پشت پرده سیاست ضد سوری قطر چیست؟

به گزارش خبرگزاري حوزه بین‌الملل «خبرگزاری دانشجو» به نقل از پایگاه ایران دیپلماسی، این روزها شاهد هستیم که قطر تلاش می کند با استفاده از هر فرصت به دست آمده، نقشی کلیدی در کمک به مخالفان دولت بشار اسد بازی کند.

 

امیر قطر در مصاحبه اش با «بی. بی. سی» پیشنهاد کرده است که کشورهای عربی به منظور توقف کشتار و خونریزی در سوریه، نیروی زمینی خود را به این کشور اعزام کنند؛ استراتژی ای که بنا به گفته قاسم محبی، کارشناس مسائل خاورمیانه پس از شکست ماموریت بازرسان اتحادیه عرب در سوریه، قطر آن را در پیش گرفته است.

وی در پاسخ به این پرسش که چطور موضع قطر در قبال سوریه را توصیف می کنید، پاسخ داد: بخشی از این مسئله به ریاست دوره ای قطر در کمیته وزرای خارجه اتحادیه عرب برمی گردد؛ پس به ناچار بیش از دیگر کشورهای عربی با این قضیه درگیر است؛ اما دلیل دوم به تعبیر قطر از خیزش ها و تحولات اخیر در خاورمیانه با عنوان «بهار عربی» برمیگردد.

 

قیام های خیابانی اعراب در برابر دولت هایشان، همواره از سوی شبکه الجزیره و دیگر نهادهای سیاسی چون اتحادیه عرب، مورد حمایت بوده است؛ قطر در هر کشور آشوب‌زده‌ای به دنبال جای پا می گردد که این امر در مصر و لیبی زیاد و در بحرین و عربستان سعودی کمتر بوده است.

در مورد سوریه، از آنجایی که قطر از سوی عربستان حمایت می شود، طبیعی است که در مقایسه با مصر و یمن، از آزادی عمل بیشتری برخوردار باشد؛ درحالی که عربستان به طور کلی نسبت به خیزش‌های منطقه از خود روی خوشی نشان نداده است، اما اهمیت منافعش در سوریه باعث شده علنا به حمایت از مخالفان در اين كشور بپردازد و از آنجایی که علویون حاکم در سوریه، شیعه محسوب می شوند، عربستان این بحران را جنگ بین شیعه و سنی می خواند؛ همچنين ارتباطات قوی سوریه با ایران و نفوذ این کشور در سیاست های لبنان نیز انگیزه کافی را به عربستان برای دخالت در این کشور می دهد.

این اولین بار است که یک کشور عربی پیشنهاد دخالت یک نیروی مشترک عربی در یک کشور عضو اتحادیه عرب را می دهد.

 

این کارشناس در خصوص چرایی این مداخله نظامی و اینکه آیا می توان از این اتفاق به عنوان یک تغییر ماهیت در فعالیت اتحادیه عرب یاد کرد، گفت: درست است که قطر این پیشنهاد را داده است، اما نباید فراموش کرد که نقش قطر در این اتحادیه، آنقدرها هم تعیین کننده نیست.

 

حتی به نظر می رسد اتحادیه عرب از انجام چنین عملیاتی ناتوان است؛ اگر شورای امنیت از این اقدام پشتیبانی نکند، خود اتحادیه عرب نمی تواند چنین اقداماتی را انجام دهد. زمانی که این اتحادیه تصمیم گرفت ناظر حقوق بشر به سوریه بفرستد، شاهد بودیم که هیچ اجماع و اتفاق آرایی در میان اعضا به وجود نیامد؛ مداخله نظامی نیز فقط به بدتر شدن اوضاع کمک می کند.

محبی در این باره که درصورت مداخله نظامی در سوریه چه کسانی سود خواهند کرد، پاسخ داد: مسئله سوریه وارد مرحله جدیدی شده است؛ زیرا در رسیدن به راه حل، بن بست به وجود آمده و این کشور در آستانه جنگ داخلی قرار دارد.

 

ما شاهد این موضوع هستیم که اکثریت سنی این کشور، در مقابل دولت علوی و اقلیت علوی این کشور قرار گرفته اند؛ مشکل اینجاست که نه دولت توانایی ساکت کردن اعتراضات را دارد و نه معترضین توانایی سرنگونی حکومت را دارند. در درازمدت، طولانی شدن این جنگ فرسایشی می تواند زمینه مداخله خارجی را چه به صورت دیپلماتیک و چه به صورت نظامی فراهم کند.

تاکنون اتحادیه عرب در حل و فصل موضوع توفیقی نداشته است؛ پس حرکت بعدی می تواند از سوی شورای امنیت، اتحادیه اروپا یا ناتو صورت پذیرد؛ در همه این حالت ها برنده اصلی، عربستان، غرب و اسرائیل خواهند بود و چین و روسیه ضرر خواهند کرد.