اولويت‌هاي ايران در مذاكرات هسته‌اي

گروه بین الملل «خبرگزاری دانشجو»؛ ايران مي‌گويد مايل است غني‌سازي اورانيوم را در ازاي لغو تحريم‌ها كاهش دهد. اما اين كشور اخيرا خطوط قرمزي را در پيشنهاد خود ،كه با نرم افزار پاورپوینت در مذاكرات مسكو نشان داده شد، مشخص ساخته است.

 

جزئيات مذاكرات ايران با شش قدرت جهان چند روز پس از ماراتن 15 ساعته كارشناسان فني در استانبول فاش شد. در اين جلسه مشخص شد طرفين در زمينه مسايل اساسي فاصله زيادي با يكديگر دارند. اولويت‌هاي ايران اكنون مشخص هستند؛ از بين رفتن همه تحريم‌ها،

 

 

 اين مطالب از اسلايدهاي پاور پوینتي كه ايرانيان در مذاكرات اخير در مسكو در ماه ژوئن ارايه دادند به دست آمده است. اين مطلب نيز آشكار شده است كه ايران حاضر به مذاكرات بر سر حساس‌ترين فعاليت هسته‌اي‌اش، غني‌سازي اورانيوم تا 20 درصد، شده است. اما درخواست‌هاي ديگر گروه 1+5 (آمريكا، روسيه، چين، انگليس، فرانسه و آلمان) را رد كرده است. هيات اعزامي ايران به سازمان ملل نسخه تايپي اين پيشنهاد را روز سه‌شنبه به كارشناسان ايران داد، بدون اينكه دقيقا از محتويات آن باخبر باشد. علاوه بر آن، اين هيات، پاسخ ايران را به بسته پيشنهادي 1+5 كه در مذاكرات بغداد در ماه مي مطرح شده بود نيز به اين گروه تحويل داد. اين اسناد ايران اولين بار توسط مانيتور در روز چهارشنبه منتشر شد.

 

گروه 1+5 مي‌خواهد برنامه هسته‌اي ايران را متوقف سازد تا از اين مساله اطمينان حاصل كند كه جمهوري ‌اسلامي هرگز به تسليحات هسته‌اي دست پيدا نمي‌كند، ايران مي‌گويد فعاليت‌اش تنها با اهداف صلح‌آميز است و استدلال مي‌كند كه به عنوان يكي از اعضا معاهده ان‌پي‌تي حق غني‌سازي اورانيوم را دارد و به دلايل سياسي اين حق او ناديده گرفته شده است. مذاكرات استانيول در سطح مقامات رده بالا نبود و ماهيت فني داشت.

 

اين گفت‌وگوها تنها بر دو نكته استوار بود. اولين موضوع، تعليق غني‌سازي اورانيوم تا سطح 20 درصد؛ سطحي كه از لحاظ فني به سطح 90 درصدي مورد نياز براي ساخت بمب نزديك است، و صدور اورانيوم 20 درصدی كه در كشور موجود است به خارج از كشور.

 

اهميت پيشرفت در مذاكرات، در هفته جاري با اقدامات اخير طرفين مشخص شد. ايران رزمايشي سه روزه را آغاز كرد كه در آن موشك‌هاي جنگي را آزمايش مي‌كند و آمريكا آرایش نظامي‌اش را در نزديكي سواحل ايران در خليج فارس تغيير داد.

 

تعليق غني‌سازي 20 درصدي دومين مساله‌اي كه در استانبول مورد بحث قرار گرفت، اين بود كه گروه 1+5 از ايران خواست تاسيسات غني‌سازي فردو را تعطيل كند. اين تاسيسات كه در زيرزمين ساخته شده و در برابر حملات مقاوم است، محل توليد اورانيوم 20 درصدي ايران است. از طرف ديگر، 1+5 مي‌گويد انتظار دارد ايران ابتدا قبل از آغاز چانه‌زني راهكارهاي اعتمادسازي را اجرا كند. يكي از مقامات غربي نزديك به گفت‌وگوها گفت، مساله اين نيست كه ما انعطاف نداريم، بلكه اين مساله وجود دارد كه قبل از نشان دادن انعطاف بايد كاري بيش از گفت‌وگو انجام دهيم.

 

 

لغو تحريم‌ها در بين پيشنهادهای بسته 1+5 وجود نداشت و بسياري از راهكارهاي تنبيهي آمريكا كه توسط كنگره به تصويب رسيده‌اند، نيازمند حركت فعالانه ايران براي حل اين مساله‌اند. در آخرين صفحه سند پاسخ ايران به بسته پيشنهاد 1+5 اين خط ديده مي‌شود: اتحادیه اروپا و ايالات متحده آماده‌اند تا سياست تحريمي خود را تعديل نمايند.

 

يكي از چهار هدف اصلي ايران كه در بسته پيشنهادي اين كشور مطرح شده است اين است كه پرونده هسته‌اي ايران در سازمان ملل و آژانس هسته‌اي اين سازمان به حالت عادي درآمده و همه تحريم‌هاي يك جانبه و چند جانبه عليه ايران لغو شود. مقام های ايراني با اشاره به اين كه در تهران برخي خواستار افزايش درصد غني‌سازي اورانيوم هستند گفته اند ما منتظر پاسخ سريعي هستيم ما به آنها هشدار داديم كه شايد فردا مساله غني‌سازي 20 درصدي مورد بحث نباشد. تعطيلي فردو به هيچ عنوان قابل بحث نيست و اين استدلال را مطرح كرد كه اين سايت سايتي نظامي نيست و تحت مراقبت آژانس است. بنابراين نيازي به تعطيلي آن نيست.، زيرا نگراني در مورد آن وجود ندارد، اين مساله در پيشنهاد رسمي ايران نيز مطرح شد در اين اسناد آمده است هيچ محدوديتي در دستيابي آژانس به مدارك فردو نيست. به دليل تهديدات موجود عليه برنامه هسته‌اي ايران و ترور تعدادي از دانشمندان، محافظت از سايت‌هاي حساس ضروري است.

 

 

در سند ايران آمده است: ما به دليل مواجهه با تهديدهاي مداوم به تاسيسات جايگزين نياز داريم تا از فعاليت‌هاي غني‌سازي خود دفاع كنيم، ايران اعلام كرده است در نظر دارد حداقل چهار رآكتور تحقيقاتي ديگر نيز بسازد و بنابراين به اورانيوم 20 درصد بيشتري براي توليد سوخت براي آنها نياز دارد.

 

ايران در ادامه اظهار كرده که دليلي براي فرستادن ذخيره كنوني اورانيوم به خارج از كشور ندارد، زيرا اين ذخاير تحت نظارت آژانس است و در ايران مهر و موم شده است. اين سند همچنين بيان مي‌كند ايران به حقوق و تعهدات خود تحت معاهده ان‌پي‌تي پايبند است كه اين كشور را ملزم به شفاف‌سازي در زمينه اتهامات قديمي در مورد ساخت تسليحات هسته‌اي مي‌كند.

 

در اين سند پاور پونيت علاوه بر رد اين اتهامات به عنوان بي‌اساس و ساختگي به اين مساله اشاره شده است كه ايران با آژانس همكاري مي‌كند تا در مورد ابعاد نظامي احتمالي برنامه‌اش شفاف‌سازي نمايد.

 

سعيد جليلي از ايران و كاترين اشتون رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا از گروه 1+5، مي‌خواهد هر سه ماه يك بار با هم ملاقات كنند، در اين سند به اين نكته اشاره نشده است كه 1+5 همواره خواستار توقف غني‌سازي اورانيوم اين كشور به طور كلي حتي 5/3 درصد مورد نياز براي سوخت هسته‌اي شده است. ايران همواره اين پيشنهاد را رد كرده است.‌

 

يكي از اسلايدهاي پاورپوینت ايران در مورد تضمين موفقيت مذاكرات بود و از طرفين مي‌خواست به طور واضح نتايج گفت‌وگوها را اعلام كنند. از نظر ايران اين یعني كه 1+5 با لغو كليه تحريم‌ها موافقت كند و تلاش‌هاي هسته‌اي ايران را طبيعي معرفي كند. اما بسياري از موضع‌گيري های ايران براي 1+5 قابل قبول نيست . همچنان كه بسياري از پيشنهادهای 1+5 براي ايران قابل قبول نيست. زمينه‌هاي مشترك طرفين در مذاكرات بلندپايه بعدي كه زمان آن هنوز مشخص نيست، مورد گفت‌وگو قرار خواهد گرفت. ديپلمات غربي گفت: ما با بسته خوبي به مذاكرات آمديم كه در صورت موافقت با آن مي‌توانيم راه سازنده‌اي را براي هر دو طرف در پيش بگيريم. مهم ترين انگيزه، روند آشتي است كه در اثر احترام به طرف مقابل و برداشتن گام‌هايي در جهت توافق و تفاهم بيشتر ايجاد مي‌شود.