حقوق بشر، تجارت تسلیحات و عربستان

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو» - بهزاد حلال خور؛ حقوق بشر از جمله واژه هایی بوده و هست که در جهان فعلی موجب تغییرات زیادی در ادبیات سیاسی کشورها شده است. در فاصله ای نه چندان دور بسیاری از کشور ها تمنیات سیاسی خود را بدون دغدغه حقوق بشر پی می گرفته اند و مانعی هم از جهت رعایت این مقوله نداشتند. ولی از دهه های اخیر، این واژه اغلب از جهت کاربرد های سیاسی و ابزاری برای اعمال فشار مورد توجه واقع شده است.

 

اما در بسیاری از موارد به دلایل متنوع از اعمال فشار واقعی به ماهو حقوق بشری اغماض می کنند  و برخوردی دوگانه را به معرض نمایش می گذارند. از میان نمونه های مختلف این چشم پوشی عربستان را می توان از بارزترین کشور های ناقض حقوق بشر دانست که به کررات از سوی سازمان های دیده بان حقوق بشری به عنوان ناقض بزرگ حقوق بشر مورد شناسایی واقع شده است. برخورد با این کشور اما رنگ و بوی دیگری می یابد ، هیچ فشار جدی و معنی داری بر این کشور وارد نمی آید و  حکام این کشور همچنان به سیاست های غیر انسانی خود در قبال مردم خود ادامه می دهند. با این تفاسیر این سوال پیش می آید که چرا؟

 در پاسخ به این سوال ابعاد مختلفی را می توان لحاظ کرد. تجارت تسلیحات را می توان از مهمترین آن ها دانست. عربستان از جمله متحدین اصلی و استراتژیک آمریکا در خاورمیانه محسوب می شود و همچنین آن کشور از بزرگترین تولید کنندگان نفت در جهان می باشد که خود این مطلب نیز از اصلی ترین دلایل توجه غرب به این کشور می باشد ولی در کنار داشتن نفت و به عنوان عوارض جانبی این وضعیت، درآمد حاصله از فروش فراورده های نفتی نیز مورد توجه غرب قرار دارد که به عربستان توان خرید تسلیحاتی بسیار بالایی می دهد و از این جهت این کشور در میان تمامی کشور های منطقه و حتی جهان جایگاه خاصی دارد. کشور های غربی ومخصوصا امریکا، انگلیس ، فرانسه و آلمان از اصلی ترین تولید کنندگان تسلیحات در سطح جهان می باشند و برای آنان بسیار خوشایند می باشد که بتوانند سهمی از منابع پولی عظیم ناشی از درآمد های نفتی عربستان داشته باشند.

 

به عنوان مثال اخیرا در سفری  که وزیر دفاع عربستان سعودی به لندن داشته است قرارداد خرید 27 جنگنده تایفون را به مبلغ 795 میلیون دلار امضا کرد. جالب این که این شرکت به علت بحران مالی در حال ور شکستگی بود و با این تزریق مالی نجات پیدا کرد. همچنین عربستان اعلام نمود که قصد دارد خرید تسلیحات خود را از آمریکا از 60 میلیارد دلار به 90 میلیارد دلار برساند. تزریق مالی، در چنین حجمی در شرایط فعلی برای اقتصاد این کشور ها می تواند بسیار حیاتی باشد و بسیاری از صنایع نظامی و استراتژیک این کشور ها را از ورشکستگی نجات دهد لذا مقوله حقوق بشر و نقض آن توسط عربستان با توجه به تفاسیری که ذکر شد از اهمیت درجه چندمی برخوردار می شود و نقض آن توسط حکام عربستان  اصلا تغییری در سیاست های غرب نسبت به این کشور پدید نمی آورد. جالب آنکه عربستان از لحاظ حقوق بشری در وضعیت بسیار اسف باری قرار دارد .

 عربستان از زمان روی کار آمدن آل سعود تاکنون به طور مستمر  حقوق شیعیان را  که حدود 25 درصد جمعیت این کشور را تشکیل می دهند نقض کرده است. این کشور با اعلام وهابیت به عنوان رویکرد رسمی این  کشور، بقیه گروههای مذهبی را مورد سرکوب شدید قرار داده است. در این کشور هیچ گونه حزب، تشکل سیاسی یا نهاد مدنی اجازه فعالیت ندارد و حتی این کشور قانون اساسی رسمی  ندارد بلکه یک منشور از قواعد اداره کشور دارد که به طور رسمی و با تشریفات مورد تایید قرار نگرفته است و در آن بصورت خاص تاکید بر وراثتی بودن سیستم سیاسی عربستان سعودی می شود. در این کشور حکمران اجازه دارد بر طبق قاعده ای به نام صدور احکام به رای هرگونه تفسیر از هر ماده و قانونی  انجام بدهد.

 

با توجه به شواهدی که ذکر شدگزارش رسمی سازمان عفو بین الملل از موارد متعدد نقض حقوق بشر و حق انسان دور از انتظار نخواهد بود. براساس گزارش سازمان عفو بین الملل بسیاری از زندانیان عربستانی تنها به جرم آزادی بیان بازداشت شده اند. طبق اعلام این سازمان بسیاری از بازداشت شده گان قبل از عمل و فقط به صرف داشتن قصد تظاهرات ضد حکومتی بازداشت شده اند  همچنین بسیاری از این زندانیان مورد شکنجه و بد رفتاری جنسی قرار گرفته اند.

با توجه به مسائل مطرح شده توسط سازمان های حقوق بشری که اتفاقا غربی نیز هستند و نقض حقوق بشر در این کشور را تایید می کنند کمپانی های اسلحه سازی نیز بخشی از غرب می باشند به همین دلیل حقوق بشر به نفع تجارت اسلحه در مورد عربستان به حاشیه رانده می شود و این کشور بدون وجود فشار های بین المللی همچنان نقض حقوق بشر می کند.