نیروهای «قابل اعتماد» سوریه، قطعه گمشده پازل آمریکایی

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو،سوریه را باید به درستی سرزمین آتش‌فشان‌ بحران‌ها در قرن بیست و یکم نامید. هر بار که بارقه امیدی از نزدیک شدن به پایان جنگ و بی‌ثباتی در سوریه نمایان می‌شود به ناگاه از منفذ دیگری تنش و بحران زبانه می‌کشد که عمدتاً به دخالت بازیگران غربی و متحدانشان و طرح‌های در دست اجرای آنها برای تاثیرگذاری بر تحولات سوریه در راستای منافع و انتظارات خود مربوط می‌شود. در همین راستا سایت خبری روسیه الیوم از طرح آمریکا برای گسترش نیروهای مورد حمایت خود در سوریه از 10 هزار نفر کنونی به 65 هزار نفر تا سال آینده خبر داده است. بر اساس این طرح 35 هزار نفر از این افراد مسئولیت حفظ امنیت داخلی مناطق گرفته شده از داعش توسط نیروهای مورد حمایت آمریکا را برعهده خواهند داشت و 30 هزار نفر نیز مسئولیت مقابله با ظهور مجدد داعش و بازگشت به مناطق از دست رفته این گروه. برای اجرای این برنامه پنتاگون درخواست 30 میلیون دلار برای تامین مالی این نیروها را داده است. این نیروها از میان مخالفان سوری «قابل اعتماد» که ستون فقرات آنها را نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) تشکیل می‌دهند انتخاب خواهند شد. اکنون این پرسش مطرح است که هدف اصلی آمریکا از تشکیل چنین ارتشی در سوریه چیست و چه تأثیری بر آینده تحولات سوریه خواهد گذاشت؟

در وهله نخست باید یادآور شد این طرح در حالی تدوین شده است که دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا اخیراً اعلام کرد که کاخ سفید در تداوم حضور نظامی در سوریه نبوده و پس از شکست کامل نیروهای داعش و اطمینان از عدم بازگشت آنها خاک این کشور را ترک خواهد کرد. در این میان اگرچه به نظر می‌رسد که طرح مذکور و سخنان رییس جمهوری آمریکا در تضاد نیستند اما نگاهی اجمالی به تحرکات چند ماه اخیر آمریکا در خصوص سوریه اغراض اصلی کاخ سفید را بهتر نمایان می‌کند. ایالات متحده 14 ژانویه گذشته اعلام کرد که در تلاش است تا نیروی نظامی متشکل از 30 هزار نفر را برای حفاظت از مناطق شمالی و مرزهای سوریه تشکیل دهد. این اقدام در کنار ساخت پایگاه‌های نظامی متعدد آمریکا در شمال سوریه و در مناطق کردنشین و همچنین برگزاری جلسه محرمانه با کشورهای عربستان، اردن، انگلیس و فرانسه طی روزهای گذشته به طور کلی نشان دهنده زمینه‌سازی برای تجزیه سوریه می‌باشد اما به دلیل مخالفت‌های گسترده سایر بازیگران مطرح در صحنه تحولات یعنی روسیه، ایران و ترکیه و همچنین عدم حمایت بین‌المللی از تداوم بحران آفرینی در منطقه به دلیل تبعات زیانبار آن برای ثبات و امنیت جهانی طی سال‌های گذشته، این طرح به بهانه اقدامات برای جلوگیری از بازگشت داعش صورت می‌گیرد.

در همین راستا طلال سیلو سخنگوی سابق نیروهای دموکراتیک سوریه که به ترکیه پناهنده شد در مصاحبه مفصلی با خبرگزاری آناتولی، با بیان جزئیات نقشه آمریکا برای شمال سوریه و چگونگی ایجاد نیروهای دموکراتیک سوریه توسط سازمان سیا از طرح اصلی آمریکا برای «ایجاد کریدوری توسط بقایای تروریست‌ها از شمال سوریه تا سواحل مدیترانه شرقی» پرده برداشت.

اهداف مورد پیگیری آمریکا در اجرای این طرح را می‌توان در موارد متعددی جست و جو کرد. جلوگیری از افتادن مناطق آزاد شده از دست داعش به دست دمشق، داشتن اهرم فشار در مذاکرات مربوط به تعیین آینده سوریه و جلوگیری از تداوم حضور بشار اسد در ساختار قدرت، حفظ چاه های نفت و گاز شمال سوریه در کنترل کردها به منظور زمینه‌سازی برای تشکیل دولت محلی کرد که می تواند متحدی استراتژیک برای آمریکا و اهرم فشار قدرتمندی برای کاخ سفید علیه ترکیه و ایران و عراق باشد، ناامن کردن شمال سوریه به منظور معطوف کردن توجه دولت و متحدان آن به این منطقه و ایجاد حاشیه امن در جنوب سوریه و جولان اشغالی برای رژیم صهیونیستی، قطع کریدور ارتباطی ایران -عراق – سوریه- لبنان و در نهایت به شکست کشاندن تلاش‌های روسیه در سوچی و آستانه که برای حفظ یکپارچگی سوریه و تداوم حضور و نفوذ در این کشور بوده و می تواند آغاز حضور و نقش‌آفرینی مسکو در آینده تحولات خاورمیانه در رقابت با آمریکا باشد.

مع الوصف برنامه‌ریزی کاخ سفید برای رسیدن به مقصد تجزیه سوریه مسیری پر چالش پیش رو دارد که بزرگترین مانع آن اتحاد سه بازیگر بزرگ مهم تحولات یعنی ایران، روسیه و ترکیه برای جلوگیری از تجزیه سوریه می‌باشد. شاید بتوان گفت مهمترین فصل مشترک آغاز همکاری‌های این سه کشور در موضوع سوریه مقابله با برنامه آمریکا در شمال سوریه بوده است. از بعدی دیگر کردها نیز، پس از هجوم ارتش ترکیه به مناطق تحت کنترل خود برای تصرف عفرین و مشاهده عدم واکنش جدی آمریکا برای جلوگیری از پیشروی ترک‌ها، خود را در مقابل دو گزینه تداوم اتکا به واشنگتن با ریسک رویارویی با ارتش سوریه و ترکیه و روسیه در آینده و یا سازش با دولت مرکزی و تثبیت دستاوردهای خود در چهارچوب حفظ یکپارچگی سوریه با چشم پوشی از آرمان استقلال می‌بینند که این امر خود مانع دیگری طرح مورد نظر واشنگتن است.