قطر به مثابه ابزار دست آمریکا

گروه بين الملل «خبرگزاري دانشجو»: قطر از شیخ نشین های بسیار کوچک اطراف خلیج فارس می باشد که با جمعیت حدود یک و نیم میلیون نفر از کوچکترین کشورهای جهان محسوب می شود.

 

منبع درآمد این شیخ نشین صادرات نفت و گاز می باشد که با توجه به جمعیت اندک این کشور توان بالای اقتصادی را برای این کشور به ارمغان آورده است. از بعد سیاسی اما این کشور با توجه با نظریات روابط بین الملل به عنوان یک ریز قدرت، توانایی اثر گذاری جدی و قابل توجهی را نباید در مسائل اصلی منطقه و خاورمیانه داشته باشد.

 

ولی در دنیای واقع شرایط به شیوه دیگری است. در مسائل اخیر جهان عرب این کشور نقش فعالی داشته بصورتی یک شکاف بین توانایی های این کشور و اقدامات آن در عرصه سیاست خارجی به چشم می خورد.

تحلیل گران سیاسی برای نوع رفتار قطر در منطقه دو وجه قائل شدند: یکی وجه میانجی گرایانه و دیگری وجهه ابزاری. در بعد میانجی گرایانه به عملکرد این کشور در کشیدن گروه های فلسطین به میز مذاکره، میانجی گری در دگیری های یمن (حوثی ها و دولت مرکزی)، حضور در دارفور سودان و همچنین ایفای نقش میانجی در جنگ 22 روزه غزه  اشاره می شود.

 

از طرف دیگر حضور قطر در لبنان و اعمال دیپلماسی فعال میان گروه های لبنانی و.....از دید بسیاری از علمای سیاست نشان دهنده فعالیت دیپلماتیک کشور قطر می باشد. ولی زمانی که به موضوع نگاهی دقیق تر می کنیم همبستگی زیادی بین رابطه این کشور با آمریکا، سیاست های واشنگتن در خاورمیانه و دیپلماسی قطر مشاهده می کنیم. به اصطلاح دقیقتر قطر جهت گیری های منطقه ای خود را در مسیر سیاست خارجی آمریکا برنامه ریزی می کند.

در بسیاری از میانجی گری ها تصمیم آمریکا به اجرا گذاشته می شود. بسیاری معتقدند حتی توجه آمریکا به قطر عاملی براي مهار خودسری های منطقه ای عربستان می باشد. با تامل در این نظرها و مواضع این ایده برجسته تر می شود که بعد ابزاری روابط قطر و آمریکا بر سایر جنبه های قضیه برتری دارد، منابع اصلی ثروت قطر نفت وگاز می باشد که تماما توسط کمپانی های آمریکایی مورد بهره برداری قرار می گیرد. علاوه بر این حضور پر رنگ نظامی آمریکا در این کشور همواره موجب شده است تا این کشور به نوعی تضمین امنیتی داشته باشد و قدرت چانه زنی بالایی را در مذاکرات اعمال کند.

از طرف دیگر حضور آمریکا در قطر موجب نزدیکی روابط قطر و اسرائیل شده که خود عامل توجه بیشتر دولتمردان آمریکایی به قطر شده است. در این رابطه مشاهده می شود که حتی با افشای برخی از اسناد روابط قطر – تل آویو مقامات عربستان به وحشت می افتند تا حدی که طلال بن عبدالعزیز، برادر ناتنی شاه سعودی در جریان دیدار با سه تن از شخصیت‌های عربی در منزلش در قاهره، از سیاست حکام قطر که به نفع اسرائیل و در خدمت اهداف این رژیم ضد اعراب و فلسطینی‌ها است، به شدت انتقاد می کند.

 

علاوه بر این شاهزاده طلال تاکید کرد که خاندان آل ثانی در مرحله آتی تلاش خواهند کرد تا عربستان را تجزیه کرده و آل سعود را در کشور کوچک «مکه و مدینه» محاصره کنند و بخشی از عربستان در مناطق مرزی اردن را برای اسکان آوارگان فلسطینی اختصاص دهند.

در قضیه سوریه نیز قطر  بنا بر روزنامه القدس العربی دوشنبه 27 فوریه (8 اسفند) نوشت: حمد بن جاسم آل ثانی، نخست وزیر و وزیر امور خارجه قطر برحمایت کشورش از مسلح کردن گروه های مخالف نظام سوریه با انواع سلاح‌ها تاکید کرد.

بنا بر این گزارش، روزنامه القدس العربی اعلام کرد: حمد بن جاسم آل ثانی که برای دیداری رسمی به نروژ رفته است، گفت که باید با انواع سلاح‌ها از گروه های مخالفی که با نظام سوریه می جنگند، حمایت کنیم. شورای امنیت به مسئولیت های خود در قبال سوریه عمل نکرده است.

 

حمد بن جاسم در ادامه اضافه کرد: ما نیازمند ائتلاف ضد سوری هستیم اما هسته مرکزی این ائتلاف باید عربی باشد.

در نهایت مشاهده می شود که قطر نقش میانجی گری هم که در کشور های منطقه اعمال می کند تحت تاثیر و زیر نفوذ ابزاری دولت آمریکا قرار دارد.

 

به بیانی دیگر قطر ابزاری تعریف می شود که آمریکا از آن استفاده می کند برای نفوذ در اعراب، میانجی گری، دخالت، جبهه گیری در برابر مخالفان آمریکا و.... . در نهایت این ایده پر رنگ تر می شود که این سطح از تحرکات بصورت منطقی قابل انتساب به قطر نیست بلکه در خدمت منافع آمریکا در منطقه است.