قيام ماندگار

هر چه از يك حادثه تاريخي فاصله مي گيريم، نگاه به آن دستخوش تغيير و تحول مي شود، اين اتفاق، اگر با تكيه بر جست و جو و كسب آگاهي صورت بگيرد، نماياندن آن حادثه آسان تر خواهد بود و اگر چنين نباشد، جز سطحي نگري و افزودن بر ابهام و ترديد، دستاوردي در پي نخواهد داشت.

15 خرداد 1342 يك روز تاريخي براي نهضت اسلامي مردم ايران است و در حافظه عمومي ايرانيان اين مناسبت با چند شاخصه شناخته مي شود؛ سخنراني مهم امام خميني، دستگيري ايشان و شهادت گروهي از طرفداران امام.

جست و جوي دقيق در حافظه خاص اين واقعه نيز در نهايت به اين چند ويژگي مي رسد، اما با حاصلي ماندگار كه نقش واقعه را در مرور زمان تازه نگه مي دارد.

پس از رحلت آيت الله بروجردي، پهلوي دوم به فعاليت سياسي و اجتماعي خود در بخش‌هايي خارج از محدوده شرع و عرف دامن زد، اما با مقاومت مردمي و مذهبي روبرو شد.

اين مقاومت ريشه در برخوردهاي گذشته رژيم داشت و محمدرضا پهلوي در سال بيستم حكومت خود هنوز نتوانسته بود با افكار عمومي مواجهه‌اي منطقي داشته باشد؛ البته تا روز سقوط هم موفق به اين كار نشد.

از سوي ديگر با رحلت آيت الله بروجردي توجه به شناسايي مرجع تقليد جانشين وي، جامعه شيعه ايران را به سوي آيت الله سيد روح الله خميني سوق داد.

بدين ترتيب ابتداي رهبريت امام خميني بر مردم، بر ضد حكومت ستمشاهي پهلوي آغاز شد و در سال بعد از آن قيام خونين 15 خرداد رخ داد.

در سال 1342 امام اعمال شيطاني اسرائيل را مطرح، و بسيار زيركانه آن را به عملكرد شاه مرتبط ساختند و مردم را با گفتار خود بر ظلم آن‌ها آگاه و تحريك کردند.

شاه عصباني از ايشان خواست تا در اين رابطه سخن نگويند، ولي امام بر موضعگيري در مدرسه فيضيه تاكيد کردند.

ايشان فرمودند: «به من اطلاع دادند كه بعضي از اهل منبر را برده‌اند در سازمان امنيت؛ گفته‌اند شما سه چيز را كار نداشته باشيد، ديگر هر چه مي خواهيد بگوييد، يكي شاه را كار نداشته باشيد، يكي هم اسرائيل را كار نداشته باشيد، يكي هم نگوييد دين در خطر است؛ اين سه تا امر را كار نداشته باشيد، هر چه مي خواهيد بگوييد خوب اگر اين سه تا امر را كنار بگذاريم ديگر چه بگوييم؟ مي گويد: از اسرائيل حرف نزنيد، از شاه هم حرفي نزنيد؛ اين دو تا تناسبشان چيست؟ مگر شاه اسرائيلي است؟»

ايشان به وعاظ فرمودند: «دستگاه جبار با تمام قوا با اسرائيل و عمال آن‌ها همراهي مي كند ... سكوت در اين ايام، تاييد دستگاه جبار و كمك به دشمنان اسلام است.»

امام خميني در ادامه اذعان داشتند: «ما مي گوييم اين به نفع شما نيست، مردم را تا اين حد نادان فرض نكنيد، اي ملت‌هاي جهان! بدانيد ملت ايراني ما هم پيماني با اسرائيل را نمي پذيرد، هم پيمان‌هاي آنها از ما و علماي ما نيستند، اين منطق ماست، آيا اين مرتجعانه است؟»

در اين هنگام شاه عنان اختيار را از دست داد و با اعزام نيروهاي مسلح به حوزه‌‌ علميه قم در محفل عزاداري امام صادق(ع) به جنايت پرداخت، پس از آن امام بيانيه‌اي صادر كردند و مردم شعار «شاه نوكر آمريكا و اسرائيل است»، سردادند؛ امام دستگير شدند، موج اعتراضات مردمي بالا گرفت و واقعه 15 خرداد پيش آمد.

امام در سالگرد قيام 15 خرداد مي فرمايند: «علماي اسلام وظيفه دارند از احكام مسلمه‌ اسلام دفاع كنند، از استقلال ممالك اسلامي پشتيباني نمايند، از ستمكاري‌ها و ظلم‌ها اظهار تنفر كنند؛ ما براي دفاع از اسلام و ممالك اسلامي و استقلال ممالك اسلامي در هر حال مهيا هستيم، برنامه‌ ما برنامه اسلام است، وحدت كلمه مسلمين است، اتحاد ممالك اسلامي است، برادري با جميع فرق مسلمين است، در تمام نقاط عالم، هم پيماني با تمام دول اسلامي است در سراسر جهان، مقابل صهيونيست‌، مقابل اسرائيل، مقابل دول استعمار طلب.»/انتهاي پيام/