با توجه به ریزش‌های بعد انقلاب لازم است تاریخ جدیدی از عرصه‌های مهم صدر اسلام نگاشته شود

به گزارش خبرنگار فرهنگي «خبرگزاری دانشجو»، محمد حسین رجبی دوانی ديروز با حضور در غرفه کانون اندیشه جوان در نمایشگاه بین المللی کتاب به بررسی تاریخ اسلام و مسائل مرتبط با این موضوع پرداختند.

وی در ابتدا گفت: متاسفانه تا چندی پیش تاریخ اسلام در سطح محافل علمی مورد توجه قرار نمی گرفت و در حوزه های علمیه ما نیز به عنوان بحثی حاشیه ای، آن هم اگر علما خود لازم می‌دانستند بررسی و تحقیقی داشته باشند مورد مطالعه قرار می گرفت و تاریخ اسلام به عنوان دروس ثابت و لازم حوزه های علمیه نبود.

 

رجبی دوانی در ادامه گفت: دانشگاه ها هم به دلیل اینکه در دوران طاغوت احداث شده بود و با توجه به اینکه در مسیر خاصی حرکت می کردند، طبیعتا تاریخ اسلام به عنوان یک بحث اساسی در آنها مدنظر قرار نمی‌گرفت و بیشتر به بحث ایران قبل از اسلام توجه می شد. به دوره های اسلامی که پرداخته می شد نیز هدف این بود که به گونه ای القاء شود که اسلام باعث انحطاط ایران شده بود.

وی گفت: تنها در دانشگاه الهیات دانشگاه تهران رشته ای به عنوان تاریخ ملل اسلامی بود، لذا پژوهش‌های خاص و برجسته ای در عرصه تاریخ مشاهده نمی‌کردیم، ولی برخی از علما همانند مرحوم علامه عسگری و استاد علی دوانی (ره) و آیت الله سبحانی و رسولی محلاتی به پژوهش‌هایی در تاریخ پرداختند که بی سابقه بود.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) با بیان اینکه منابع اصلی تاریخ اسلام نیز آثاری بود که از اهل تسنن باقی مانده بود و ممکن بود مردم را به اشتباه و اشکال بکشانند، گفت:این عوامل سبب شد این بزرگواران  آثاری را به وجود بیاورند.

وی اظهار داشت: در دانشگاه نیز ما معدود افرادی می بینیم که در عرصه تاریخ اسلام فعالیت کردند، اما این فعالیت‌ها خالی از تعصبی بود که علما نسبت به حوادث اسلام و آنچه بر اهل بیت گذشته بود، اما به مرور می‌بینیم که تحقیقاتی به وجود آمد و تاریخ امامت را مورد بحث قرار دادند که از علامه عسگری و هاشم معروف حسنی و باقر شریف القریشی در این زمینه می توان نام برد که بیشتر شیعه های لبنانی و یا عراقی بوده اند که این نشان می دهد در ایران به این مسئله توجه کافی نشده است.

 

 

رجبی دوانی افزود: سپس مشاهده می شود که آقایان مهدی پیشوایی و رسول جعفریان و برخی دیگر به برکت انقلاب اسلامی در این زمینه فعالیت های را عرضه کردند، اما من هنوز معتقدم در بخش تاریخ اسلام آنچنان که باید کار صورت نگرفته است.

دید نقادانه و تحلیل وقایع تاریخ در ایران انجام نشده و جو حاکم تاریخ توصیفی است

 

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) در ارتباط با توصیفی بودن کارهایی که در ایران انجام شده است، گفت: متاسفانه ما هنوز از قید توصیف خارج نشده ایم و اگر چه به آن نیز نیاز است، اما یک دید نقادانه و تحلیل وقایع تاریخ در ایران انجام نشده است و جو حاکم هنوز تاریخ توصیفی و یا نقلی است، و جنبه توصیفی بر جنبه تحلیلی آن غلبه دارد.

وی با بیان اینکه رهبر معظم انقلاب بارها به خواندن تاریخ و گرفتن درس از آن تاکید کرده اند، گفت: اگر ما در بخش تاریخی تحلیل نداشته باشیم و صرفا به نقل آن اکتفا کنیم، با توجه به اینکه در گذشته نیز این نقل وجود داشته است، باعث می‌شود تاریخ کاربردی نشود

 

رجبی دوانی افزود: اگر تاریخ را به صورت تحلیلی به کار ببریم می تواند بسیار آموزنده باشد و برای کسانی که درد دین دارند و نگران انجام تکلیف در پیشگاه الهی هستند می تواند بسیار خط دهنده باشد.

وی در ارتباط با مشکلات نشر پایان نامه های دانشگاهی گفت: پایانامه ها مقطع دکتری با توجه به اینکه تاکید می شود که نباید جنبه توصیفی داشته باشد و عمدتا باید یک مسئله را حل کرده باشد، می‌توانند زوایای مبهم آن مسئله را روشن کرده باشد، اما متاسفانه مشاهده می کنیم این پایان نامه ها در کتابخانه ها خاک می خورند.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) افزود: ناشرین در کشور ما به بازار نگاه می کنند و محتوا مورد توجه قرار نمی گیرد؛ به همین دلیل باید یک هماهنگی میان وزارت علوم، فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد نخبگان وجود داشته باشد که فارغ از جنبه های مادی به حمایت از پایان نامه ها بپردازند.

وی در ارتباط با میزان قابلیت رسانه ای شدن بخش هایی از اسلام گفت: زوایای مهم تاریخ اسلام وجود دارد که می تواند در قالب فیلم و مجموعه های تلویزیونی به مردم عرضه شود که هم اطلاعات آنها بالا می‌رود و هم بینش و آگاهی مردم را افزایش دهد.

رجبی دوانی فیلم مختار را نمونه موفق و موثری در این زمینه دانست و گفت: بسیاری از مردم ما شناختی از مختار نداشتند و با این فیلم فراز مهمی از تاریخ اسلام را به تصویر کشیده شد که در مردم شیفتگی و علاقه نسبت به دانستن تاریخ اسلام ایجاد کرد.

نباید به بهانه اینکه نمی‌توان صورت امامان را به تصویر کشید این دوران مهم تاریخ مورد غفلت قرار گیرد

 

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) گفت با توجه به اینکه بعضی از علمای ما معتقدند نمی توان سیمای امامان را به تصویر کشید، باید تدبیری اندیشیده شود و نباید به بهانه اینکه نمی‌توان صورت امامان را به تصویر کشید این دوران مهم مورد غفلت قرار گیرد و هزینه های فراوان از بیت المال صرف ساختن مواردی شود که چندان مهم نیست.

وی گفت: ساختن فیلم های یوسف پیامبر و سلیمان نبی از اولویت های ما نیست، اولویت اول ما امامان و اصحاب آنان است که برای ما درس آموزی دارند. چه ضرورتی دارد که ما یوسف پیامبر و سلیمان نبی را تبلیغ کنیم و بگوییم حساب یهود از صهیونیست ها جدا است. ما باید در درجه اول الگوهای عظیم اهل بیت را تببین کنیم.

رجبی دوانی افزود: بسیاری از مردم نمی دانند که چرا امام حسین (ع) در برابر با یزید قیام کرد و چرا امام حسن(ع) صلح را پذیرفت و یا اینکه چرا امام صادق(ع) خلافت را رد می کند و امام کاظم(ع) با هارون مقابله می کند و چرا امامین عسکریین در منطقه نظامی تحت حصر قرار گرفتند.

با توجه به ریزش‌های بعد انقلاب لازم است تاریخ جدیدی از اسلام در عرصه های مهم همانند دوره رسول خدا(ص) و دوران 30 ساله امامت امیر المومنین (ع) نگاشته شود

 

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) گفت: این موارد برای مردم سوال هستند و بهترین راه جواب دادن به این سوالات ساختن مجموعه های تلویزیونی است که می‌تواند مردم را از سخنرانی های فراوران و خواندن کتاب های متعدد بی‌نیاز کند.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه فتنه های زیادی بعد از انقلاب به وجود آمد و ریزش های فراوانی از اصحاب سابق انقلاب و امام داشتیم لازم است که یک تاریخ جدیدی از اسلام در عرصه های مهم و تاریخ ساز همانند دوره رسول خدا(ص) و دوران 30 ساله امامت امیر المومنین (ع) و ... نگاشت و حوادث آن دوران را به خوبی تجزیه و تحلیل کرد.

اگر کسی اطلاعات تاریخی نداشته باشد نمی‌تواند ریزش‌های انقلاب را تحلیل کند و ممکن است به اصل انقلاب شک کند

 

رجبی دوانی گفت: بعد از انقلاب متاسفانه مشاهده کردیم بعضی در جایگاه مرجعیت و روحانیت در برابر امام و انقلاب ایستادند و اگر کسی اطلاعات تاریخی نداشته باشد نمی تواند این اتفاقات را تجزیه و تحلیل کندو و ممکن است در اصل انقلاب و روحانیت شک کند.

کتاب‌های تاریخی که می‌واند در بصیرت‌بخشی به مردم کمک کند

 

وی در انتها به معرفی کتاب های تاریخی که می تواند در این زمینه به مردم کمک کند پرداخت و گفت: آثار علامه جعفر مرتضی آملی، کتاب جعفر هاشم حسنی «زندگی دوازده امام (ع)»، کتاب زندگانی تحلیلی پیشوایان ما نوشته عادل ادیب و کتاب سیاسی فکری امامان شیعه از رسول جعفریان می تواند با تحلییل هایی که ارائه کرده اند به مردم خط بدهد و آنان را نسبت به وظایفشان روشن و آگاه کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) گفت: در نهایت، با توجه به حوادث سی سال گذشته لازم است تاریخ جدیدی از صدر اسلام با ادبیات امروز نگاشته شود.