اتحادیه عرب خواستار کناره‌گیری بشار اسد از قدرت شد

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»؛ با وجود گذشت ماه ها از تحولات سوریه، این کشور هنوز روی آرامش به خود ندیده است. در آخرین دور از تحولات این کشور، اتحادیه عرب که تا کنون خود را به عنوان واسط دولت و معترضان سوری نشان داده و شروطی را برای اسد وضع كرده بود، پرده از سیاست کلان خویش برداشت و رسماً خواهان کناره گیری اسد از قدرت شد.

این اتحادیه پیشتر با فراخوانی سفرای خویش از دمشق و اعمال برخی تحریم ها بر رژیم اسد، خواستار انعطاف اسد در مواضع خویش شده بود که پس از عدم موفقیت در این امر، با تعیین شروطی سه گانه خواستار حل مسالمت آمیز درگیری ها در سوریه شد.

خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) شب گذشته در خبری اعلام کرده بود، در پی صدور عفو عمومی رئیس جمهور سوریه و تا پایان وقت اداری شنبه، 5255 نفر از بازداشت شدگان حوادث اخیر این کشور آزاد شدند؛ این در حالی است که ناظران اتحادیه عرب در سوریه از همکاری رژیم اسد با آنها و اجرای شروط این اتحادیه ابراز رضایت کردند.

با این وجود شامگاه روز گذشته رسانه های خبری از طرح اتحادیه عرب مبنی بر درخواست از اسد جهت کناره گیری از قدرت و واگذاری مسئولیت به معاون خود خبر دادند؛ خبری که حاکی از اهداف و سیاست متفاوت اعراب در برابر حکومت دمشق و بر خلاف آنچه در ظاهر امر بیان می کنند (ایجاد آرامش و برقراری اصلاحات در سوریه) است. 

وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در پایان نشست شامگاه یکشنبه خود از بشار اسد، رئیس جمهور سوریه خواستند اختیارات ریاست جمهوری را به معاون اول خود واگذار کند تا او با گفت‌و‌گوی سیاسی جدی با اپوزیسیون، دولت وحدت ملی تشکیل دهد.

در این طرح که آن را حمد بن جاسم، وزیر امور خارجه قطر در کنفرانسی خبری خواند، از دولت و همه طیف‌های اپوزیسیون خواسته شده ظرف دو هفته گفت‌و‌گوی سیاسی خود را با میزبانی اتحادیه عرب آغاز کنند.

هدف از این گفت‌و‌گو بر پایه طرح ارائه شده، تشکیل دولت وحدت ملی ظرف دو ماه است که حکومت و اپوزیسیون سوریه در آن مشارکت می‌کنند؛ بر پایه این طرح، از بشار اسد خواسته شده تمام اختیارات ریاست جمهوری را به معاون اول خود واگذار کند تا او نیز اقدام به تشکیل دولت وحدت ملی کند.

از زمان آغاز اعتراضات در سوریه، همواره برخی کشورهای عرب (نظیر قطر)، به دلایل متفاوت خواستار سرنگونی حکومت اسد بوده اند، از این رو همواره به دنبال ارائه طرح هایی به ظاهر دموکراتیک جهت سرنگونی اسد هستند.

کشور قطر که طی سال های اخیر به دنبال ارتقای جایگاه خود در منطقه بوده است با در پیش گرفتن دیپلماسی فعال (البته همسو با آمریکا) نقش فعالی در فشارها بر سوریه ایفا می کند؛ امیر این کشور راهکار حمله نظامی به سوریه به دلیل به اصطلاح حمایت از معترضان را مطرح کرده است. این رژیم با موج سواری بر تحولات منطقه و با استفاده از ابزارهای خویش نظیر شبکه الجزیره و دلارهای نفتی به دنبال استحکام موقعیت خویش در منطقه برآمده؛ به طوري كه تلاش فعال این کشور (اعزام جنگنده و کمک های مالی) در سرنگونی معمر قذافی در این راستا صورت گرفت.

شیخ حمد آل ثانی، نخست وزیر قطر در حاشیه اجلاس شب گذشته اتحادیه عرب به خبرنگاران گفت: اتحادیه عرب، از شورای امنیت سازمان ملل متحد هم برای این تغییرات در سوریه یاری می‌خواهد؛ این اظهارات به منزله گشودن راهی جهت مداخله نیروهای بین المللی در سوریه است.

عربستان سعودی نیز دیگر کشور فعال در اعمال فشارها بر سوریه است، این کشور که خود نیز درگیر حوادث موسوم به بهار عربی شده، تلاش وافری جهت سرنگونی اسد به خرج داده است؛ رقابت منطقه ای این کشور با جمهوری اسلامی دلیل مهمی برای سعودی ها جهت حمایت از سرنگونی اسد است.

جمهوری اسلامی و رژیم سعودی طی سال های اخیر همواره در کشورهای منطقه جهت توسعه و نفوذ خویش رقابت داشته اند؛ رقابت طرفین در لبنان، یمن، فلسطین، بحرین و غيره در این راستا بوده است. سعودی ها در تلاشند با سرنگونی اسد، شرایط را برای توسعه نفوذ خویش و ضعف جمهوری اسلامی به دلیل قطع ارتباط ایران با حماس و حزب الله (به عنوان دو بازوی ایران) فراهم كنند.

رژیم سعودی در ادامه اقدامات خصمانه خویش (همزمان اعلام رضایت ناظر اتحادیه عرب از روند تحولات این کشور) تصمیم گرفت ناظران خود را از میان هیئت ناظران اتحادیه عرب در سوریه خارج کند و از جامعه جهانی خواست حداکثر فشار ممکن را بر نظام سوریه برای متوقف کردن خشونت‌ها در این کشور به عمل آورد.
 
سعود الفیصل، وزیر امور خارجه عربستان سعودی یکشنبه در سخنانی در جمع وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب در قاهره، پایتخت مصر گفت: «این وضعیت نمی‌تواند ادامه داشته باشد. ما نمی‌توانیم شاهد قتل مردم باشیم و هیچ کس نمی‌تواند از ما به عنوان وسیله‌ای برای توجیه جنایت‌هایش در حق مردم سوریه یا سرپوش گذاشتن بر تجاوزهای خود بهره ببرد.»

وي افزود: «با توجه به اینکه دولت سوریه هیچ کدام از بندهای طرح اتحادیه عرب را اجرا نکرده، عربستان ناظران خود را از این کشور خارج خواهد کرد.»

این اظهارات در حالی از سوی الفیصل بیان می شود که دولت خودکامه سعودی طی ماه های اخیر ضمن سرکوب وحشیانه معترضان سعودی، اقدام به لشکرکشی به بحرین جهت سرکوب مخالفان این کشور كرده است؛ البته لازم به ذكر است هم اکنون ده ها هزار مخالف سعودی در زندان های این کشور بسر می برند.

وزیر امور خارجه عربستان سعودی همچنین گفت: «از جامعه جهانی می‌خواهیم مسئولیت‌های خود را بپذیرد. از برادرانمان در کشورهای اسلامی و همچنین دوستانمان در روسیه، چین، اروپا و ایالات متحده آمریکا هم همین درخواست را داریم تا هر وسیله ممکن را برای فشار بر سوریه به منظور قانع کردن دولت این کشور به اجرای تمام بندهای طرح اتحادیه عرب به کار گیرند.»

این سخنان الفیصل در حالی مطرح می‌شود که کمیته ویژه اتحادیه عرب برای پیگیری اوضاع سوریه، خواستار تمدید یک ماهه ماموریت هیئت ناظران در این کشور شده است.

ترکیه، اردن و برخی کشورهای دیگر نیز به دنبال حمایت از این پروژه علیه اسد هستند؛ البته لازم به ذکر است موضع اعضای اتحادیه عرب در برابر سوریه یکسان نیست و برخی کشورها نظیر عراق، یمن، الجزایر و لبنان مخالف سیاست در پیش گرفته شده از سوی این اتحادیه هستند.

وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواستند از طرح این اتحادیه (کناره گیری اسد از قدرت) که برای به اصطلاح پایان دادن به بحران سوریه ارائه داده‌اند، پشتیبانی کند.

لازم به ذكر است، دولت اسد با وجود برخی انتقادات نسبت به برخورد با معترضان، قول اجرای اصلاحات را در این کشور داده و تا کنون گام هایی در این راه برداشته است.

بررسی تحولات سوریه نشان می دهد که اعضای اصلی اتحادیه عرب، اتحادیه اروپا و دولت آمریکا در برخورد با تحولات سوریه ضمن بهانه تراشی هایی تحت عنوان نقض حقوق بشر و عدم رعایت دموکراسی و برخورد نادرست حکومت با معترضان، به دنبال خواسته اساسی خویش مي باشد که همان سرنگونی دولت دمشق به عنوان یکی از کشورهای مخالف غرب است؛ امری که منجر به پاره شدن حلقه مقاومت از ایران، سوریه و حزب الله حماس خواهد شد.