پدر؛ معلم و اقتدار خانواده

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ در جامعه امروز، بسیاری از کرامت ها و آیین و سنت های پسندیده و نیکی چون خانواده و احترام و ادب در حق پدر و مادر از میان رفته است و اصول اخلاقی با تهاجم فرهنگی غربی و دیدگاه های نسبی گرایانه اخلاقی و حسی گرایانه مادی زیرپا گذاشته می شود.

از این رو، بازخوانی مقام و منزلت پدر تلاشی است تا ضمن قدردانی از نقش و جایگاه پدر، به گونه ای حق ایشان را ادا كنيم.

حقوق پدر

در آیات قرآنی برای پدر اموری به عنوان حقوق پدر مطرح می شود چنان که اموری دیگر به عنوان فرا حقوق و امور اخلاقی مطرح می شود که در حوزه امور عاطفی دسته بندی می شود و ما از آن ها به احسان یاد می کنیم.

از نخستین حقوق هر پدر و مسئولیت و وظیفه هر فرزندی می توان به لزوم حفظ حرمت و احترام پدر و مادر و دوری و پرهیز از اهانت و آزار رساندن با کوچک ترین کلام و یا شکلی یاد کرد.

 آیات 23 و 24 سوره اسراء به این مسئله پرداخته است که انسان می بایست در حق پدر خویش چنان رفتار کنند که حفظ احترام و حرمت او شود. این مسئله نسبت به پدر در زمانی که در عجز و ناتوانی هستند و به اسباب پیری دچار زودرنجی می شوند تشدید می شود و خداوند از مردمان می خواهد به سبب زودرنج و افزایش خواسته ها و نیازهای ایشان حتی اف را بر زبان نرانند چه رسد که سخنی بگویند و اهانتی بکنند.

احسان و نیکوکاری در حق پدر

افزون بر حقوق پیش گفته بر فرزندان است تا پا را از این فراتر نهاده در حق پدر و مادر احسان و نیکی را به کمال رسانند.

آیه 23 سوره اسراء نیز بیان می کند که یکی از تکالیف و وظایف مهم بر فرزندان این است که در هنگام سخن گفتن با پدر و مادر حرمت مراعات ایشان را نموده و با تکریم و احترام همراه با برخوردهای عاطفی و مودبانه با آنان  گفت وگو کنند.

 

خداوند در آیه 17 و 18 سوره احقاف کسانی را که با  پدر و مادر خویش بی ادبانه سخن و رفتار می کنند به عذابی سخت تهدید می کند و آنان را از اهل خسران می شمارد.

مومن کسی است که برای هر کاری چون مسافرت و کارهای بزرگ با پدر خویش مشورت می کند و با اذن و اجازه قلبی او کاری را انجام می دهد و یا به سفری می رود. این روش را قرآن درباره فرزندان یعقوب گزارش می کند.(یوسف آیه80)
 

گوش سپاری و اطاعت از فرمان ها و خواسته های پدر از وظایف دیگر فرزندان است که آیه 63 و 68 سوره یوسف و نیز 8 سوره عنکبوت و 14 و 15 سوره لقمان بدان اشاره کرده است.

همچنين خداوند در آیه 8 سوره عنکبوت توضیح می دهد که در صورت مخالفت فرمان پدر و مادر با فرمان های خداوند فرزند می تواند به مخالفت با فرمان های پدر و مادر اقدام کند و لازم نیست تا از کفر و شرک و خواسته های مخالف با خواسته ها و فرمان های الهی اطاعت کند.

و اما حق فرزندان بر پدر

براساس بسياري از تحقيقات بي توجهي پدران در تربيت فرزندان، از عوامل مهم بزهکاري کودکان در آينده است.

 

کارشناسان نقش پدر را در تربيت کودکان در سن 3 تا 6سالگي، بويژه در پسران بسيار مهم مي دانند و معتقدند که همانندسازي کودک از پدر خود بيشتر از مادر است.

 

همچنين تحقيقات نشان مي دهد دختراني که ارتباط مناسب با پدرانشان دارند، در همسر گزيني تمايل بيشتري به همسراني با خصوصيات پدر خود دارند.

 

همچنين پسران از پدران خود مرد بودن، شوهر بودن و پدر بودن را مي آموزند. اگر پدر به فرزند، خانواده و همسر خود بي توجه باشد، در اينصورت همانندسازي صحيحي از سوي پسر با پدر انجام نمي شود و پسران از نظر شخصيتي دچار مشکلات بسياري مي شوند.

 

شايد بتوان گفت، مسئوليت پدري، مسئوليت بسيار سنگيني است که با آگاهي، خلاقيت، فداکاري و اخلاق همراه است. بايد در نظر داشت که تصور کودک از پدر، فردي مقتدر و شجاع است به گونه اي که شغل، موقعيت پدر، پايگاه اقتصادي، نظريات و تحصيلات پدر در زندگي فرزندان نقش بسزايي ايفا مي کند. اگر پدري دچار مشکلات اخلاقي شود، بر شخصيت کودک تاثير مي گذارد و کودک با سرافکندگي به زندگي ادامه مي دهد.
 

پدر، اقتدار خانواده 
 

کارشناسان معتقدند پدراني که بين عمل و گفتارشان تفاوت است و پدراني که فرصت کافي براي ارتباط با فرزندان خود ندارند، الگوي مناسبي براي همانندسازي فرزندان نيستند.

 

با اين همه فرزندان در مسير رشد از افراد بسياري تاثير مي گيرند که در اين ميان نقش پدر بسيار پررنگ تر و با اهميت تر است.

 

نحوه استدلال پدر و به کارگيري وسايل براي ارتباط با کودکان تاثير مستقيمي روي رفتار کودک دارد. پدر با رفتار و حرکات خود به کودک جهت مي دهد و موجب رشد و يا سقوط شخصيت فرزند خود مي شود.

مشغله کاري پدر عامل تنزل شخصيت کودک

 

بسياري از کارشناسان معتقدند هنگامي که حضور پدر در خانواده به دليل مشغله کاري يا هر وضعيت ديگر کمتر باشد، ويژگي شخصيتي و اخلاقي کودک نيز دچار تنزل مي شود.

 

پدر به عنوان واسطه بين دنياي بيرون و خانواده، نقش اصلي در شکل گيري ارزش هاي اخلاقي و وجدانيات کودک دارد. تحقيقات در زندگي بزهکاران نشان مي دهد که در دوره حساس بين 3 تا 6 سالگي نقش پدر در زندگي اين افراد يا نبوده و يا کم رنگ بوده است.

 

از طرفي نقش مادر در يک سال و نيم ابتداي زندگي کودک مهم است و محبت مادر براي يک سال و نيم ابتداي زندگي کودک بسيار ضروري است و احساس اعتمادبه نفس کودک نيز به دليل همين محبت مادر شکل مي گيرد.

 

از آنجا که زن، اصلی ترین نهاد تشکیل دهنده خانواده است، جایگاه هر کسی در خانواده، بستگی به نوع نگاه بانوی آن خانه به آن شخص دارد. هر چه محبوبیت و مقبولیت مرد در خانواده ای نزد همسرش بیشتر باشد، طبیعتا از جایگاه بالاتر و بهتری نیز در خانواده برخوردار خواهد بود؛ بدین معنا که نزد فرزندان و احیانا دیگر افرادی که به اعضای یک خانواده اضافه شده باشند مثل مادر بزرگ و ... ، محبوبتر و محترم تر خواهد بود.

اگر مادر پیش از همه در کمال خرسندی و رضایت، مدیریت مرد را بپذیرد و او را در این امر مهم یاری کند، دیگر اعضای خانواده از دوران کودکی به اطاعت و حرف شنوی از پدر عادت خواهند کرد اما اگر مادر، خود، اولین مخالف پدر باشد، عصیان و سرکشی فرزندان نیز طبیعی خواهد بود. به فرض آنکه پدر، انسان لایقی نیز نباشد، بازهم رفتار مناسب مادر در قبال پدر، می تواند تا حدود زیادی از آسیب هایی که ممکن است از ناحیه یک پدر لاابالی متوجه خانواده شود را بکاهد.

 

اما اگر رفتار مادر، «بد بودن» و «نامرد بودن» پدر را به فرزندان القاء کند، هر چند پدر دارای این معایب نباشد بازهم در ارتباط برقرار کردن با فرزندان چندان موفق نخواهد بود.

 

به هر حال شکل یک خانواده استاندارد به این صورت است که پدر مدیر و مادر پشتیبان او باشد، بین پدر و مادر اختلافات اساسی نباشد و به عبارتي پدر و مادر یکدیگر را تایید و با هم مشورت کنند؛ اما در کل مشخص باشد که پدر، مدیر است و همه نسبت به او متواضع اند./انتهاي پيام/