شهید آیت الله صدوقی؛ شهید آیت و صفا

گروه فرهنگي «خبرگزاری دانشجو»؛ شهيد آيت الله صدوقي از ياران صديق و با وفا و سي ساله امام امت بود. وي يار امام و ياور ملت محروم بود که به حق در عمل نشان داده بود. وي نمونه اي از امام امت بود که بدون ترديد همه خصائل اخلاقي و روحي و ابعاد حضرت امام و انبياء و صلحاء در وي جمع و خلاصه شده بود.

ولادت و تحصیل

آیت الله صدوقی در سال ۱۳۲۷ هجری قمری، در خانواده ای روحانی در یزد متولد شد. در سن هفت سالگی پدر، و در سن نه سالگی مادر خویش را از دست داد و تحت سرپرستی پسرعمویش قرار گرقت.

وی تحصیلات حوزوی را تا حدود لمعه و قوانین در مدرسه عبدالرحیم خان یزد به پایان رساند و جهت ادامه تحصیلات عازم اصفهان شد و سال بعد برای ادامه تحصیل به قم عزیمت و حدود ۲۱ سال جهت کسب علوم و معارف اسلامی و استفاده از محضر اساتید بزرگ در آن شهر اقامت گزید.

صدوقی در سال ۱۳۳۰ شمسی به یزد مراجعت کرد و بنا به پیشنهاد روحانیون سرشناس یزد، در آن شهر ماند و به تدریس مشتاقان پرداخت و با ایجاد تغییراتی، مدارس دینی را نوسازی نمود. از جمله بزرگانی که از محضر وی استفاده کردند، می توان از آیت الله فاضل لنکرانی، شهید قدوسی، شهید مطهری، محمدتقی جعفری و آیت الله جنتی نام برد.

امام و آیت الله صدوقی

آیت الله صدوقی پس از چند سال اقامت در یزد، عازم قم شد و در آنجا با امام(ره) که از مدرسین بزرگ حوزه بودند، بیش از پیش آشنا شد. آیت الله صدوقی، هفته ای چند جلسه به خدمت ایشان می رسیدند.

با شروع نهضت امام(ره) در سال ۱۳۴۱ و ادامه آن، آیت الله صدوقی نیز با نهضت ایشان همراه و همگام شد و نقش بزرگی را در سازماندهی روحانیون وروشنگری مردم یزد ایفا کرد و از آن تاریخ در تمام فراز و نشیب های حرکت انقلاب اسلامی از یاران امام(ره) بود و از مروّجان افکار متعالی رهبر کبیر انقلاب اسلامی به شمار می آمد.

وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از طرف مردم یزد، برای تدوین قانون اساسی راهی مجلس خبرگان شد و در راه تثبیت اصل ولایت فقیه، تلاش فراوانی از خود نشان داد. ایشان همچنین ۱۱ مرداد سال 13۵۸ به عنوان نماینده امام (ره) و امام جمعه یزد برگزیده شد و به روشنگری و ارشاد مردم همت گماشت.

سرانجام آیت الله محمد صدوقی ۱۱ تیر ۱۳۶۱مطابق با دهم ماه مبارک رمضان سال ۱۴۰۲ قمری، پس از ادای نماز جمعه در حالی كه جایگاه را ترك می كرد، منافقی با به آغوش كشیدن آن بزرگوار و منفجر كردن نارنجكی كه در دست داشت، ایشان را در خون خود غوطه ور ساخت. در این ترور كه در ادامه سیاست و روش پلید منافقان كوردل جهت حذف فیزیكی چهره های فعال، مؤثر و شاخص انقلاب اسلامی صورت گرفت، آن شهید بزرگوار كه به حق، شیخ الشهداء و چهارمین شهید محراب نامیده شده است، به آرزوی دیرین خود رسید و به معراج خود كه شهادت بود، دست یافت.

بخشي از پيام حضرت امام خميني(ره) به مناسبت شهادت آيت الله صدوقي

«طبع يک انقلاب فداکاري است. لازمه يک انقلاب شهادت و مهيا بودن براي شهادت است. صدوقي عزيز رضوان الله عليه شهيد بزرگي که در تمام صحنه هاي انقلاب حضور داشت و يار و مددکار گرفتاران و مستمندان بود و وقت عزيزش صرف در راه پيروزي اسلام و رفع مشکلات انقلاب مي شد و براي خدمت به خلق و انقلاب سر از پا نمي شناخت.

اين جانب دوستي عزيز که بيش از ۳۰ سال با او آشنا و روحيات عظيمش را از نزديک درک کردم از دست دادم و اسلام خدمتگزاري متعهد و ايران فقيهي فداکار و استان يزد سرپرستي دانشمند را از دست داد و در ازاء آن به هدف نهايي که آمال اين شهيدان است نزديک شد. من به پيشگاه مقدس بقية الله الاعظم روحي فداه و ملت عزيز و اسلام عزيزتر تبريک و تسليت عرض مي کنم.»

در اندیشه مسلمانان

از ویژگی های شهید صدوقی، نگاه ایشان به تمام زوایای جهان، به ویژه جهان اسلام بود. آن شهید بزرگوار با اطلاع دقیق از محیط و زمان، خود را به عنوان یک برادر دلسوز، برای همه مسلمانان جهان می دانست و در برابر وضعیت و تفکر مسلمان دیگر کشورها، حساس بود. ایشان در اطلاعیه ها و پیام هایی که به ملت های مسلمانان جهان می فرستاد، با تکیه بر نقش استکبار جهانی در ایجاد تفرقه میان مسلمانان، مؤمنان را از حس خودپرستی برحذر می داشت و محبوب ترین انسان ها را نزد خداوند، با تقواترین افراد معرفی می کرد.

مدیری مدبّر

شهید صدوقی، دانشوری اندیشمند و مدیری توانا بود که با حق مداری و مردم داری در مدیریتِ بحران ها، کارهای شگفتی از خود نشان می داد. وی با تأکید بر رعایت حدود الهی و پافشاری بر حفظ ارزش ها، مردم را جذب می کرد و در عین حال با مُدارای خود، اصول دینی و اخلاقی آنان را متزلزل نمی ساخت. شهید صدوقی با راهنمایی های خود، بحران های پیچیده جامعه را به گونه ای حل و فصل می کرد که اصول دینی خدشه دار نشود.

روح جوان پذیری

شهید آیت اللّه صدوقی، نه تنها با احترام به بزرگان مقام آنان را در اجتماع ارج می نهاد، بلکه در جذب جوانان و تربیت آنان نیز تلاش وافری از خود نشان می داد. زمانی که آن بزرگوار به یزد آمد، حدودا 45 ساله بود، ولی چنان با نسل جوان صمیمی شد که بیشتر شرکت کنندگان در نماز جماعت ایشان، جوانان بودند؛ چرا كه شهید صدوقی می دانست که با ورود جوانان به مساجد، آنها آداب و سنت های اسلامی را فرامی گیرند و در محیط مسجد و مسجدیان، پایبندی بیشتری به اسلام از خود نشان خواهند داشت.

شهید صدوقی در نگاه بزرگان

مرحوم استاد علامه طباطبایی رحمه الله از دانشمندانی بود که بیشتر وقت خود را به تدریس و مطالعه اختصاص می داد تا دید و بازدید، ولی در مورد شهید محراب آیت اللّه صدوقی، استثنا قایل بود و با تواضع خاصی در مورد ایشان می فرمود: «صدوقی، شخص ظریفی است و زحمات زیادی برای اسلام کشیده است.»

همچنین عارف بزرگوار آیت اللّه بهاءالدینی درباره ایشان می گوید: « او عالم مجاهدی بود که در مکتب تشیّع و اهل بیت عصمت و طهارت، از مفاخر روحانیت محسوب می شد.»

مقام معظم رهبری در مورد شهید صدوقی می فرمایند: «این عالم ربّانی که یکی از ارکان اسلام و بانیان انقلاب اسلامی ایران بود، با مبارزات خود در دوران اختناق و مقاومتش در برابر دشمن و با ایثار و فداکاری اش پس از انقلاب و حضورش در همه صحنه های حساس و سازنده، سند افتخاری برای جامعه روحانیت و نمونه ای از یک عالم مبارز و مجاهد اسلام بود. وجود با برکت او می توانست در عرصه پیکار حق علیه باطل کارساز و مشکل گشا و رهنما باشد و حیاتش، مشحون از جلوه های مبارک حیات طیّبه اسلامی بود. او از شهادت بیمی نداشت و با حضور خود و عمل صالح خود، آمادگی اش را برای شهادت اعلام می کرد».

روحانیت از دیدگاه شهید صدوقی

شهید صدوقی، روحانیت را چنین توصیف می کرد: «روحانیت نه تنها از شهادت نمی هراسد، بلکه عاشق شهادت است و تاریخ سرخ تشیّع، ثابت کرده است که ملت مسلمان، همیشه شخصیت های ارزنده خود را فدای هدف کرده است.»

ایشان هم چنین با اشاره به مسئله ارتباط روحانیت با مردم فرمودند: «جدایی روحانیت از توده های میلیونی مردم، مساوی انهدام کامل انقلاب و تحقق خواسته های ابرقدرت های خارجی و مزدوران خودفروخته داخلی آن هاست.»