تحریم نفتی ایران و آینده امنیت انرژی اروپا

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»: تحریم از ابزارهای وارد کردن فشار بر کشور های معارض در روابط بین الملل محسوب می شود. این نوع از اعمال فشارکه غالبا جنبه اقتصادی دارد اغلب با فلج کردن جریان عادی اقتصادی کشور هدف ، راههای رسیدن به اهداف مورد نظر را پی گیری و فشار های مورد نظر را اعمال می نماید.

کشور های اتحادیه اروپایی تحت فشار آمریکا و در راستای همسویی با سیاست های خصمانه واشنگتن علیه ایران در تاریخ سوم بهمن ماه سال جاری تحریم نفتی علیه ایران را تصویب کردند و شرایط اعمال این تحریم را نیز به صورت فازبندی شده و از ابتدای جولای اعلام داشتند. در این رابطه چند نکته حائز اهمیت است که شناخت آنها درک بهتری از ماهیت این تحریم ها و اثر گذاری آنها بدست می دهد:

اولین مسئله وجود اختلاف بسیار زیاد بین اعضای اتحادیه اروپا در مورد تحریم ایران می باشد. در مورد تصویب این تحریم ، اعضای اتحادیه اروپا به دو گروه تقسیم شده بودند که خود دلیلی بر وجود شکاف مفرط بین اعضای این اتحادیه در قضیه مورد نظر می باشد. فرانسه، آلمان و انگلیس از تحریم های نفتی علیه ایران حمایت می کردند ولی کشورهایی مثل اسپانیا، یونان و ایتالیا با این تحریم مخالف بودند.

 

دلیل این مخالفت هم میزان نفت وارداتی این کشورها از ایران بود. این کشورها به ترتیب اسپانیا(6/14 درصد)، یونان (14درصد) وایتالیا(1/13 درصد) نفت از ایران وارد می کنند . براساس اطلاعات موجود تا قبل از این تصویب هیچ توافقی میان 27 عضو اتحادیه اروپایی در زمینه تحریم نفت ایران وجود نداشت ولی با فشار آمریکا این موضوع سرانجام تصویب گردید.

دومین مسئله مربوط به جایگزینی نفت ایران در سهم واردات انرژی اروپا می شود . هم اکنون ایران بعد از کشور های روسیه ، نروژ ، لیبی، و عربستان پنجمین صادر کننده نفت به اتحادیه اروپا می باشد که در مجموع 8/5 در‌صد نفت اروپا را تامین می نماید. در این رابطه این نکته حائز اهمیت هست که جایگزینی این مقدار نفت برای اروپا چالش های بسیار زیادی را بدنبال خواهد داشت.

 

به طور کلی اصطکاک انتقالی قیمت نفت حداقل برای چند ماه، احتمالاً باعث افزایش قیمت نفت در جهان خواهد شد تا کاهش آن. در ضمن بزرگی این اصطکاک بستگی دارد به سرعت اجرای این تحریم و اینکه آیا استثنایی در این میان وجود دارد یا خیر، چنانکه ایتالیا بشدت خواستار استثنا کردن شرکت انی از بخشی از این تحریم ها بود.

 

به علاوه صرف پخش خبر تحریم نفتی ایران باعث افزایش بهای نفت در بازارهای بین المللی شد.

 

در این رابطه می توان اشاره کرد به افزایش 92 سنتی هر بشکه نفت برنت دریای شمال که قیمت هر بشکه را به 78/110 دلار در هر بشکه رساند.

 

 افزایش 64 سنتی قیمت نفت وست تگزاس اینتر مدیت نیز از عوارض این اقدام بوده است، این در حالی هست که تاریخ اجرای این تحریم نفتی از ابتدای جولای اعلام شده است.

 

از طرف دیگر کشور های مدعی جایگزینی نفت ایران مانند لیبی توان لازم را از جهت تکنیکی برای جایگزینی ایران ندارد و عربستان نیز در صورت تامین نفت اروپا مرتکب اقدام خصمانه علیه ایران می شود که برای این کشور تبعات سنگین سیاسی در پی خواهد داشت.

سومین مسئله به وضعیت بد اقتصادی کشور های عضو اتحادیه اروپا  باز می گردد، کشورهای این اتحادیه بعد از بحران مالی اخیر در مقابل کوچکترین چالش های اقتصادی صدماتی جبران ناپذیر را متحمل می شوند و این در حالی است که تمام این فشارهای اقتصادی اخیر به صرف درخواست های امریکا تحمیل شده است.

 

در ضمن متولی اصلی این امر نیز کشورهای متحد اصلی آمریکا در اروپا می باشد که وابستگی چندانی به نفت ایران ندارند، در حقیقت کشور های دیگر این اتحادیه در این فرایند متحمل ضرر های هنگفت مالی می شوند، علاوه بر این عدم همراهی روسیه و چین با فشار های آمریکا اثرگذاری این تحریم ها را کاهش داده و دربدست نتایج مطلوب آمریکا وقفه ایجاد می کند و این خود عامل مهمی در دلسردی اعضای اتحادیه اروپا از این تحریم ها می شود.

در مجموع اقدام اخیر کشور های اروپایی در تصویب تحریم های نفتی علیه ایران با وجود شکاف در بین کشور های عضو اتحادیه، وابستگی نفتی به واردات از ایران، بحران مالی و شکنندگی اقتصادی کشورهای اروپایی و همچنین چالش های جایگزینی نفت ایران برای اعضای اتحادیه بیشتر از آن که به نفع منافع ملی اعضای این اتحادیه باشد در راستای منافع آمریکا و تابع فشار های سیاسی این کشور می باشد.