مطرح كردن مداليته جديد براي برهم زدن قواعد بازي

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»؛‌ علی اکبر صالحی، وزیر خارجه ایران که سه شنبه، ۲۱ تیر ماه سال جاري (۱۲ ژوئیه ۲۰۱۱) با یوکیا آمانو، مديرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین دیدار کرده است، اعلام کرد كه دو طرف تصمیم گرفته اند مذاکراتی را درباره مسئله هسته ای آغاز کنند و علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس هم بلافاصله پس از وی در مصاحبه ای گفت که مذاکرات جدید بر مبنای مدالیته اوت ۲۰۰۷ خواهد بود.

سخناني كه در اين ديدار مطرح شد و پافشاري ايران براي بازگشت به مداليته اوت 2007 بر اين مبنا بود كه آژانس بايد مسائلي را كه پيش از اين، ميان آژانس و ايران مطرح شده است را مشخص كند و سخنان صالحي بعد از دیدار با یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی كه در جمع خبرنگاران سخن می گفت به همين موضوع اشاره دارد؛ چرا كه وي تصريح كرد كه «آژانس بین المللی انرژی اتمی نخست باید اعلام کند كه همه سوالات درباره برنامه هسته ای ایران حل شده است.»

در واقع درخواست ايران هم بر همين مبنا بود كه نتيجه مذاكرات پيشين و تعهداتي كه آژانس بين المللي اتمي به ايران دارد، مشخص و نهايي شود؛ در واقع ايران ورود به مداليته جديد را با گذر از راه مداليته قديم ممكن مي دانست و بر همين اساس بود كه وزیر امور خارجه در این نشست پیشنهاد کرد که «بر اساس مدالیته و برنامه ‌کاری قبلی ایران و آژانس (مدالیته) مکانیسمی جدید بررسی شود.»

بر اساس متن مدالیته اوت ۲۰۰۷، آژانس دو تعهد زمین مانده مقابل ایران داد: اول اينكه اعلام کند كه تمامی پرسش های مربوط به موضوعات باقی مانده پاسخ داده شده است و ديگر اينكه پرونده ایران را در آژانس به حال عادی بازگرداند كه به نظر می رسد در هرگونه مذاکره جدید، این دو مورد در راس مطالبات ایران از آژانس خواهد بود.

ایران اعلام کرده است كه اگر آژانس اجرای مدالیته را کامل کند، مذاکره درباره یک مدالیته جدید را آغاز خواهد کرد.

اما آژانس بین المللی انرژی اتمی درخواست ایران را برای این که تایید کند تهران در شماری از زمینه ها با آژانس همکاری کامل دارد، رد کرد. یوکیا آمانو، دبیرکل آژانس پس از دیدار با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ايران گفت: «مسئله اصلی و اساسی كماكان بر جای خود باقی است و هنوز هم حل نشده است و آن اينكه ایران به مسئولیت های خود عمل نمی کند.»

اين مسئله در حالي مطرح شد كه ايران همواره به تعهدات خود در قبال بحث هسته اي پايبند بوده است و اما وقتي كار به دليل رفتار مناسب هسته اي كشورمان به ارائه نتيجه و امتياز مثبتي از سوي آژانس  مي رسد، آژانس پا پس كشده و باز هم به بازگويي اتهامات پيشين پرداخته است، البته آژانس طي اين دوران نشان داده كه به اختيار خود نيست و تابع كشورهاي غربي است و علت فرار از تعهداتي هم كه مي دهد، فشار غربي هاست.

با پافشاري ايران بر مداليته اوت 2007 براي اعلام نتايج براي ادامه مذاكرات اين بار روس ها پا در مياني كردند و مداليته جديدي را پيشنهاد كردند كه بنا بر آن با هر اقدام مثبت ايران آژانس بين المللي هسته‌اي نيز امتياز مثبتي به ايران بدهد، طرحي كه به نظر مي رسد از پيش سوخته باشد؛ چرا كه مذاكرات پيشين ايران و آژانس نشان مي دهد كه ايران هموراه در جهت اعتماد سازي پيش رفته است، اما با توجه به عقبه غربي آژانس هيچگاه اين رفتار مورد پسند و رضايت آنها را فراهم نكرده است.

با اين حال مقامات ايران هنوز در خصوص طرح «گام به گام روسيه» اظهارنظري نكردند و كماكان اين طرح با ترديد از سوي سياسيون و كارشناسان بين المللي مطرح مي شود؛ چرا كه ايران امروز در جايگاه سوال كننده قرار دارد و اين آژانس است كه بايد به كشورمان پاسخگو باشد و مطرح شدن يك مداليته جديد و گذر از مطالبات ايران بيشتر به اين مي ماند كه مقامات غربي و آژانس در صدد بر هم زدن بازي هستند تا بازي جديدي را عليه كشورمان شروع كنند و با اين شرايط به نظر مي رسيد آغاز مداليته جديد به صلاح كشورمان نباشد.