چگونه ترامپ نتانیاهو را وادار به پذیرش طرح غزه کرد؟

گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو؛ روزنامه «فایننشنال تایمز» بریتانیایی به جزئیات فشاری که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، بر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، وارد کرد تا جنگ علیه غزه را فوری پایان دهد و طرحی برای صلح که شامل مسیری به سوی تشکیل دولت فلسطینی است را بپذیرد، پرداخته است.
بر اساس این گزارش، طرحی که ترامپ به آن فشار آورد نتیجه هماهنگی گستردهای بود که قطر و عربستان سعودی رهبری آن را به عهده داشتند، و این فشارها ناشی از خشم ترامپ از حملات رژیم اسرائیل به دوحه بود که در آن زمان هدف قرار دادن رهبران حماس را در بر داشت، زمانی که آنها در حال مذاکره برای توقف آتشبس بودند.
این روزنامه همچنین اشاره کرده که ترامپ از روابط شخصی خود با خانوادههای اسرا استفاده کرده و سعی داشته خود را بهعنوان نجاتدهنده منطقه معرفی کند، در حالی که در پی دستیابی به دستاوردی بود که او را به دریافت جایزه صلح نوبل نزدیک کند. این اتفاق در حالی افتاد که دومین سالگرد عملیات ۷ اکتبر نیز نزدیک بود.
نتانیاهو که در تلاش بود مفاد طرح را کاهش دهد، از اعلامیه کاخ سفید مبنی بر حضور یک تیم فنی قطری و فشار آمریکایی برای پایبندی به متن، بدون هیچگونه تلاش برای «گول زدن» یا دور زدن تعهدات، به ویژه در خصوص توقف جنگ و عدم تجدید آن، متعجب شد.
طبق گزارش، این طرح تناقضهای قابل توجهی با گرایشهای راستگرایانه اسرائیل داشت؛ زیرا طرح شامل ممنوعیت اخراج اجباری، اجازه به ساکنان غزه برای ترک و بازگشت آزادانه و بخشودگی برای مبارزان حماس تحت شرایط خاص بود. همچنین شامل جلوگیری از اشغال و الحاق و بازگشت سازمان ملل برای ارائه کمکها میشد که با سخنان نتانیاهو در تناقض بود.
در همین راستا، یکی از صحنههای قابل توجه دیدار نتانیاهو و ترامپ در کاخ سفید این بود که نتانیاهو مجبور شد از طریق تلفن از نخستوزیر قطر عذرخواهی کند، که منبعی آگاه آن را بهعنوان «ویدیو گروگان» توصیف کرده و به تحقیر سیاسی نتانیاهو در آن لحظه اشاره کرده است.
«فایننشنال تایمز» همچنین گزارش داد که این طرح آزمونی برای روابط میان تلآویو و واشنگتن است و نشاندهنده تغییر در موازنه قدرتها است؛ زیرا «دیگر نتانیاهو نمیتواند مانند گذشته بر رئیسجمهور آمریکا تسلط داشته باشد.»
این روزنامه همچنین یادآوری کرده که در اوایل سال جاری، ترامپ با اعلام اینکه آمریکا در حال برگزاری مذاکرات غیرمستقیم با ایران است، نتانیاهو را شگفتزده کرد و سپس با یادآوری اینکه اسرائیل از میلیاردها دلار کمکهای آمریکایی برخوردار است، او را دچار شرمندگی کرد.
مایکل اورین، سفیر پیشین اسرائیل در آمریکا، گفت: «قاعده کلی این است که منافع دونالد ترامپ در اولویت قرار دارد.»
وی افزود: «قبل از ترامپ، نتانیاهو باوجود مخالفتهای اوباما، شهرکها را گسترش میداد و در دوران کلینتون و بایدن که به وضوح گفت «نه، نه، نه»، اسرائیل همچنان این کارها را میکرد.»
اورین در این باره اشاره کرد که «با ترامپ، وقتی او میگوید نه، یعنی شما نباید این کار را انجام دهید.»
نتانیاهو در اسرائیل طرح ترامپ را بهعنوان پیروزی تبلیغ کرد، اما روز جمعه، وقتی حماس بخش جذابتر توافق را انتخاب کرد - یعنی آزادی همه اسرا، چه زنده و چه مرده، در مدت ۷۲ ساعت - و مفاد جنجالیتر را نادیده گرفت، نتانیاهو خود را در موقعیت دشواری یافت.
پس از پاسخ حماس در روز جمعه، ترامپ دستوری واضح به دولت اسرائیل صادر کرد تا عملیات نظامی در غزه را «فوراً» متوقف کند.
همچنین سایت «اکسیوس» گزارش داد که در تماسی تلفنی میان ترامپ و نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل سعی داشت در خصوص موضع حماس شک و تردید ایجاد کند و پذیرش مشروط آن را تنها یک «تاکتیک تعلل» توصیف کرد، اما ترامپ با قاطعیت او را قطع کرده و گفت: «چرا اینقدر بدبین هستی؟»
چند روز پس از این تماس، ترامپ در گفتوگویی با «کانال ۱۲» اسرائیل تأکید کرد که متقاعد کردن نتانیاهو برای پذیرش وضعیت کار سختی نبوده و افزود: «او از این موضوع راضی بود. باید از این موضوع راضی باشد. هیچ گزینه دیگری ندارد. با من باید راضی باشی.»