ترکیه و موضوعی به نام کردها

به گزارش خبرنگار حوزه بین الملل «خبرگزاری دانشجو» به نقل از نشنال اینترست، به نظر می آید رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه نمی تواند به درستی مساله کردها را درک کند.

زمانی که اردوغان در اوایل ماه ژوئن، از شهر دیاربکر پایتخت غیر رسمی کردستان در جنوب شرقی ترکیه بازدید می کرد، مغازه ها در اعتراض به حضور وی بسته شدند. چند هفته بعد وقتی که او اعلام کرد که مدارس کردها مجاز به ارائه گزینشی برخی از کلاس ها به زبان کردی هستند، برخی از سیاستمداران کرد، ضمن مخالفت با اردوغان با مطرح کردن امتناع او برای پذیرش آموزش کردها به زبان مادری شان، او را متهم به انکار هویت کردها کردند.
 

 حتی اسلامگرایان کرد نیز از طرفداران او محسوب نمی شوند. حسین ییلماز یک وکیل کرد، که رئیس انجمن مستضعف که ریشه اش به حزب الله بر می گردد می گوید: ترک ها و کردها در کنار هم برای ایجاد دولت جنگیدند، اما آنها به نوعی، ما را دور زدند و پشت سر گذاشتند. ما زبان خود و هویت خودمان را می خواهیم.

عدم محبوبیت اردوغان در میان کردها جای تعجب ندارد. به نظر می رسد اردوغان با توجه به اینکه حزب عدالت و توسعه (AKP)  بطور بی سابقه ای موفق به کسب سومین اکثریت پارلمانی خود در ماه ژوئن سال گذشته شده است، برنامه های اصلاحات دموکراتیک را که احترام به کردها و حمایت از لیبرال های ترکیه جزئی از آن بوده را رها کرده است.
 

 وعده تغییر قانون اساسی ترکیه (نوشته شده در 1980-1983  توسط نظامیان) که در مبارزات انتخاباتی نخست وزیر مطرح شده بود ره به جایی نبرده است. سیاستمداران کرد در آنکارا که متعلق به احزاب اصلی سیاسی هستند می گویند که بعید است چیزهایی را که اردوغان مطرح می کند بتواند پاسخی باشد به مطالبات کردها. آنها اینرا می خواهند که هویت و زبانشان در قانون اساسی به رسمیت شناخته شود.

 

حدود چهار صد نفر از مقامات حزب صلح و دموکراسی کرد (BDP)  در زندان هستند که از میان آنها سی و شش تن از شهرداران منتخب و سیزده معاون شهردار هستند و نیز ششصد نفر از فعالان جامعه مدنی کرد نیز زندانی هستند. بسیاری از آنها در حالیکه محاکمه آنان ادامه دارد به مدت بیش از سه سال است که زندانی شده اند.
 

بیشترین اتهامات، مربوط به اتهام عضویت در اتحادیه انجمنهای کرد (KCK) می باشد که بنا به گفته دادستان توسط نیروهای شورشی سازمان تروریستی پ کاکا برای کنترل جنوب شرق کردنشین ترکیه راه اندازی شده است.
 

در همین حال، تعداد روزنامه نگاران زندانی، که اکثریت آنها را کردها تشکیل می دهند، به حدی رسیده است که از دهه 1990 به بعد دیده نشده است زیرا طبق قانون ضد ترور، نوشتن در مورد شورشیان کرد، جرم محسوب می شود و نیز طبق یک آمار جالب، بیش از هفت صد تن از دانشجویان دانشگاه ها در زندان هستند و این تعداد از زمان کودتای نظامی در سال 1980، بیشترین تعداد دانشجویان زندانی در ترکیه محسوب می شود و جرم اکثر آنها هم کمک به گروه های شورشی پ ک ک از طریق شعبهKCK  مطرح شده است.

 

اردوغان این موضوع را که از دستور کار اصلاحات خود عقب نشینی کرده است انکار می کند و متناوبا می گوید که تغییراتی را که اعلام کرده بوده انجام داده است: راه اندازی یک کانال تلویزیونی بیست و چهار ساعته کردی، ایجاد برنامه زبان کردی در دانشگاه ها، افتتاح کلاس های انتخابی به زبان کردی در مدارس ابتدایی و متوسطه و ایجاد این امکان برای خانواده ها که با فرزندان زندانی خود به زبان کردی صحبت کنند.

 

او ادعا می کند که او نیست که در تنگنا قرار دارد بلکه کردها در این موقعیت هستند و اشاره می کند که حزب BDP، که موفق به کسب سی و شش کرسی در انتخابات پارلمانی این کشور در سال گذشته شده است، با او در محکوم کردن پ ک ک همراهی نمی کند و اصلاحاتی را که او در مورد کردها انجام داده است را تصدیق نمی کند. او همچنین آنها را به این متهم می کند که حتی بدون دستور پ ک ک نمی توانند آب  بخورند.
 

البته اردوغان در مورد BDP  کاملا در اشتباه نیست. این حزب از او جانبداری نمی کند. البته این بدان معنا نیست که آنها از پ ک ک می ترسند و یا به خاطر اینکه آنها کینه توز هستند بلکه این عدم حمایت به این دلیل است که از دیدگاه بسیاری از کردها، عدم وجود روند رسمی صلح و نیز با توجه به حمله قضایی به فعالیتهای دموکراتیک، مبارزه پ ک ک هنوز قانونی محسوب می شود. از طرفی ممکن است اصلاحات اردوغان برای ترکها جدید و خوب به نظر برسد اما این اصلاحات برای برای کردها، که مدت بیست سال است بدنبال این تغییرات هستند، بی ربط می نماید.
 

این تغییرات سطحی بوده و نظر کردها را تامین نمی کند مثلا وجود واحدهای انتخابی زبان کردی کرد ممکن است یک ایده خوب برای دانش آموزان ترکیه محسوب شود اما کردها می خواهند فرزندانشان زبان خودشان را یاد بگیرند نه اینکه در مورد آن چیزی یاد بگیرند و ایده صحبت کردن خانواده ها به زبان کردی با فرزندان زندانی شان نیز به نظر بسیار عجیب می آید. از نظر کردها بهتر است فرزندانشان بجای اینکه اجازه کردی حرف زدن داشته باشند، از زندان بیرون بیایند.
 

موضوع این نیست کردها نمی دانند که خواسته هایشان چیست، بیشتر مسئله این است که ترکها نمی خواهند حرفهای آنان را بشنوند.
 

صلاح الدین دمیرتاس معاون رئیس حزب  BDP در مصاحبه ماه ژوئن خود با یک روزنامه ترکیه، چارچوبی را برای رسیدن به راه حل ارائه کرده بود: توقف دستگیری مقامات و فعالان کرد و آزادسازی آنها از زندان آزاد و راحت کردن شرایط زندان برای عبدالله اوجالان، رهبر پ ک ک ، که تقریبا در یک سال گذشته هیچ ملاقاتی نداشته است.

 

به هرحال آنچه از تحولات کنونی در ترکیه بر می آید این است که سیاست های اردوغان در ایجاد ترکیه ای متشکل از همه اقوام شکست خورده است و وی به گذر زمان به سوی تثبیت موقعیت خویش و ایجاد نوعی دیکتاتوری از طریق کسب فضاهای رسانه ای و منابع ثروت و حذف رقبا اعم از کردها، لیبرال ها و جریانات ملی پرداخته است.