از واشنگتن تا تهران؛ سفر الزیدی به ایران چه دستاوردی داشت؟
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو؛ سفر علی الزیدی، نخستوزیر عراق، به تهران تنها یک دیدار تشریفاتی برای آغاز فصل تازهای از روابط دولت جدید بغداد با جمهوری اسلامی ایران نبود. این سفر در شرایطی انجام شد که تنها چند روز از دیدار او با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واشنگتن گذشته بود و همزمان تنش میان تهران و واشنگتن وارد مرحلهای حساس شده بود. همین همزمانی، سفر الزیدی را به رویدادی فراتر از یک دیدار دوجانبه تبدیل کرد.
منابع آگاه به الجزیرهنت گفتهاند که نخستوزیر عراق در این سفر حامل پیامی از سوی واشنگتن برای مقامهای ایرانی بوده؛ پیامی که هدف آن کاهش تنش میان دو کشور عنوان شده است. با این حال، نه جزئیاتی از محتوای این پیام منتشر شد و نه مقامهای رسمی ایران و عراق درباره آن توضیح بیشتری ارائه کردند. همین ابهام باعث شد توجه رسانهها بیش از پیش به ابعاد سیاسی این سفر معطوف شود.
هرچند در بیانیههای رسمی منتشرشده پس از مذاکرات، اشارهای به این پیام نشد و تمرکز اصلی بر همکاریهای امنیتی، اقتصادی و روابط دوجانبه قرار داشت.
عراقچی با اشاره به احتمال انتقال پیام از سوی الزیدی گفت طبیعی است که نخستوزیر عراق برداشتها و دیدگاههای خود از سفر به آمریکا را با مقامهای ایرانی در میان بگذارد. او در عین حال تأکید کرد که تهران با اصل میانجیگری یا تبادل پیام مشکلی ندارد، بلکه مسئله اصلی را آنچه «رویکرد غیرمنطقی، متکبرانه و سلطهجویانه آمریکا» توصیف کرد، میداند. به گفته او، هرگونه پیشرفت در روابط مستلزم آن است که واشنگتن در سیاستهای خود بازنگری کرده و به منافع و حقوق ملت ایران احترام بگذارد.
در همین حال، دفتر نخستوزیر عراق نیز گزارش روزنامه نیویورکتایمز را که مدعی شده بود الزیدی پیشنهاد آتشبس آمریکا را به ایران منتقل کرده و تهران آن را رد کرده است، تکذیب کرد و آن را گزارشی «غیرواقعی» خواند.
امنیت؛ محور اصلی گفتگوها
در کنار مسائل منطقهای، پرونده امنیتی مهمترین محور گفتوگوهای رسمی میان علی الزیدی و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، بود.
پزشکیان در این دیدار تأکید کرد که امنیت ایران و عراق به یکدیگر وابسته است و خواستار اجرای کامل توافق امنیتی میان دو کشور شد؛ توافقی که از جمله بر پاکسازی مناطق مرزی از گروههایی تأکید دارد که ایران آنها را تهدیدی برای امنیت خود میداند.
در مقابل، الزیدی نیز بر پایبندی بغداد به تعهدات امنیتی خود تأکید کرد و گفت دولت عراق اجازه نخواهد داد هیچ نقطهای از خاک این کشور به منشأ تهدید علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود. او همچنین تصریح کرد بغداد هیچ اقدام خصمانهای علیه ایران را از خاک عراق نخواهد پذیرفت.
این موضوع برای تهران اهمیت ویژهای دارد، زیرا فعالیت گروههای مسلح مخالف ایران در اقلیم کردستان عراق همواره یکی از مهمترین دغدغههای امنیتی جمهوری اسلامی بوده است.
عباس عراقچی نیز با اشاره به روند اجرای توافق امنیتی میان دو کشور اعلام کرد که این توافق «تا حد قابل قبولی» اجرا شده، اما همچنان در برخی مناطق نگرانیهایی وجود دارد؛ موضوعی که نشان میدهد این پرونده هنوز به طور کامل بسته نشده است.

همکاریهای اقتصادی و توافقهای جدید
سفر الزیدی تنها به مسائل سیاسی و امنیتی محدود نشد. هیأت همراه او ترکیبی از مقامهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی بود و مذاکرات دو طرف با امضای چندین سند همکاری به پایان رسید.
در جریان این سفر، ایران و عراق یک توافقنامه حملونقل بینالمللی جادهای کالا و سه یادداشت تفاهم امضا کردند که مهمترین آنها مربوط به ایجاد خط راهآهن میان خسروی در استان کرمانشاه، خانقین در استان دیاله عراق و بغداد بود.
دو کشور همچنین درباره خواهرخواندگی تهران و بغداد، همکاری در حوزه مدیریت دولتی، آموزش و توسعه منابع انسانی نیز به توافق رسیدند.
علاوه بر این، تهران و بغداد تصمیم گرفتند سند جامعی برای همکاری راهبردی بلندمدت در حوزههای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و فرهنگی تدوین کنند. قرار است تهیه پیشنویس نهایی این سند بر عهده وزیران امور خارجه دو کشور باشد و کمیسیون عالی مشترک ایران و عراق نیز هر سال به صورت نوبتی در بغداد و تهران برگزار شود.
در بیانیه مشترک دو کشور بر تسریع در تکمیل پروژه راهآهن شلمچه ـ بصره، افزایش مبادلات تجاری، گسترش سرمایهگذاریهای مشترک، تقویت همکاریهای بانکی، مالی، انرژی، حملونقل، صنعت و کشاورزی و نیز رفع موانع اجرایی پروژههای مشترک تأکید شده است.
الزیدی در جریان سفر خود علاوه بر دیدار با رئیسجمهور ایران، با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه، نیز دیدار و گفتوگو کرد و بامداد جمعه تهران را به مقصد بغداد ترک کرد.
بغداد با تأکید دوباره بر جلوگیری از استفاده از خاک عراق علیه ایران، کوشید اعتماد تهران را حفظ کند و همزمان روند توسعه همکاریهای اقتصادی، حملونقل، سرمایهگذاری و اتصال ریلی میان دو کشور را سرعت ببخشد.