروه هاي اسلام گرايي كه گرايشات ضد آمريكايي و ضد اسرائيلي تندتري داشتند، نزديك شده است، اما تركيه سعي دارد به همراه قطر مشاركت تجاري و اقتصادي گسترده اي در شمال آفريقا داشته باشد.

اختلاف اصلي ميان تركيه و ايران در مورد بدست آوردن متحدان خاورميانه اي، بر سر سوريه است؛ درحالي كه ايران به همراه حزب الله لبنان از نظام اسد در سوريه حمايت مي كند،‌ تركيه به دنبال حمايت از مخالفان دولت بشار اسد است.

انتظار مي رود در صورت ادامه حمايت ترك ها از مخالفان سني بشار اسد و همچنين حمايت ايراني ها از علويان سوريه، تنش ميان دو كشور افزايش يابد؛ البته بدون شك اين دو كشور در حمايت از گروه هاي صوري به منافع استراتژيك خود نيز نظر دارند.

به هر حال آنچه قابل توجه است اينكه با وقوع انقلاب در كشورهاي عربي و طولاني شدن دوره بحراني در برخي از آنها، اين كشورها به لحاظ امنيتي و اقتصادي با ضعف روبه رو شده اند و اكنون مي توان از دوقطب فارسي  - تركي در منطقه سخن گفت كه البته بعيد نيست كه تركيه نيز به اندازه ايران براي غرب و اسرائيل  خطرناك باشد.