چرا قطر از انقلاب‌هاي منطقه حمايت مي‌كند؟

گروه بين‌الملل «خبرگزاري دانشجو»؛ قطر، كشوري كوچك در خاورميانه با جمعيتي كمتر از يك ميليون نفر مي باشد كه به تازگي وارد بازی قدرت در منطقه شده است. شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر در مصاحبه‌ای با تلویزیون سی بی اس آمریکا به صراحت خواستار دخالت نیروهای خارجی در سوریه و اعزام نیروی نظامی به این کشور شده است.

قطر همچنین زمانی که روسیه و چین با وتوي قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل مانع از تصویب قطعنامه‌ مذكور علیه سوریه شدند، اين دو کشور را متهم کرد که با اين كارشان مجوز کشتار مردم سوریه را صادر کرده‌اند.

قطر در ماه‌های اخیر در صحنه سیاسی خاورمیانه خودنمايي كرده و در ميانجيگري میان اتیوپی و اریتره، در سومالی و اندونزی، دارفور و لبنان دخالتی موثر داشته است و اوايل این هفته نيز شیخ حمد توانست پیروزی دیگری به نام خود ثبت کند؛ اقدام حماس و الفتح برای تشکیل دولت متحد فلسطینی! گامی که با میانجیگری و هدایت قطر تا توافق فتح و حماس برای تشکیل دولت واحد فلسطینی پيش رفته است.

امیر قطر در حمایت خود از آن‌چه می‌خواهد از هیچ دست و دلبازی فروگذار نمی‌کند. قطر فقط میانجگیری نمی‌کند بلكه با سلاح، سرباز و پول هم سرمایه‌گذاری می‌کند. مبارزه علیه معمر قذافی با تانک‌ها و نیروهای ویژه قطر به شورشیان مخالف حکومت این توان را به آنها داد که خود را سازماندهی کنند. علاوه بر این قطر با راه انداختن شبکه تلویزیونی لیبی، مهمترین پل ارتباطی میان گروه‌های مختلف شورشیان را ایجاد کرد و اكنون هم گويا براي سوریه خوابی مشابه دیده است.

قطر پس از کودتای سال ۱۹۹۵توسط شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی علیه پدر خود به یک قدرت منطقه‌ای تبدیل شد. شیخ حمد دست به یک سری اصلاحات بلندپروازانه زد كه هدف از آن بهبود وضع معیشت ۳۰۰ هزار نفر جمعیتی بود که بر آنها حکومت می‌کرد. وي همچنین اولین انتخابات آزاد این کشور را برای سال ۲۰۱۳ وعده داده است.

از دیگر اقدامات قابل توجه وي برای مدرنیزه کردن قطر، ایجاد فرستنده تلویزیونی الجزیره بود که سال ۱۹۹۶به راه انداخت و به یکی از مهمترین ابزار سیاست قطر تبدیل شده است. فرستنده الجزیره از سوی امیر قطر حمایت مالی می‌شود و کاملا تحت نظر اوست.

اینکه قطر هم فرستنده تلویزیونی برای کشورهای دیگر راه‌اندازی می‌کند و هم سرباز به خاک‌شان اعزام می‌کند، ناشی از ثروت بیکران این کشور است که به ‌حکومت آن قدرت و نفوذ بخشیده. قطر با منابع گاز خود یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان است. در‌آمد سرانه متوسط هر خانوار قطری در سال ۲۰۱۰ معادل ۷۵ هزار یورو و شاخص رشد اقتصادی ‌آن 19.4 درصد بود. تقریبا یک و نیم میلیون کارگر مهاجر در این کشور مشغول به کارند.

با همه اینها این سوال به جای خود باقی می‌ماند که چرا امیر قطر از انقلاب‌های منطقه حمایت می‌کند. پاسخ را برخی تحلیلگران این می‌دانند که این تلاشی است برای جایگزینی حکومت‌های اسلامی در نقاطی که شورش یا انقلاب آغاز می‌شود؛ براي نمونه مي توان به كشورهاي تونس‌، لیبی و مصر که قطر بزرگترین حمایت‌های مالی را از نیروهای اسلام‌گرا در اين كشورها کرده است، اشاره كرد.

برخی تحلیلگران نیز این اقدامات را ناشی از جاه‌طلبی بیش از اندازه شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی می‌دانند و می‌گویند که وي از خلائی که در منطقه وجود دارد برای تثبیت قدرت خود استفاده می‌کند.

از طرف ديگر برخي از كارشناسان معتقدند كه حمايت قطر از حمله نظامي به سوريه ممكن است به روابط كشورهاي عربي با ايران به عنوان متحد سوريه و تضعيف جايگاه جمهوري اسلامي در منطقه مرتبط باشد.

به هر حال هدف واقعی شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی هر چه باشد، وي موقعیتی مناسب‌تر از اوضاع کنونی منطقه برای قرار دادن خود در مقام تعیین کننده جهت اصلی سیاست کشورهای عرب نخواهد یافت. 
 

منبع با اضافات : دویچه وله