هاکان فیدان: نقض آتشبس توسط رژیم اسرائیل در غزه، طرح صلح را تهدید میکند
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو؛ هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، روز شنبه اعلام کرد که نقض آتشبس توسط رژیم اسرائیل در غزه، طرح صلح را در معرض خطر قرار میدهد و همه طرفها بر این موضوع اتفاقنظر دارند. او همچنین از دستیابی به «تفاهمات امیدوارکننده» در جریان گفتوگوهای میامی خبر داد.
فیدان این سخنان را در گفتوگو با خبرنگاران و در حاشیه نشستی درباره غزه بیان کرد که روز جمعه در شهر میامیِ ایالت فلوریدای آمریکا با مشارکت مقامهایی از ایالات متحده، مصر و قطر برگزار شد.
او اشاره کرد که مدت قابل توجهی از اجرای طرح صلح در غزه میگذرد؛ طرحی که بر اساس تفاهمات حاصلشده در نشست صلح شهر شرمالشیخ مصر فعال شده بود.
فیدان گفت: «اکنون، با توجه به اینکه مرحله نخست پس از تحویل آخرین پیکر گروگان به پایان رسیده است، گفتوگوها درباره معیارهای انتقال به مرحله دوم آغاز شده است.»
وی افزود: «شاید نشست دیروز مهمترین جلسه پس از نشست شرمالشیخ بود. صادقانه بگویم، ما جلسات خود را تا ساعات پایانی شب، در بسترها و چارچوبهای مختلف و به اشکال گوناگون ادامه دادیم.»
فیدان تأکید کرد که این نشست امیدبخش بوده و فرصتی برای بررسی دقیق مشکلاتی که در مرحله نخست پدید آمده بود، فراهم کرده است.او گفت: «ما بهعنوان ترکیه، بهطور ویژه و روشن تأکید کردیم که نقضهای آتشبس (از سوی اسرائیل) طرح صلح را به خطر میاندازد و موانع بزرگی بر سر راه انتقال به مرحله دوم ایجاد میکند؛ بهویژه اینکه نقضهای مداوم از جانب اسرائیل، این روند را به شکلی باورنکردنی دشوار میسازد.»
وی ادامه داد: «آنچه دیدیم این بود که همه طرفها در این موضوع اتفاق نظر دارند و همچنین گفتوگوهای متفاوتی درباره راههای جلوگیری از این نقضها انجام دادیم.»
فیدان بر اهمیت ادامه رایزنیهای فشرده در سطح عالی میان چهار کشور میانجی—قطر، ایالات متحده، ترکیه و مصر—تأکید کرد.
او گفت از جمله موضوعاتی که درباره انتقال به مرحله دوم بررسی شد، مطالعهای مقدماتی درباره بازسازی غزه بوده است.
فیدان افزود: «آنچه ما بهعنوان ترکیه بر آن تأکید کردیم این است که در همه اقداماتی که درباره غزه انجام میشود، سه معیار اساسی برای ما وجود دارد: نخست، اداره غزه باید به دست ساکنان آن باشد. دوم، اراضی غزه به هیچ شکلی تقسیم نشود. سوم، هر اقدامی که در غزه انجام میشود باید به نفع مردم آن باشد.»
او توضیح داد که انتظار میرود سرمایهگذاریهای بزرگی برای بازسازی غزه انجام شود و تأکید کرد که این سرمایهگذاریها نیز باید در خدمت ساکنان نوار غزه باشد.
وی ادامه داد: «ما چارچوب سیاسی ـ راهبردی کلی خود را منتقل کردیم که بر اساس آن، تا زمانی که این سه خط قرمز رعایت شود، سایر مسائل میتواند در چارچوبی فنی مورد بحث قرار گیرد.»
فیدان همچنین گفت که در کنار این موارد، جدول زمانی انتقال مدیریت غزه به یک کمیته متشکل از تکنوکراتها بررسی شده و نیز چگونگی فعالسازی شورای صلح و سازوکارهای مرتبط با آن مورد بحث قرار گرفته است.
از سوی دیگر، فیدان بر اهمیت بسیار بالای موضوع کمکهای انسانی به فلسطینیان در نوار غزه تأکید کرد.
او گفت رئیسجمهور رجب طیب اردوغان «نسبت به این موضوع بسیار حساس است».
وی افزود: «وقتی شبانه اطلاعات را به او منتقل کردم، بهطور ویژه بر بحثهایی که در این زمینه انجام شد تأکید کرد. در حال حاضر نیاز به ارسال بیشتر امکانات اسکان به غزه وجود دارد، زیرا زمستان نزدیک است؛ و رئیسجمهور نیز نسبت به این موضوع بسیار حساس است—ارسال چادر، کانتینر و هر آنچه در توان داریم از ترکیه.»
در همین حال، منابع امنیتی ترکیه اعلام کردند که ابراهیم کالن، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، روز شنبه با خلیل الحیه، رئیس جنبش مقاومت اسلامی (حماس) در نوار غزه و رئیس هیئت مذاکرهکننده این جنبش، دیدار کرده است. در این دیدار، دو طرف درباره اقدامات لازم برای انتقال به مرحله دوم توافق آتشبس گفتوگو کردند.
این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند کالن در استانبول با هیئت حماس دیدار کرده و دو طرف درباره گامهای لازم برای جلوگیری از نقضهای اسرائیل از آتشبس رایزنی کردهاند.
آنها افزودند که همچنین درباره اقدامات لازم برای حل مسائل باقیمانده، بهمنظور آمادهسازی برای انتقال به مرحله دوم طرح و رسیدگی به مشکلات موجود، گفتوگو شده است.
به گفته این منابع، بر تلاشهای فشرده ترکیه بهعنوان کشور ضامن توافق تأکید شده و نیز تلاشهای جاری با همکاری کشورهای منطقه و سازمانهای بینالمللی برای تضمین ورود کمکهای بیشتر به نوار غزه—بهویژه چادرها—مورد بررسی قرار گرفته است.
شایان ذکر است که در بیانیه مشترکی که پیشتر در روز شنبه از سوی استیو ویتکوف، فرستاده آمریکا به خاورمیانه، منتشر شد، آمده بود نمایندگانی از ایالات متحده، مصر، قطر و ترکیه روز جمعه در میامی گرد هم آمدهاند تا گامهای بعدی در طرح آتشبس غزه را بررسی کنند.
در این بیانیه از طرفها خواسته شد «به تعهدات خود پایبند باشند و خویشتنداری نشان دهند» و بر تعهد کامل میانجیها به تمامی بندهای طرح صلح رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، تأکید شد.
همچنین آمده است که میانجیها بر ایجاد یک نهاد حکمرانی در غزه تحت یک مرجع واحد غزّی در مرحله دوم، و حمایت از ایجاد و فعالیت شورای صلح بهعنوان یک مدیریت انتقالی تأکید دارند. در بیانیه به «پیشرفت قابل توجه در مرحله نخست» توافق غزه نیز اشاره شده که شامل «گسترش کمکها، بازگرداندن پیکرهای (اسرا)، عقبنشینی جزئی نیروهای (اسرائیلی) و کاهش شدت درگیریها» بوده است.