روابط آذربایجان- اسرائیل و تهدید محیط امنیتی ایران

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»: آذربایجان به عنوان کشوری کوچک در حد فاصل بین روسیه وایران قرار دارد. این کشور از جهت منابع نفتی غنی محسوب می شود و تنها کشور با اکثریت مسلمان در منطقه قفقاز محسوب می گردد. ازلحاظ نظام سیاسی این کشور سکولار بوده و به نوعی پیرو مکتب کمالیست های ترکیه محسوب می شود . این کشور با ایران نیز روابط بسیار عمیق وتاریخی  بوده و همانند ایران اکثریت ، مردم آن شیعه هستند.

با تمام موارد ذکر شده در حال حاضر این کشور درحال برقراری رابطه دوستانه با اسرائیل می باشد ، مسئله ای که به طور جدی محیط امنیتی ایران را دستخوش خطر می نماید. بعد از فروپاشی شوروی اسرائیل به دنبال نفوذ به کشور های  تازه تاسیس به این کشور توجه ویژه ای مبذول داشت. روابط اسرائیل و آذربایجان در حوزه های تجاری و امنیتی با توجه به مسائلی نظیر برنامه های تجاری ،فرهنگی ، تبادلات علمی  و برگزاری جشن فرهنگی اسرائیل در آذربایجان  گسترده شد.

 

در این خصوص روابط اسراییل و اذربایجان در سطح سران این  دو کشور ادامه یافت. از لحاظ تجاری نیز آذربایجان از زوایای مختلفی مورد توجه اسرائیل است. در حال حاضر بعد از ترک سل کمپانی اسرائیلی بک سل دومین شرکت مخابراتی بزرگ ترکیه محسوب می شود. این کشور همچنین دارای منابع نفتی گسترده ای می باشد که مورد توجه سرمایه گذاران اسرائیلی برای تضمین امنیت انرژی این کشور واقع شده است.

اما به نظر می رسد که مسائلی ذکر شده در درجه دوم اولویت قرار داشته باشند چرا که  بیشتر از تمام همکاری های اقتصادی و فرهنگی این دو کشور همکاری های سیاسی آنان حساس به نظر می رسد.  در حال حاضر اسرائیل برنامه های مختلفی را برای نوسازی ارتش آذربایجان در حال اجرا دارد. قرارداد ساخت مشوک های ضد تانک ، توپخانه های مدرن، موشک های ضد هواپیما و سایر مسائل نظامی از این دست از طرف اسرائیل در آذربایجان در حال انجام است.در این خصوص گفته می شودمقامات دو کشور قصد دارند در سال 2012 روابط نظامی خود را به سطح 1.6میلیارد دلار برسانند.

در این خصوص دیدار شیمون پرز رئیس جمهور اسرائیل از صنایع نظامی جدید این کشور حائز اهمیت می باشد. از لحاظ امنیتی این همکاری ها حتی بیشتر خطر ناک به نظر می رسد. در دیداری که در سال 2001 بین روسای جمهور دو کشور بر گزار شد دو کشور تاکید کردند که در مقابله با تروریسم بین المللی موضع یکسانی دارند لذا همکاری های اطلاعاتی و امنیتی خود را گسترش می دهند و در این خصوص موساد به آذربایجان کمک های اطلاعاتی می کند. در خصوص اقدامات اخیر اطلاعاتی این دو کشور باید ذکر شود که گمان ها بر دخالت آذربایجان در ترور شهید عماد مغنیه بسیار قوت دارد.  
 

در این خصوص روابط اسرائیل و آذر بایجان آن هم در این سطح به وضوح تهدیدی برا امنیت سرزمینی ایران می باشد چرا که علی رغم روابط تاریخی و زمینه های مشترک همکاری میان ایران و آذربایجان تمایل این کشور به همکاری با اسرائیل به نوعی ارسال پیام خطر به ایران می باشد.در این خصوص هشدار از طرف ایران به آذربایجان در سالهای 2004 همچنین هشدارهای اخیر ایران به این کشور در سال 2012 نشان دهنده آگاهی ایران از این خطر بالقوه می باشد.

 

خطر وقتی جدی تر به نظر می رسد که انگیزه اصلی از این روابط کم کم به چشم می خورد. طبق خبری که در مجله معروف فارن پالیسی انتشار یافت اسرائیل اعلام نمود که قصد دارد برای حمله به ایران از خاک آذربایجان استفاده کند و در 340 مایلی مرزهای ایران هوا پیمای جنگنده پیاده کند. با توجه به مطالبی که گفته شد به سادگی تهدیدی که از طرف آذربایجان نسبت به محیط امنیتی ایران وجود دارد وقوف می یابیم .  هدف واقعی اسرائیل از ارتباط با این کشور هم فرا تر از پوسته فرهنگی واقتصادی اش به نوعی تهدید ایران از طریق نزدیک ترین همسایگانش می باشد.